Vladimir Putin Nga shkurti i vitit 2022 deri në shkurt 2026 janë identifikuar 151 raste të aktiviteteve ruse kundër Evropës, sipas Globsec, një organizatë kërkimore me seli në Bratislavë. Organizata paralajmëron se numri real mund të jetë shumë më i lartë… Tensionet mes Rusisë dhe Perëndimit janë përshkallëzuar pasi Gjermania akuzoi së fundmi në mënyrë të drejtpërdrejtë Moskën për një sulm me dron në aeroportin e Lajpcigut. Përdorimi i një droni që mbante eksploziv ndoqi një “model tashmë të konsoliduar të operacioneve hibride ruse në Evropë” – përdorimin e taktikave ushtarake dhe joushtarake për të ushtruar presion pa shkaktuar një konflikt të hapur, deklaroi ministri gjerman i Brendshëm, Alexander Dobrindt.
Pas incidentit, Gjermania dhe Rusia mbyllën qendrat e tyre kulturore, ndërsa u mbyll edhe konsullata ruse në Bon. Aeroporti i Lajpcigut merr pjesë në operacionet logjistike që mbështesin Kievin. Ambasadori amerikan në NATO, Matthew Whitaker, e cilësoi incidentin atje si një nga “veprimet hibride” më serioze që Evropa ka parë deri tani.
Ai tha se është e rëndësishme të bëhet e qartë se një veprim i tillë është “i papranueshëm” dhe nuk do të tolerohet. Sipas ekspertëve, incidenti bën pjesë në një model më të gjerë veprimesh që janë bërë më të zakonshme në Evropë që nga nisja e pushtimit rus të Ukrainës në shkurt 2022. Moska mohoi përfshirjen në incidentin e Lajpcigut dhe i hodhi poshtë akuzat gjermane si të pabazuara. Rusia ka mohuar gjithashtu përgjegjësinë për incidente të mëparshme.
Pretendimet se Moska synon të krijojë përçarje në Perëndim
Nga shkurti 2022 deri në shkurt 2026 janë identifikuar 151 raste të aktiviteteve ruse kundër Evropës, njoftoi në fillim të vitit 2026 Globsec, organizatë kërkimore me seli në Bratislavë të Sllovakisë.
Globsec paralajmëron se numri real mund të jetë shumë më i lartë. Rastet përfshijnë tentativa për vrasje, zjarrvënie, sabotime, vandalizëm dhe veprime që kanë cenuar rendin publik. Shpërndarja e sulmeve në vende si Polonia, Franca, Gjermania, Lituania, Estonia dhe Britania e Madhe “sugjeron fuqishëm se mbështetja për Ukrainën është faktori kryesor në përzgjedhjen e objektivave”, sipas organizatës.
Një raport i Shërbimit Kërkimor të Kongresit amerikan, i publikuar në gusht, përmendi gjithashtu akuza për sulme ruse kundër vendeve evropiane. Mes tyre renditeshin veprime kundër hekurudhave dhe kabllove nënujore, tentativa për vrasje, ndërhyrje politike dhe operacione ndikimi, sulme kibernetike dhe shkelje të hapësirës ajrore. Emily Ferris, nga instituti britanik Royal United Services Institute, thotë se shpeshtësia dhe përmasat e këtyre veprimeve janë rritur që nga viti 2022.
Sipas saj, Moska synon të krijojë “përçarje dhe kaos në Perëndim” dhe të rrisë “koston e mbështetjes së NATO-s për Ukrainën”, ndërkohë që qëndron “nën pragun e një lufte konvencionale”. Maksym Beznosiuk, studiues në Globsec, thotë se Kremlini po “teston gatishmërinë e NATO-s”, duke shfrytëzuar ndarjet politike dhe ligjore mes aleatëve dhe duke krijuar qëllimisht pasiguri. Sipas tij, përdorimi në rritje i luftës hibride nga Rusia lidhet edhe me humbjet e mëdha në Ukrainë, konsumimin e pajisjeve të epokës sovjetike, shtimin e presionit ekonomik dhe vështirësitë për të arritur përparime vendimtare përmes luftës konvencionale.
“Operacionet hibride kundër Evropës po shndërrohen gjithnjë e më shumë në një strategji për të dobësuar ndihmën ushtarake për Ukrainën dhe prodhimin evropian të mbrojtjes me kosto dhe rrezik më të ulët, ndërkohë që krijojnë pengesa dhe shqetësim politik në përmasa joproporcionale”, thotë Beznosiuk.
