Pavarësisht kostove ekonomike, humbjeve ushtarake dhe pakënaqësisë së brendshme, Vladimir Putin nuk ndodhet nën një presion të tillë që ta detyrojë të ndryshojë kurs. Përkundrazi, lufta në Ukrainë është ndërthurur me mënyrën si funksionon shteti rus, duke e bërë konfliktin jo vetëm një çështje ushtarake, por edhe një element të qëndrueshmërisë së vetë regjimit. Pas më shumë se katër vjetësh lufte, Rusia vazhdon të paguajë një çmim të lartë. Sulmet ukrainase në thellësi të territorit rus kanë shkaktuar viktima civile, kanë ndërprerë aktivitete ekonomike dhe kanë krijuar probleme me furnizimin me karburant. Ekonomia ruse po përballet me rritje të dobët dhe inflacion të lartë, ndërsa lufta kërkon shpenzime gjithnjë e më të mëdha për mbrojtjen dhe industrinë ushtarake.
Nga jashtë, një situatë e tillë mund të duket si fillimi i një krize politike për Kremlinin. Por sipas analizës së publikuar nga Foreign Affairs, realiteti është ndryshe. Vladimir Putin nuk po përballet me një sfidë politike që rrezikon pushtetin e tij. Për më tepër, sistemi që ai ka ndërtuar gjatë më shumë se dy dekadave është përshtatur me luftën dhe, në disa aspekte, është forcuar prej saj.
Kjo është arsyeja pse pritshmëritë se vështirësitë ekonomike, humbjet në front ose pakënaqësia e brendshme do ta detyrojnë Putinin të pranojë së shpejti një kompromis mund të jenë të gabuara. Problemi nuk është vetëm se Rusia ende ka burime për të vazhduar luftën. Problemi më i madh është se lufta është bërë pjesë e logjikës së vetë Putinizmit.
Rusia po paguan një çmim të rëndë
Dëmet ekonomike të luftës janë të dukshme. Sulmet ukrainase kanë goditur objektiva në territorin rus dhe kanë rritur kostot e sigurisë. Ndërprerjet në tregtinë online dhe në furnizimin me karburant kanë prekur një ekonomi që tashmë po funksionon nën presionin e sanksioneve perëndimore.
Në të njëjtën kohë, shpenzimet ushtarake po konsumojnë një pjesë të konsiderueshme të kapaciteteve financiare të shtetit. Një sinjal i rrallë publik për seriozitetin e situatës erdhi nga ekonomisti dhe bankieri rus Andrey Klepach. Në një fjalim të publikuar në internet, Klepach deklaroi se Rusia po mbetej prapa në konkurrencën teknologjike dhe ekonomike globale. Ai shkoi edhe më tej, duke thënë se në disa fusha vendi po humbiste terren edhe përballë Ukrainës.
Deklarata të tilla janë jashtëzakonisht të pazakonta në sistemin rus. Disa muaj më vonë, banka shtetërore e zhvillimit ku Klepach punonte e shkarkoi atë. Rasti tregoi jo vetëm shqetësimin për gjendjen ekonomike, por edhe kufijtë e debatit publik në Rusi. Në të njëjtën kohë, kapitali po largohet nga vendi dhe një pjesë e qytetarëve po zhvendosin kursimet jashtë sistemit bankar rus. Megjithatë, këto sinjale nuk janë shndërruar në një krizë politike.
Pse vështirësitë nuk përkthehen në presion ndaj Putinit
Në një sistem pluralist, recesioni, inflacioni, humbjet ushtarake dhe pakënaqësia publike mund të sjellin humbje zgjedhore, protesta masive ose krizë qeveritare.
Në Rusi, mekanizmi është tjetër. Gjatë më shumë se dy dekadave në pushtet, Putin ka eliminuar shumicën e kanaleve që mund ta kthenin pakënaqësinë publike në sfidë politike. Opozita është dobësuar, mediat e pavarura janë kufizuar ose janë larguar nga vendi, ndërsa partitë politike nuk funksionojnë më si alternativa reale ndaj pushtetit. Për këtë arsye, edhe kur qytetarët janë të pakënaqur, ata kanë shumë pak instrumente për ta shndërruar këtë pakënaqësi në presion ndaj Kremlinit. Kjo e bën sistemin rus shumë më rezistent ndaj krizave sesa mund të duket nga jashtë.
