Ekspozimi ndaj PCE-së, një kimikat i përdorur në pastrimin kimik dhe në disa produkte shtëpiake, u lidh me një rrezik tre herë më të lartë për dëmtime të konsiderueshme cikatriciale të mëlçisë. Sëmundja e mëlçisë lidhet më shpesh me një numër të kufizuar shkaqesh të njohura. Këto përfshijnë përdorimin e tepruar të alkoolit, grumbullimin e yndyrës në mëlçi të lidhur me obezitetin, diabetin dhe kolesterolin e lartë, si dhe infeksionet me hepatitin B ose C.Lexo edhe:Zbulim i ri shkencor: Sinjali imunitar që mund të ndihmojë në rigjenerimin e palcës kurrizore Por kërkimet e reja sugjerojnë se një kimikat mjedisor mund të meritojë më shumë vëmendje si një tjetër faktor i mundshëm rreziku. Një studim i botuar në Liver International nga studiues të Keck Medicine të USC-së zbuloi se ekspozimi ndaj tetrakloroetilenit, i njohur zakonisht si PCE, mund të lidhet me dëmtime të rënda të mëlçisë. PCE përdoret gjerësisht në pastrimin kimik dhe mund të gjendet gjithashtu në produkte të konsumit, përfshirë ngjitësit për artizanat dhe punime artistike, heqësit e njollave dhe lustruesit për çelikun inoks. Studiuesit zbuluan se njerëzit e ekspozuar ndaj PCE-së kishin tre herë më shumë gjasa të kishin fibrozë të konsiderueshme të mëlçisë. Fibroza shfaqet kur dëmtimet e përsëritura shkaktojnë grumbullimin e indit cikatricial në mëlçi. Nëse ky dëmtim cikatricial bëhet i rëndë, ai mund të pengojë aftësinë e organit për të funksionuar dhe përfundimisht mund të kontribuojë në dështimin e mëlçisë, kancerin e mëlçisë ose vdekjen. Gjetjet treguan gjithashtu një model të qartë të ekspozimit. Sa më shumë të rritej sasia e PCE-së e zbuluar në gjakun e një personi, aq më shumë rritej edhe mundësia për të pasur fibrozë të konsiderueshme të mëlçisë. “Ky studim, i pari që shqyrton lidhjen midis niveleve të PCE-së te njerëzit dhe fibrozës së konsiderueshme të mëlçisë, nënvizon rolin e nënraportuar që mund të luajnë faktorët mjedisorë në shëndetin e mëlçisë”, tha Brian P. Lee, MD, MAS, hepatolog dhe specialist i transplantit të mëlçisë në Keck Medicine dhe autori kryesor i studimit. “Gjetjet sugjerojnë se ekspozimi ndaj PCE-së mund të jetë arsyeja pse një person zhvillon sëmundje të mëlçisë, ndërsa dikush me të njëjtin profil shëndetësor dhe demografik nuk e zhvillon.” Ku mund të ndodhë ekspozimi ndaj PCE-së PCE është një lëng sintetik, pa ngjyrë, i cili është veçanërisht efektiv në tretjen e yndyrës. Kjo veti e ka bërë atë të dobishëm në pastrimin kimik, në produktet shtëpiake dhe në një sërë procesesh industriale. Një nga mënyrat kryesore përmes të cilave njerëzit ekspozohen ndaj PCE-së është thithja e tij. Rrobat e pastruara kimikisht, për shembull, mund të çlirojnë gradualisht sasi të vogla të këtij kimikati në ajrin përreth me kalimin e kohës. PCE mund të ndotë gjithashtu ujin e pijshëm. Derdhjet ose asgjësimi i papërshtatshëm mund të lejojnë që kimikati të kalojë përmes tokës dhe të arrijë në ujërat nëntokësore, duke krijuar një tjetër rrugë të mundshme ekspozimi. Shqetësimet për PCE-në nuk janë të reja. Agjencia Ndërkombëtare për Kërkimin e Kancerit e klasifikon këtë kimikat si një kancerogjen të mundshëm dhe e ka lidhur ekspozimin ndaj tij me kancerin e fshikëzës urinare, mielomën e shumëfishtë dhe limfomën jo-Hodgkin. Sipas Lee, studimet e mëparshme e kanë lidhur gjithashtu ekspozimin ndaj PCE-së me një rrezik të shtuar për kancer të mëlçisë. Për shkak të toksicitetit të tij, Agjencia për Mbrojtjen e Mjedisit e Shteteve të Bashkuara ka nisur një proces 10-vjeçar për heqjen gradualisht të përdorimit të PCE-së në pastrimin kimik. Agjencia ka ndaluar gjithashtu disa përdorime të tjera dhe ka vendosur masa mbrojtëse në vendin e punës për përdorime të tjera. Megjithatë, PCE mund të vazhdojë të haset në produkte të caktuara dhe në aplikime industriale, veçanërisht në vendet që nuk