Muri i Berlinit/ Fotografi: Volodymyr Sindieiev/picture alliance 65 vjet pas ndërtimit të Murit të Berlinit, gjurmët e ndarjes mbeten të pranishme në marrëdhëniet mes gjermanëve lindorë dhe atyre perëndimorë... Muri i Berlinit nuk ekziston më, por gjurmët e tij janë të thella dhe të pranishme në marrëdhëniet midis gjermanëve lindorë dhe atyre perëndimorë. Kur Mario Relig u dashurua me një burrë nga Berlini Perëndimor në moshën 17 vjeç, Muri i Berlinit qëndronte midis tyre. Mikut të tij iu lejua ta vizitonte në RDGJ. Por Ministria e Sigurisë së Shtetit, Stasi, i mbante të dy nën vëzhgim. Religut iu kërkua të spiunonte burrin, në mënyrë që ai të mund të shantazhohej.
Kur presioni u bë shumë i madh, i riu nga Berlini Lindor u përpoq të arratisej nëpërmjet Bullgarisë. Ai u kap dhe përfi në një burg të Stasit. Viti ishte 1987. Relig e tregoi historinë e tij gjatë një vizite të Presidentes së Bundestagut, Julia Klöckner (CDU), në Qendrën Përkujtimore Hohenschönhausen, në prag të 65-vjetorit të ndërtimit të Murit, më 13 gusht 1961.
Vetë Muri i Berlinit u zhduk pothuajse pa gjurmë pasi u rrëzua nga revolucioni paqësor në RDGJ në vitin 1989. Sot, vetëm fragmente të tij mund të shihen ende në qendër të qytetit, si dhe një galeri e pikturuar me ngjyra në lagjen Friedrichshain. Megjithatë, këtu, në hijen e kullave të vëzhgimit të këtij kompleksi burgu me ngjyrë gri në kafe, RDGJ-ja duket ende shumë e prekshme.
"Për qytetarët e RDGJ-së, Muri ishte një burg i bërë prej betoni", thotë Klöckner.
-"Askush nuk ka qëllim..."
Udhëheqja e RDGJ-së nën Walter Ulbricht filloi ndërtimin e Murit për të ndaluar eksodin. Sipas Fondacionit të Murit të Berlinit, deri në katër milionë njerëz u larguan nga RDGJ-ja midis themelimit të shtetit, në vitin 1949, dhe gushtit të vitit 1961. Kufiri me Republikën Federale të Gjermanisë u mbyll që në vitin 1952. Por kalimet midis katër sektorëve të Berlinit të ndarë mbetën një boshllëk në sistem. Vetëm nga 1 deri më 13 gusht 1961, rreth 47 mijë gjermanolindorë u larguan nga vendi në këtë mënyrë, duke kërkuar liri ose prosperitet në Perëndim. Këtu ishte Muri i vërtetë Deri në verën e vitit 1961, ishte tashmë e qartë se kjo nuk do të ishte e mundur edhe për shumë kohë. Në qershor të atij viti, një gazetar i "Frankfurter Rundschau" e pyeti Ulbrichtin nëse ishte planifikuar një "kufi shtetëror" në Portën e Brandenburgut.
Ai e hodhi poshtë këtë ide: "Askush nuk ka ndërmend të ndërtojë një mur". Dy muaj më vonë, kjo ndodhi.
-Muri 155 kilometra i gjatë
Në orët e para të mëngjesit të 13 gushtit, ushtarët dhe njësitë e ndërtimit, me urdhër të udhëheqjes së SED-së, filluan të bllokonin kufirin e sektorit sovjetik me copa asfalti, tulla dhe shtylla betoni. Ishte fillimi i një muri që përfundimisht do të arrinte një gjatësi prej 155 kilometrash.
"Berlini Lindor u mbyll", shkruhej në titullin e një botimi të jashtëzakonshëm të gazetës së Berlinit Perëndimor "Morgenpost".
Edhe Willy Brandt, kryetari i Bashkisë së Berlinit Perëndimor, zgjodhi një krahasim drastik për strukturat kufitare: "Kjo do të thotë se jo vetëm një lloj kufiri shtetëror po vizatohet nëpër mes të Berlinit, por edhe një mur ndarës i kampit të përqendrimit".
Partia Socialiste e Bashkuar e Gjermanisë, SED, e quajti atë një "mur mbrojtës antifashist". Megjithatë, anëtari i Komitetit Qendror, Horst Sindermann, pranoi në vitin 1990 se qëllimi ishte mbajtja e njerëzve në vend: "Nuk donim të gjakoseshim deri në vdekje, donim të ruanim rendin demokratik antifashist që ekzistonte në RDGJ".
-Ndarja vazhdon
Çfarë do të thotë kjo pikë kthese më shumë se gjashtë dekada më vonë, pothuajse 36 vjet pas përfundimit të RDGJ-së? Komisionerja e Qeverisë Federale për Gjermaninë Lindore, Elisabeth Kaiser, e lindur në Gera në vitin 1987, kujton diçka që është pothuajse e paimagjinueshme për shumë njerëz sot: rrezikimin e jetës për t'u larguar nga vendi i vet. Koha e ndërtimit të Murit në vitin 1961/ Fotografi: Günter Bratke/dpa/picture alliance "Çfarë do të thoshte vërtet, kjo më habit shumë", tha politikania e SPD-së për Agjencinë Gjermane të Lajmeve, dpa.