Lufta nuk ishte një devijim nga Putinizmi
Një nga idetë qendrore të analizës është se pushtimi i Ukrainës nuk duhet parë si një gabim i shkëputur nga pjesa tjetër e sistemit politik rus. Ai ishte produkt i atij sistemi. Që nga ardhja në pushtet në vitin 2000, Putin e ka lidhur autoritetin e tij me kontrollin. Ai e forcoi gradualisht ndikimin mbi shtetin, median dhe biznesin. Televizionet kombëtare kaluan nën kontroll të drejtpërdrejtë ose indirekt të Kremlinit. Rajonet humbën një pjesë të autonomisë. Oligarkët u detyruan të qëndronin jashtë politikës dhe partitë u dobësuan deri në pikën ku konkurrenca reale pothuajse u zhduk.
Nga një sistem me disa qendra pushteti, Rusia u shndërrua në një strukturë gjithnjë e më të centralizuar. Ky proces ishte gradual, por i vazhdueshëm. Në vitet e para, Putin mund të paraqitej njëkohësisht si modernizues, reformator dhe udhëheqës i fortë. Por thelbi i modelit të tij mbeti kontrolli.
Pas vitit 2022, sistemi rus nuk u transformua nga themelet. Ai thjesht u bë më i ashpër. Shumë media të pavarura u larguan nga vendi. Qindra mijëra qytetarë kundër luftës emigruan. Ata që qëndruan dhe vazhduan ta kritikonin pushtetin u përballën me arrestime, dënime dhe ndjekje penale.
Partia Yabloko, e njohur për qëndrimin kundër luftës, u përjashtua nga procesi politik pikërisht kur po fitonte mbështetje. Figura të tjera opozitare, si Lev Shlosberg, u përballën me dënime të rënda. Në këtë mënyrë, mungesa e një opozite të organizuar është bërë pjesë e normalitetit politik rus. Kjo është një nga arsyet kryesore pse Putini nuk ka nevojë të shqetësohet për luhatje të zakonshme të opinionit publik.
Kjo nuk do të thotë se shoqëria ruse është plotësisht e kënaqur. Sipas sondazheve të cituara në analizë, shumë rusë do të preferonin negociatat e paqes në vend të vazhdimit të luftës. Edhe bizneset e vogla dhe të mesme po përballen me probleme të mëdha, përfshirë rritjen e taksave dhe kostot e larta.
Nëse ekonomia përkeqësohet më tej dhe lufta fillon të prekë më rëndë jetën e përditshme, pakënaqësia mund të thellohet. Megjithatë, ekziston një dallim i madh mes pakënaqësisë dhe rezistencës politike.
Për momentin, pakënaqësia është e fragmentuar dhe e paorganizuar. Dhe një shoqëri e pakënaqur, por e paorganizuar, është shumë më pak e rrezikshme për një regjim autoritar sesa një opozitë me struktura, udhëheqës dhe mjete mobilizimi.
Militarizimi nisi shumë përpara Ukrainës
Një tjetër element thelbësor është se militarizimi i shoqërisë ruse nuk filloi në vitin 2022. Putin e ndërtoi gradualisht. Fitorja sovjetike në Luftën e Dytë Botërore u vendos në qendër të identitetit kombëtar. Ushtria fitoi rol gjithnjë e më të madh në simbolikën shtetërore. Edhe Kisha Ortodokse Ruse u afrua me këtë narrativë. Ndërkohë, Rusia u përfshi në një seri konfliktesh.
Çeçenia, Gjeorgjia, Ukraina në vitin 2014 dhe Siria krijuan një model ku përdorimi i forcës u bë pothuajse i zakonshëm. Por për një kohë të gjatë, këto luftëra nuk e prekën drejtpërdrejt jetën e përditshme të shumicës së rusëve. Lufta u bë diçka e pranishme, por jo domosdoshmërisht shqetësuese.