kanë kufizime të ngjashme. Nivelet më të larta të PCE-së u lidhën me rrezik më të madh për mëlçinë Për të hetuar lidhjen e mundshme midis PCE-së dhe sëmundjes së mëlçisë, Lee dhe kolegët e tij analizuan të dhëna nga National Health and Nutrition Examination Survey (NHANES), një studim shëndetësor përfaqësues në nivel kombëtar i popullsisë së Shteteve të Bashkuara. Studiuesit shqyrtuan matjet e gjakut nga persona të moshës 20 vjeç e lart, të mbledhura gjatë viteve 2017–2020, vitet më të fundit për të cilat ishin të disponueshme të dhënat e nevojshme. Rreth 7% e popullsisë kishte nivele të dallueshme të PCE-së në gjak. Më pas, ekipi shqyrtoi se sa shpesh shfaqej fibrozë e konsiderueshme e mëlçisë te njerëzit me ekspozim të matshëm ndaj PCE-së. Personat që kishin PCE në gjak kishin tre herë më shumë gjasa të kishin fibrozë të konsiderueshme të mëlçisë sesa njerëzit pa ekspozim të dallueshëm. Kjo lidhje mbeti e pranishme edhe pasi studiuesit morën parasysh ndryshimet në moshë, gjini, racë, përkatësi etnike dhe nivel arsimor. Analiza zbuloi gjithashtu një model socioekonomik të papritur. Njerëzit nga familjet me të ardhura më të larta kishin më shumë gjasa të ishin ekspozuar ndaj PCE-së. “Njerëzit me të ardhura më të larta mund të kenë më shumë gjasa të përdorin shërbimet e pastrimit kimik, gjë që mund të rrisë ekspozimin e tyre ndaj PCE-së”, tha Lee. “Megjithatë, njerëzit që punojnë në ambiente të pastrimit kimik mund të përballen gjithashtu me një rrezik të shtuar për shkak të ekspozimit të zgjatur dhe të drejtpërdrejtë ndaj PCE-së në punë.” Lidhja midis ekspozimit dhe fibrozës së mëlçisë u bë edhe më e dukshme kur studiuesit shqyrtuan përqendrimet e PCE-së në gjak. Për çdo rritje prej një nanogrami për mililitër të përqendrimit të PCE-së në gjak (një nanogram është një e miliarda e një grami), mundësia për të pasur fibrozë të konsiderueshme të mëlçisë u rrit pesëfish. Një e dhënë e mundshme për sëmundjen e pashpjeguar të mëlçisë Një nga gjetjet më të rëndësishme ishte ajo që studiuesit nuk vunë re. Konsumimi i alkoolit dhe grumbullimi i yndyrës në mëlçi, i lidhur me obezitetin dhe gjendje të tjera shëndetësore, nuk dukej se shpjegonin fibrozën e konsiderueshme të mëlçisë te njerëzit që kishin PCE në gjakun e tyre. Kjo ngre mundësinë që ekspozimet mjedisore të mund të ndihmojnë në shpjegimin e disa rasteve të sëmundjes së mëlçisë që përndryshe duken të vështira për t'u shpjeguar. “Pacientët do të pyesin: si mund të kem sëmundje të mëlçisë nëse nuk pi dhe nuk kam asnjë nga gjendjet shëndetësore që zakonisht lidhen me sëmundjen e mëlçisë? Dhe përgjigjja mund të jetë ekspozimi ndaj PCE-së”, tha Lee. Studimi nuk përcakton se PCE-ja shkakton drejtpërdrejt fibrozën e mëlçisë, por lidhja e fortë dhe rritja e rrezikut e vërejtur me përqendrimet më të larta në gjak sugjerojnë se kimikatet mjedisore meritojnë një shqyrtim më të thelluar në kërkimet mbi sëmundjet e mëlçisë. Studiuesit kërkojnë më shumë kërkime mbi toksinat mjedisore Lee shpreson që kërkimet e ardhshme të shqyrtojnë një gamë më të gjerë të kimikateve mjedisore dhe efektet e tyre të mundshme në shëndetin e mëlçisë. “Pa dyshim që në mjedisin tonë ka toksina të tjera, përveç PCE-së, që janë të rrezikshme për mëlçinë”, tha ai. Ai beson gjithashtu se gjetjet përfundimisht mund t'i ndihmojnë mjekët të identifikojnë më herët sëmundjen e mëlçisë te njerëzit që mund të mos kenë faktorët tradicionalë të rrezikut. “Shpresojmë që kërkimi ynë të ndihmojë si publikun, ashtu edhe mjekët të kuptojnë lidhjen midis ekspozimit ndaj PCE-së dhe fibrozës së konsiderueshme të mëlçisë”, tha ai. “Nëse më shumë njerëz të ekspozuar ndaj PCE-së kontrollohen për fibrozë të mëlçisë, sëmundja mund të zbulohet më herët dhe pacientët mund të kenë një mundësi më të mirë për të rikuperuar funksionin e mëlçisë”, tha Lee./ScienceDaily
