Lajme Zone
Lincoln mes të vdekurve, një grua kompozitore thyen barrierën 143-vjeçare të Met-it
KulturëPamfleti

Lincoln mes të vdekurve, një grua kompozitore thyen barrierën 143-vjeçare të Met-it

Ngjarja shënon një ndryshim konkret për institucionin që nisi veprimtarinë më 1883: asnjë kompozitore nuk kishte pasur më parë premierë botërore në skenën e tij. Kjo nuk do të thotë se Met-i nuk kishte interpretuar muzikë operistike nga gra. Institucioni kishte paraqitur “Der Wald” të Ethel Smyth-it më 1903 dhe më vonë vepra të kompozitoreve të tjera. Risia e sotme qëndron te premiera e parë botërore, jo te përfshirja e parë në repertor.

Missy Mazzoli / Missy Mazzoli sjell sot “Lincoln in the Bardo”, sipas romanit të George Saunders-it. Metropolitan Opera paraqet për herë të parë në historinë e vet premierën botërore të një opere nga një grua. Metropolitan Opera e Nju Jorkut paraqet sot, më 19 tetor 2026, premierën botërore të “Lincoln in the Bardo”, me muzikë të Missy Mazzoli-t dhe libret të Royce Vavrek-ut. Yannick Nézet-Séguin drejton orkestrën, ndërsa Lileana Blain-Cruz firmos regjinë. Shfaqja nis në 20:00 të Nju Jorkut, përkatësisht 02:00 të 20 tetorit në Tiranë. Ngjarja shënon një ndryshim konkret për institucionin që nisi veprimtarinë më 1883: asnjë kompozitore nuk kishte pasur më parë premierë botërore në skenën e tij. Kjo nuk do të thotë se Met-i nuk kishte interpretuar muzikë operistike nga gra. Institucioni kishte paraqitur “Der Wald” të Ethel Smyth-it më 1903 dhe më vonë vepra të kompozitoreve të tjera. Risia e sotme qëndron te premiera e parë botërore, jo te përfshirja e parë në repertor.

Lincoln-i përballë humbjes së të birit

Opera përshtat romanin me të cilin George Saunders fitoi çmimin Booker më 2017. Historia ndjek Abraham Lincoln-in pas vdekjes së djalit të tij 11-vjeçar, Willie. Presidenti viziton varrin, ndërsa shpirtrat e varrezës përpiqen të kuptojnë gjendjen e tyre dhe të ndihmojnë fëmijën. “Bardo” emërton hapësirën kalimtare ku zhvillohet veprimi, mes vdekjes dhe një ekzistence tjetër.

Baritoni Peter Mattei interpreton Lincoln-in. Kasti përfshin sopranon Christine Goerke në rolin e Reverendit, kontratenorin Anthony Roth Costanzo si Miss Elise Traynor dhe bas-baritonin Ryan McKinny si Vollman. Regjisorja ndërthur interpretimin me kukulla dhe efekte piroteknike për të ndërtuar botën e shpirtrave. ***

Vlerësim redaksional: Premiera merr përparësi për tri arsye: Met-i paraqet një vepër të re, ngjarja ndryshon historinë e përfaqësimit të kompozitoreve në këtë institucion dhe përshtatja bashkon letërsinë bashkëkohore me krijimin operistik.

Kjo përzgjedhje vlerëson rëndësinë e ngjarjes. Ende nuk mund të gjykojmë rezultatin artistik të premierës që publiku do të ndjekë sonte.

Çfarë thonë autorët përpara premierës

Në raportimin paraprak të Associated Press, Mazzoli e përshkruan vdekjen e fëmijës si vështirësinë kryesore të kompozimit. Ajo shpjegon se gjeti një rrugë përmes çastit kur Willie fillon ta kuptojë ndryshe gjendjen e tij. Vavrek thekson ndërthurjen e dhimbjes me humorin, ndërsa Goerke vlerëson mundësinë për të interpretuar një rol që kompozitorja e mendoi posaçërisht për të. Këto janë qëndrime të krijuesve dhe interpretueseve, jo kritikë e pavarur për shfaqjen.

Dy ngjarje të tjera që meritojnë vëmendje

^ Londër, “Imperium” fiton çmimin kryesor. Pas mbylljes së festivalit më 18 tetor, rezultatet konfirmojnë fitoren e filmit të Sergei Loznitsa-s në konkurrimin zyrtar. “9 Temples to Heaven” merr çmimin për filmin e parë, “Concrete Land” çmimin e dokumentarit dhe “Aman” çmimin e filmit të shkurtër. British Cinematographer publikon sot listën e fituesve. ^ Paris, si dokumentohet trashëgimia që shkatërron lufta? Cité de l’architecture et du patrimoine organizon sot, në 19:00, diskutimin mbi dokumentimin, katalogimin dhe hartëzimin e dëmeve. Marrin pjesë Yves Ubelmann, Benoît Martin, Martin Duplantier dhe Sipana Tchakerian. Élisabeth Essaïan dhe Mathilde Leloup drejtojnë bisedën, në kuadër të ekspozitës “Heritage in Resistance”/Pamfletimissy mazzoli Lini një Përgjigje Anuloje përgjigjen Kulture Julianne Moore rikthehet në qendër të vëmendjes me filmin e ri të Jesse Eisenberg, mbyllet Festivali i Filmit në Londër 19 Tetor 2026, 14:3614:36Kulture Harari alarmon: Inteligjenca artificiale do të ndryshojë ekonominë dhe politikën botërore, por kush do ta kontrollojë pushtetin e ri? 19 Tetor 2026, 14:1914:19Kulture Ishiguro në ekran, kritikët kundër “Klara dhe Dielli” 16 Tetor 2026, 12:3812:38Kulture “Sali Salteau” në Rumani, novela satirike e Ilir Mborjes që thumbon politikën dhe protestat shqiptare 16 Tetor 2026, 10:5710:57Kulture Zbulimi që po rishkruan historinë e lundrimit, anija 4,700-vjeçare del nga thellësitë e detit pranë Turqisë (Video) 15 Tetor 2026, 14:1314:13Kulture Një kryevepër e Van Gogh del në shitje për 180 milionë dollarë, piktura nuk është parë në publik prej më shumë se 60 vitesh 15 Tetor 2026, 13:3913:39Kulture