Ky normalizim i konfliktit ushtarak e bëri më të lehtë për Kremlinin që pas vitit 2022 ta paraqiste luftën në Ukrainë jo si një emergjencë, por si një gjendje të re normale. Për vite, Putin ka promovuar idenë se Rusia përballet me një Perëndim armiqësor. Kjo narrativë është bërë edhe më e rëndësishme pas nisjes së luftës në Ukrainë. Kremlini e paraqet konfliktin jo thjesht si një luftë kundër Kievit, por si një përballje më të gjerë me Shtetet e Bashkuara dhe Evropën. Në këtë kornizë, vështirësitë e shkaktuara nga sanksionet ose sulmet ukrainase mund të përdoren si argument për të forcuar mesazhin zyrtar.
Sa më shumë që Rusia goditet, aq më lehtë mund të paraqitet si viktimë e një përpjekjeje të jashtme për ta dobësuar. Kjo i jep Kremlinit mundësinë të kthejë edhe humbjet apo kostot në instrument politik.
Çfarë kërkon Putin në Ukrainë
Sipas analizës, objektivi bazë i Putinit nuk ka ndryshuar. Ai kërkon nënshtrimin e Ukrainës dhe pranimin nga Perëndimi të një rendi të ri politik dhe territorial. Në një fjalim të mbajtur para marinës ruse, Putin deklaroi se Ukraina mund të humbasë në të ardhmen territoret e saj perëndimore.
Kjo deklaratë lidhet me një ide që ai e ka shprehur edhe më parë: se Ukraina nuk është një shtet plotësisht i veçantë nga Rusia dhe se ekzistenca e saj aktuale është produkt i rrethanave historike.
Kjo pikëpamje ishte e dukshme edhe në një ese të publikuar para pushtimit të vitit 2022. Në këtë kuptim, lufta nuk është thjesht një konflikt territorial. Ajo lidhet me mënyrën se si Putin e koncepton vetë ekzistencën e Ukrainës. Pikërisht kjo e bën kompromisin shumë më të vështirë.
Pse Putin nuk ndien presion për të bërë lëshime
Putin nuk beson se ka mbetur pa alternativa ushtarake. Rusia ka ende një ushtri të madhe dhe rezerva njerëzore të mjaftueshme për një luftë të gjatë konsumimi. Industria e mbrojtjes vazhdon të prodhojë raketa, dronë dhe pajisje të tjera ushtarake në sasi të mëdha.
Megjithëse sanksionet kanë dëmtuar ekonominë ruse dhe kanë kufizuar lidhjet me tregjet perëndimore, ato nuk kanë krijuar një krizë që ta detyrojë Kremlinin të ndryshojë kurs. Rusia ka humbur shumë nga marrëdhëniet ekonomike me Evropën, partnerin e saj natyror tregtar.
Por kjo ka ardhur në një moment kur Kremlini është bërë gjithnjë e më pak i varur politikisht nga mirëqenia e përditshme e qytetarëve. Sa më pak mekanizma politikë kanë njerëzit për të shprehur pakënaqësinë, aq më pak presion ushtron ekonomia mbi vendimmarrjen.
Lufta mund të jetë më e dobishme sesa paqja
Kjo është ndoshta teza më e fortë e analizës. Putin mund ta konsiderojë një luftë të gjatë më të pranueshme sesa një marrëveshje paqeje që kërkon lëshime të mëdha. Një paqe e negociuar do të kërkonte kompromis.
Një luftë e vazhdueshme i lejon Kremlinit të ruajë mobilizimin politik, propagandistik dhe ekonomik. Ajo justifikon shpenzimet ushtarake. Justifikon shtypjen e opozitës. Justifikon centralizimin e pushtetit.
Dhe mbi të gjitha, e mban gjallë narrativën se Rusia ndodhet në një betejë historike kundër armiqve të jashtëm. Në këtë kuptim, lufta nuk është vetëm barrë. Ajo është edhe instrument qeverisjeje.
