Trump dhe Mohammed bin Salman Kontrolli i rebelëve Houthi mbi Bab al-Mandab dhe presioni iranian ndaj eksporteve saudite të naftës rrezikojnë të shtojnë kostot ekonomike për SHBA-në. Uashingtoni përballet me një dilemë të re: të qëndrojë jashtë konfliktit në Jemen apo të ndërhyjë për të mbrojtur një prej korridoreve më të rëndësishme tregtare në botë… Presidenti amerikan Donald Trump shfaqi optimizëm për situatën në Lindjen e Mesme gjatë fundjavës. “Gjithçka do të shkojë mirë”, deklaroi ai. Megjithatë, zhvillimet në Jemen kanë krijuar një problem të ri për administratën amerikane: rebelët Houthi, aleatë të Iranit, kanë marrë kontrollin e një prej rrugëve ujore më strategjike në botë, ngushticës Bab al-Mandab, e njohur si “Porta e Lotëve”.
Sipas analizës së publikuar nga The i Paper, zhvillimi i jep Iranit një instrument të ri presioni mbi eksportet saudite të naftës, ndërsa kalimi i lirë përmes ngushticës së Hormuzit është ndërprerë. Autori argumenton se rritja e çmimeve të energjisë mund të krijojë gjithashtu kosto politike për Trumpin përpara zgjedhjeve të ndërmjetme amerikane të nëntorit.
Më 9 shtator, përpara se të udhëtonte drejt Dallasit për konventën republikane, Trump parashikoi se çmimi i benzinës do të binte nën dy dollarë për gallon pas zgjedhjeve, nga mbi katër dollarë aktualisht.
Megjithatë, të dhënat e cituara nga Politico dhe të referuara në analizë vlerësojnë se një familje mesatare amerikane ka humbur rreth 1,650 dollarë si pasojë ekonomike e luftës me Iranin, më shumë se gjysma për shkak të drejtpërdrejtë të kostove të energjisë. Autori citon gjithashtu sondazhe sipas të cilave shumica e amerikanëve nuk miratojnë mënyrën se si Trump e ka menaxhuar konfliktin me Iranin.
Situata nuk ka arritur ende përmasat e goditjeve historike të naftës. Embargoja arabe e vitit 1973 katërfishoi çmimet, ndërsa Revolucioni Iranian i vitit 1979 i dyfishoi ato. Pas pushtimit rus të Ukrainës në vitin 2022, nafta Brent arriti në 139 dollarë për fuçi. Të hënën, sipas shifrave të cituara në artikull, Brent arriti në 109.80 dollarë.
Houthit kanë deklaruar se Bab al-Mandab është i mbyllur për anijet saudite, por deri tani nuk kanë shpallur një bllokadë më të gjerë.
Trump tha gjatë një vizite në Dublin se Houthit kishin kontaktuar administratën e tij dhe nuk dëshironin një përballje me SHBA-në. Një zyrtar i lëvizjes Houthi i mohoi The New York Times se kishte pasur kontakte të tilla.
Të hënën, nënpresidenti JD Vance deklaroi se administrata amerikane po komunikonte me Houthit. Analiza e The i Paper thekson se grupi mbështetet me armë dhe financime nga Irani dhe bashkërendon veprimet me Teheranin, edhe pse kjo nuk do të thotë domosdoshmërisht se merr urdhra të drejtpërdrejtë prej tij.
Rëndësia ekonomike e Bab al-Mandabit është e konsiderueshme. Një raport i OKB-së i vitit 2023, i cituar në artikull, vlerësonte se pothuajse 9 për qind e tregtisë detare botërore kalonte përmes kësaj ngushtice. Kjo përfshinte rreth një të pestën e kontejnerëve dhe automjeteve të reja, si edhe 13 për qind të naftës së papërpunuar.
Presioni ndaj Arabisë Saudite është shtuar edhe nga sulmet me dronë kundër tubacionit kryesor lindje-perëndim të vendit. Tubacioni, rreth 1,200 kilometra i gjatë, mund të transportojë deri në shtatë milionë fuçi naftë në ditë drejt Detit të Kuq. Prej andej, nafta transportohet drejt Kanalit të Suezit ose në jug, përmes Bab al-Mandabit.
Sipas agjencive të lajmeve të cituara nga gazeta, rezervat saudite pranë porteve të Detit të Kuq, të gatshme për eksport, mund të shterojnë brenda pak ditësh. Riparimi i tubacionit pritet të kërkojë disa javë.
Për sulmin ndaj tubacionit janë fajësuar milicitë shiite në Irak, të lidhura ngushtë me Iranin. Kjo e vendos Arabinë Saudite nën presion nga dy drejtime: nga Iraku në veri dhe Jemeni në jug.
Princi i Kurorës Mohammed bin Salman, sipas artikullit, telefonoi dy herë Trumpin dhe kërkoi sulme ajrore amerikane kundër Houthive. Presidenti amerikan nuk e pranoi kërkesën, por dërgoi 100 këshilltarë ushtarakë në Riad.