Shumica e veprimeve që i janë atribuuar Rusisë kanë shkaktuar deri tani dëme të kufizuara. Megjithatë, zyrtarët paralajmërojnë se reagimi ndaj tyre kërkon burime të konsiderueshme sigurie. Polonia, një nga nyjet kryesore logjistike të NATO-s për furnizimin e Ukrainës, është një shembull i rëndësishëm. Në nëntor 2025, qeveria polake e cilësoi një shpërthim në një linjë hekurudhore të përdorur për transportimin e armëve si një “akt të qartë sabotimi”, duke deklaruar se të dhënat tregonin drejt Rusisë.
Moska mohoi përfshirjen. Pas incidentit, Polonia nisi një operacion ushtarak dhe angazhoi deri në 10 mijë trupa për të ndihmuar në mbrojtjen e infrastrukturës kritike. Në janar, Varshava nënshkroi kontrata me vlerë më shumë se katër miliardë dollarë për sisteme kundër dronëve përgjatë kufirit lindor të vendit. Aktivitete me dronë, për të cilat ekzistojnë dyshime se lidhen me Rusinë, janë raportuar gjithashtu pranë instalimeve ushtarake, aeroporteve dhe infrastrukturës kritike në Gjermani, Belgjikë, Danimarkë, Holandë, Francë, Norvegji, Suedi dhe Britani të Madhe.
Dezinformimi dhe operacionet e ndikimit
Aktiviteti hibrid nuk kufizohet vetëm te sabotimi fizik. Qeveritë e disa vendeve evropiane kanë akuzuar rrjete të lidhura me Rusinë se përhapin dezinformim, përdorin llogari të rreme në rrjetet sociale, falsifikojnë raportime dhe shpërndajnë materiale të krijuara me inteligjencë artificiale.
Autoritetet franceze po hetojnë operacione ndikimi që dyshohet se lidhen me Rusinë dhe që kanë vënë në shënjestër figura të njohura politike përpara zgjedhjeve presidenciale të vitit 2027. Në Gjermani, zyrtarët kanë paralajmëruar për përpjekje për përhapjen e informacionit manipulues dhe dobësimin e besimit te institucionet demokratike përpara zgjedhjeve rajonale. “Objektivi themelor nuk ka ndryshuar”, thotë Beznosiuk.
Sipas tij, Moska nuk ka domosdoshmërisht nevojë të bindë drejtpërdrejt një numër të madh votuesish. “Ajo mund të shfrytëzojë ndarjet ekzistuese, të diskreditojë politikanët kritikë ndaj Rusisë, të theksojë polarizimin politik dhe gradualisht të dobësojë besimin te institucionet demokratike”, shton ai. Rekrutimi i ndërmjetësve
Ekspertët thonë se Rusia gjatë viteve të fundit ka gjetur mënyra të reja për të krijuar distancë mes shtetit rus dhe personave që kryejnë veprime armiqësore. Pas pushtimit të Ukrainës, qeveritë evropiane arritën në përfundimin se misionet diplomatike ruse përdoreshin gjerësisht për spiunazh dhe dëbuan diplomatë të dyshuar si oficerë të shërbimeve të inteligjencës. Sipas ekspertëve, Moska më pas është treguar shumë efektive në rekrutimin në internet të shtetasve të vendeve të treta, duke anashkaluar masat evropiane të kundërzbulimit.
“Nuk e bëjnë më këtë përmes ambasadave. Gjithçka zhvillohet përmes këtyre ndërmjetësve”, thotë Ferris. Përdorimi i shtetasve të huaj, të motivuar kryesisht nga paratë dhe jo nga ideologjia, e bën më të vështirë lidhjen e drejtpërdrejtë të veprimeve armiqësore me Kremlinin.
Në janar, autoritetet lituaneze akuzuan shërbimin rus të inteligjencës ushtarake, GRU, se kishte organizuar një tentativë zjarrvënieje në vitin 2024 në një objekt që furnizonte ushtrinë ukrainase me skanerë të valëve radio. Gjashtë shtetas nga Spanja, Kolumbia, Kuba, Rusia dhe Bjellorusia u arrestuan. Nëse shpallen fajtorë, ata mund të dënohen deri në 15 vjet burg.