Kjo marrëdhënie është bërë gjithnjë e më e fortë. Lufta i jep regjimit arsye për të kërkuar bindje. Regjimi, nga ana tjetër, i jep Putinit mundësinë ta vazhdojë luftën pa u përballur me kundërshtim institucional. Të dyja strukturat ushqejnë njëra-tjetrën. Kjo është arsyeja pse një përkeqësim i situatës në front nuk do të sillte domosdoshmërisht dobësimin e Kremlinit. Madje mund të ndodhë e kundërta. Sa më e madhe të bëhet ndjenja e rrezikut të jashtëm, aq më i fortë mund të bëhet argumenti për nevojën e një pushteti të centralizuar.
Rusia ka dobësi reale në politikën e jashtme
Megjithatë, analiza nuk e paraqet Putinin si një strateg të pagabueshëm. Përkundrazi. Politika e jashtme ruse ka prodhuar humbje dhe varësi të reja. Moska ka humbur terren në disa rajone ku më parë kishte ndikim të konsiderueshëm. Ndikimi rus është dobësuar në Azinë Qendrore, Moldavi, Azerbajxhan dhe Armeni.
Në Siri, ndryshimet politike kanë kufizuar praninë ruse në Mesdheun lindor. Në Amerikën Latine, humbja e aleatëve ka dobësuar kapacitetin e Moskës për të projektuar ndikim. Ndërkohë, Rusia është bërë më e varur nga Kina. Në përpjekjen për t'u shkëputur nga Perëndimi, Moska ka hyrë në një marrëdhënie gjithnjë e më asimetrike me Pekinin.
Ky është një rrezik strategjik afatgjatë. Asgjë nuk e tregon më qartë kufizimin e fuqisë ruse sesa Ukraina. Objektivat e vitit 2022 ishin shumë më të mëdha sesa ajo që Rusia ka arritur. Moska nuk e pushtoi Kievin. Nuk rrëzoi qeverinë ukrainase. Nuk mori kontrollin e gjithë vendit. Nuk arriti të imponojë një rend politik të ri në Ukrainë. Ajo mund të vazhdojë ta bombardojë vendin, të shkaktojë dëme të mëdha dhe të mbajë territore nën kontroll.
Por kjo është shumë larg fitores që Putin kishte imagjinuar në fillim. Një Ukrainë që mbetet e pavarur, e armatosur dhe e lidhur me Evropën do të jetë një sfidë afatgjatë për Rusinë. Edhe nëse luftimet ndalen, kujtesa e pushtimit dhe shkatërrimit do të vazhdojë të ndikojë marrëdhëniet mes dy vendeve për dekada.
Putin llogarit te lodhja e Evropës
Një nga bastet kryesore të Kremlinit është se Perëndimi do të lodhet. Putin mund të besojë se mbështetja evropiane për Ukrainën nuk mund të zgjasë pafundësisht. Por deri tani, analiza vëren se ka ndodhur e kundërta. Sa më shumë që Rusia ka sulmuar Ukrainën, aq më shumë Evropa ka investuar në mbrojtjen ukrainase dhe në fuqizimin e kapaciteteve të veta ushtarake. Kjo nuk do të thotë se mbështetja perëndimore është e garantuar përgjithmonë. Por parashikimi se ajo do të shembet shpejt nuk është realizuar.
Kjo është një nga kontradiktat më të rëndësishme të Putinizmit. Rusia mund të humbasë ndikim jashtë vendit. Mund të vuajë ekonomikisht. Mund të mos arrijë objektivat e luftës. Por kjo nuk do të thotë automatikisht se regjimi do të dobësohet. Për Putinin, fuqia e shtetit është një qëllim më vete.
Ai nuk e mat suksesin vetëm me rritjen ekonomike ose me standardin e jetesës. Aftësia e shtetit për të imponuar vullnetin e tij, për të kontrolluar shoqërinë dhe për t'u rezistuar presioneve të jashtme ka rëndësi të veçantë. Në këtë mënyrë, edhe dështimet mund të ripaketohen si prova të rezistencës kombëtare.
Çfarë ndodh pas Putinit
Një tjetër gabim i mundshëm është bindja se largimi i Putinit do të sjellë automatikisht një Rusi më të moderuar. Sistemi që ai ka ndërtuar është më i madh se individi. Shërbimet e sigurisë, strukturat burokratike, aparati propagandistik dhe modeli i centralizuar i pushtetit mund të mbijetojnë edhe pas tij.