Analiza e lidh këtë vendim edhe me fushatën amerikane të bombardimeve në Jemen gjatë vitit 2025. SHBA-ja përdori municione me vlerë rreth një miliard dollarë gjatë tre javëve, por nuk arriti të neutralizonte Houthit.
Edhe aviacioni saudit pati rol të kufizuar gjatë avancimit të fundit të Houthive. Forcat e qeverisë së njohur të Jemenit, të mbështetura prej vitesh nga Arabia Saudite dhe Emiratet e Bashkuara Arabe, u tërhoqën ndërsa Houthit morën qytetin portual Mocha.
Artikulli rendit disa shkaqe për dobësinë e forcave qeveritare: largimin e forcave dhe këshilltarëve të Emirateve në janar, fragmentimin e ushtrisë jemenase dhe korrupsionin. Sipas një vlerësimi të cituar nga autori, vetëm 20 për qind e forcës së deklaruar të ushtrisë ekzistonte realisht, ndërsa pjesa tjetër përbëhej kryesisht nga të ashtuquajturit “ushtarë fantazmë”, persona të regjistruar në listëpagesa por jo të pranishëm në njësi.
Houthit përdorën gjithashtu një regjistrim të rremë, të krijuar me inteligjencë artificiale, në të cilin komandanti i forcave bregdetare dukej sikur urdhëronte tërheqjen.
Forcat jemenase kishin marrë armë dhe automjete amerikane të financuara nga Arabia Saudite dhe Emiratet. Pas tërheqjes së tyre, Houthit publikuan pamje të automjeteve të blinduara dhe Humvee-ve të kapura.
Të martën, Arabia Saudite njoftoi se kishte kapur dhe shkatërruar një dron Houthi që po i afrohej Mekës. Një zëdhënës saudit e cilësoi qytetin e shenjtë si “vijë të kuqe”. Houthit mohuan se kishin synuar Mekën dhe i cilësuan pretendimet saudite si të pavërteta.
Riadi përballet tani me dy alternativa të vështira, sipas analizës. Arabia Saudite mund të përpiqet të ulë tensionet duke i dhënë fund konfliktit të zhvilluar përmes qeverisë jemenase, çka do të forconte pozicionin e Houthive. Ose mund të përshkallëzojë operacionet, duke rrezikuar sulme të tjera kundër tubacioneve dhe rafinerive saudite.
Kjo situatë ngre edhe çështjen e përfshirjes së ardhshme amerikane. Nëse kërcënimi ndaj infrastrukturës saudite dhe transportit detar vazhdon, Uashingtoni mund të përballet me presion në rritje për të rishikuar qëndrimin ndaj luftës në Jemen.
Çështja prek edhe Britaninë. Sipas Bloomberg, kryeministri Andy Burnham po shqyrton mundësinë e ofrimit të “mbështetjes operacionale” për ushtrinë saudite. Downing Street, Ministria e Jashtme dhe Ministria e Mbrojtjes nuk komentuan raportimin. Britania kishte mbështetur SHBA-në dhe Arabinë Saudite edhe gjatë konfliktit të mëparshëm me Houthit.
Autori i analizës në The i Paper arrin në përfundimin se pasojat ekonomike të një situate ku Irani, përmes Houthive, mund të ushtrojë presion mbi eksportet saudite të naftës mund të bëhen tepër të mëdha për t’u anashkaluar nga Uashingtoni.
Sipas tij, kriza aktuale përbën një nga pasojat e mundshme të vendimit të Trumpit për t’iu bashkuar Izraelit në sulmet kundër Iranit: nisja e një konflikti në Lindjen e Mesme mund të jetë më e lehtë sesa kontrollimi i pasojave të tij. /Përshtati Pamfleti/ trump lufta shba houthi Lini një Përgjigje Anuloje përgjigjen Rajoni dhe Bota Donald Tusk ngre alarmin: Rusia po planifikon sulm ndaj NATO-s 18 Shtator 2026, 12:2512:25Rajoni dhe Bota Franca po ndryshon kurs? 64% mbështesin “përparësinë kombëtare” 18 Shtator 2026, 12:1612:16Rajoni dhe Bota Turqia lëshon mesazhin e fortë për S-400: Jemi gati për luftë në çdo moment 18 Shtator 2026, 11:4011:40Rajoni dhe Bota Sulm gjatë mësimit në Romë, 13-vjeçari godet me thikë dhe sprej piperi mësuesen 18 Shtator 2026, 11:2211:22Rajoni dhe Bota Kina dhe Pakistani shtojnë presionin mbi Iranin: Frenoni Huthët 18 Shtator 2026, 11:0411:04Rajoni dhe Bota Loja për mandatin tjetër, 34 vota vendosin fatin e Erdogan 18 Shtator 2026, 10:0810:08Rajoni dhe Bota