Tela me gjemba, poste vëzhgimi, skuadra me qen dhe të shtëna me armë: vetëm për Berlinin, Fondacioni i Murit të Berlinit liston 140 vdekje që lidhen me regjimin kufitar të RDGJ-së. Është vlerësuar se 915 njerëz vdiqën duke u përpjekur të arratiseshin nga RDGJ-ja.
Një aspekt tjetër që Kaiser thekson është se ndarja vazhdon të ketë pasoja edhe sot, sepse dy pjesët e Gjermanisë u zhvilluan ndryshe për dekada. Të ardhurat, marrëveshjet kolektive dhe pensionet janë ende në një nivel më të ulët në Gjermaninë Lindore, ndërsa papunësia është më e lartë. Gjithashtu mungon një shoqëri civile me një bazë të fortë financiare, si dhe struktura të mëdha të organizatave të mirëqenies sociale, kishave ose kompanive.
"Këto janë të gjitha pasoja të ndarjes që Muri i bëri të dukshme dhe të përhershme", thotë Komisionerja për Gjermaninë Lindore.
-Lindja dhe Perëndimi, një kujtim i ndarë
Reflektimet mbi RDGJ-në ndonjëherë duken ndryshe. Në Lindje, këndvështrimi duket më kompleks dhe më pak kategorik. Kjo tregohet, për shembull, nga një sondazh i kryer nga agjencia Forsa mes rreth 1 643 berlinezëve në vitin 2025. Nga të anketuarit që jetuan në Perëndim deri në vitin 1990, 52 për qind e vlerësuan RDGJ-në si diktaturë. Mes atyre nga Lindja, vetëm 38 për qind dhanë këtë vlerësim.
Plot 29 për qind e berlinezëve lindorë të anketuar e panë RDGJ-në si më "të orientuar drejt njerëzve" ose "të kujdesshme". Mes berlinezëve perëndimorë, vetëm katër për qind mendonin kështu.
Artisti i kabaresë Uwe Steimle bëri së fundmi një shaka duke kënduar himnin e RDGJ-së në një tubim të AfD-së. Organizata rinore e së majtës, Solid, vlerësoi ish-kreun e shtetit Erich Honecker. Në fjalimet e saj zgjedhore, themeluesja e BSW-së, Sahra Wagenknecht, pëlqen të theksojë se e tashmja i kujton fazën e fundit të RDGJ-së. E gjithë kjo do të jetë e pranishme në diskursin politik të vitit 2026. Tanket pranë Murit të Berlinit -"Lëvdimi i së kaluarës është i rrezikshëm"
Kjo e zemëron Komisioneren Federale për Viktimat e Diktaturës së SED-së, Evelyn Zupke.
"Sa më larg që RDGJ-ja mbetet pas nesh, aq më e bukur supozohet të bëhet", i thotë dpa-së ish-aktivistja e të drejtave civile në RDGJ. "Nostalgjia në jetën private mund të jetë e kuptueshme. Lëvdimi politik i diktaturës është i rrezikshëm".
Anna Kaminsky, drejtoreshë e Fondacionit Federal për Përballjen me Diktaturën e SED-së, i sheh gjërat në mënyrë të ngjashme. Për të, 13 gushti është një kujtesë për "pasojat katastrofike të asaj diktature për ekonominë, shoqërinë dhe kulturën politike, me të cilat Gjermania e bashkuar po përballet ende sot".
Mario Relig, i cili kaloi katër muaj në izolim në burgun e Stasit në Hohenschönhausen pasi u përpoq të arratisej në vitin 1987, e mban këtë kujtim me vete çdo ditë.
Në atë kohë, rojet kontrollonin gjatë natës përmes hapjes në derën e qelisë për të parë nëse të burgosurit flinin përmbys, siç ishte rregulli. Kthimi i kokës ishte rreptësisht i ndaluar. Edhe sot, ai ndonjëherë zgjohet i tmerruar kur shtrihet përmbys në shtratin e tij në shtëpi, thotë 58-vjeçari.
"Kur dëgjon sot se tashmë kemi RDGJ 2.0, kjo është një tallje me njerëzit që dikur ishin të persekutuar. Thjesht duhet ta thuash kështu", thotë Relig. Ky relativizim i padrejtësisë e frikëson atë./Përshtati “Pamfleti” nga “DW”muri i berlinit screenshot 6 screenshot 5 screenshot 4 Lini një Përgjigje Anuloje përgjigjen Rajoni dhe Bota Sa para kanë mënjanë britanikët? Diferencë e madhe mes brezave 14 Gusht 2026, 12:4612:46Rajoni dhe Bota Diplomacia provokuese e Trump: Miqtë shpërblehen, kundërshtarët ndëshkohen 14 Gusht 2026, 12:1812:18Rajoni dhe Bota “Korriku, muaji më vdekjeprurës për civilët në Ukrainë”, OKB: Mbi 430 viktima dhe 2600 të plagosur 14 Gusht 2026, 12:0812:08Rajoni dhe Bota Zjarre apokaliptike në Kroaci, dhjetëra të plagosur dhe shtëpi të shkatërruara në qytetin bregdetar 14 Gusht 2026, 12:0012:00Rajoni dhe Bota Largimi i sekretares besnike, videoja e Levitt me Trump në Air Force One para dorëheqjes shton spekulimet në SHBA 14 Gusht 2026, 11:4311:43Rajoni dhe Bota SHBA fillon 'luftën dixhitale', Trump u jep 'dritën jeshile' kompanive amerikane për sulme kibernetike 14 Gusht 2026, 10:4510:45Rajoni dhe Bota