Një pasardhës mund të mos ketë të njëjtën karizmë ose autoritet personal. Por nëse trashëgon të njëjtat instrumente pushteti, ai mund të jetë po aq i vështirë për t'u sfiduar. Ky është një paralajmërim i rëndësishëm për Perëndimin. Problemi nuk është vetëm Vladimir Putin. Problemi është sistemi që ai ka ndërtuar.
Përfundimi i analizës është se Shtetet e Bashkuara dhe Evropa duhet të përgatiten për një konflikt të gjatë. Nuk duhet të presin që një krizë ekonomike e zakonshme, një valë pakënaqësie ose disa humbje ushtarake ta detyrojnë Kremlinin të bëjë lëshime të mëdha. Putin ka mbijetuar kriza të shumta gjatë karrierës së tij. Luftërat në Çeçeni.
Fsja e nëndetëses Kursk. Sulme të mëdha terroriste. Kriza financiare globale. Rebelimi i Yevgeny Prigozhinit. Në secilin rast, sistemi ka treguar aftësi për të absorbuar goditjet. Një pjesë e elitave ruse mund të mos jenë besnike ndaj Putinit për arsye ideologjike. Shumë prej tyre kanë vepruar për interesa personale. Por me kalimin e viteve, frika dhe varësia nga Kremlini janë bërë gjithnjë e më të rëndësishme. Kjo e bën rebelimin e elitave më pak të mundshëm.
Lufta në Ukrainë ka nisur si një përpjekje për të ndryshuar realitetin politik dhe territorial të një vendi fqinj. Por pas më shumë se katër vjetësh, ajo është bërë diçka më e madhe. Ajo është bërë pjesë e mënyrës se si funksionon vetë Rusia e Putinit. Lufta justifikon centralizimin.
Centralizimi e bën të mundur vazhdimin e luftës. Propaganda forcon idenë e një vendi të rrethuar nga armiq. Kjo ide, nga ana tjetër, i jep Kremlinit argumente për më shumë kontroll. Kështu krijohet një cikël politik që është i vështirë të thyhet. Putin nuk ka arritur fitoren që parashikonte në vitin 2022.
Rusia ka paguar dhe vazhdon të paguajë një çmim të lartë ekonomik, ushtarak dhe diplomatik. Por deri tani, këto kosto nuk e kanë detyruar Kremlinin të heqë dorë nga objektivat e tij. Pikërisht këtu qëndron thelbi i analizës së Foreign Affairs: Perëndimi nuk duhet të mbështetet te ideja se koha, sanksionet ose pakënaqësia e brendshme do ta zgjidhin vetë problemin. Putin është i përgatitur për një luftë të gjatë.
Dhe sa kohë që sistemi politik rus vazhdon ta mbrojë nga pasojat e drejtpërdrejta të dështimit, ai ka pak arsye të ndryshojë kurs. Lufta është bërë pjesë e Putinizmit. Dhe Putinizmi, gjithnjë e më shumë, është bërë pjesë e luftës. /Përshtati "Pamfleti" nga "ForeignAffairs"putin lufte ukraine putinizmi kremlini Lini një Përgjigje Anuloje përgjigjen Rajoni dhe Bota Rusia shënjestron avionin e Zelenskyt, presidenti ukrainas: U kam shpëtuar 2 sulmeve me dronë 15 Shtator 2026, 22:0122:01Rajoni dhe Bota Merz vendos CDU-në para ultimatumit: Më ndiqni ose jap dorëheqjen 15 Shtator 2026, 20:5720:57Rajoni dhe Bota Kabina e Boeing 737 nis të shpërbëhet gjatë fluturimit (Video) 15 Shtator 2026, 20:5320:53Rajoni dhe Bota Alarm për furnizimin me naftë, Arabia Saudite anulon dërgesat drejt Evropës 15 Shtator 2026, 19:2919:29Rajoni dhe Bota Të shtëna me armë në zemër të Stambollit, tre të vrarë dhe një i plagosur 15 Shtator 2026, 18:5518:55Rajoni dhe Bota Lufta e fshehtë e Putinit kundër SHBA-së, në shënjestër janë zgjedhjet e nëntorit 15 Shtator 2026, 18:5018:50Rajoni dhe Bota