Sipas raportit të Globsec, 95 për qind e 172 personave të përfshirë në sulme në Evropë që lidhen me Moskën ishin “qytetarë të zakonshëm, pa lidhje zyrtare me shërbimet ruse të inteligjencës”. “Kjo krijon njëfarë distance nga Rusia”, thotë Ferris. Sipas saj, është dashur shumë kohë që të dalin në dritë të gjitha hollësitë e rasteve, gjë që e ka bërë hetimin dhe atribuimin e përgjegjësisë dukshëm më të vështirë.
Roli i “flotës në hije”
Beznosiuk vë në dukje edhe ndryshimin e rolit të së ashtuquajturës “flotë në hije” të Rusisë. Bëhet fjalë për rrjete cisternash nafte dhe anijesh të tjera tregtare që lundrojnë nën flamuj të huaj dhe lidhen me kompani të regjistruara jashtë Rusisë, me synimin për të shmangur sanksionet perëndimore ndaj Moskës.
Që nga viti 2024, anije të kësaj flote janë lidhur gjithnjë e më shpesh me incidente që përfshijnë dëmtimin e kabllove dhe tubacioneve nënujore, si edhe me aktivitete mbikëqyrjeje dhe dronësh pranë infrastrukturës kritike në rajonet e Detit Baltik dhe Detit të Veriut. Rusia i ka mohuar edhe këto akuza. Beznosiuk argumenton se NATO dhe Bashkimi Evropian duhet të shkojnë përtej asaj që ai e quan “njohje retorike” të kërcënimit dhe të përcaktojnë më qartë se si duhet të klasifikojnë dhe trajtojnë sabotazhin që i atribuohet Rusisë.
Sipas tij, aktet e sabotimit duhet të trajtohen si veprimtari armiqësore shtetërore. Ai propozon gjithashtu kufizime më të forta ndaj lëvizjeve diplomatike, masa kundër “flotës në hije” të Rusisë dhe investime më të mëdha në edukimin mediatik përpara zgjedhjeve. Vendet e NATO-s dhe BE-së thonë se po forcojnë bashkëpunimin në fushën e inteligjencës, po rrisin mbrojtjen e infrastrukturës kritike dhe po zgjerojnë sanksionet ndaj individëve, organizatave dhe anijeve që lidhen me Rusinë.
Megjithatë, zyrtarët thonë se do të nevojitet koordinim i mëtejshëm ndërsa kërcënimet hibride ndryshojnë. Ferris përmend si shembull reagimin e koordinuar pas tentativës për vrasjen e ish-agjentit rus Sergei Skripal dhe vajzës së tij në Salisbury të Anglisë në vitin 2018.
Pas atij incidenti, vendet evropiane vepruan së bashku dhe dëbuan një numër të madh diplomatësh rusë në shenjë solidariteti. Sipas Ferris, kjo masë “dëmtoi me mjaft sukses rrjetet ruse të inteligjencës në Evropë”.
Rreziku i keqkuptimeve dhe përshkallëzimit
Të dy ekspertët e cituar nga BBC vlerësojnë se gjasat që Rusia të synojë një luftë të drejtpërdrejtë me NATO-n janë të vogla. Ferris mendon se, nëse dhe kur lufta në Ukrainë të përfjë, Rusisë do t’i duhen disa vjet për të rindërtuar kapacitetet e saj ushtarake.
Sipas Beznosiuk, një skenar “më i mundshëm” do të ishte që Rusia të ndërmerrte një “provokim të kufizuar dhe qëllimisht të paqartë politiko-ushtarak në krahun lindor të NATO-s”.
Megjithatë, të dy presin rritje të përdorimit të luftës hibride nga Rusia.
Beznosiuk parashikon se Moska mund ta shtojë aktivitetin hibrid edhe gjatë vitit 2027, duke përdorur sabotimin, operacionet kibernetike dhe dezinformimin për të ushtruar presion mbi NATO-n pa shkaktuar një konflikt të hapur.
“Për sa kohë që këto operacione nuk janë të kushtueshme, janë të vështira për t’u atribuuar shpejt dhe mund të shkaktojnë pengesa e shqetësim politik në përmasa joproporcionale, Moska ka një nxitje të fortë për të vazhduar testimin e dobësive dhe vijave të kuqe të Evropës”, thotë ai.
Ferris dhe Beznosiuk paralajmërojnë gjithashtu për rrezikun e një përshkallëzimi të paqëllimshëm.
“Aksidentet, rrezikimi i civilëve dhe incidentet politikisht të ndjeshme mund të shkaktojnë një përshkallëzim serioz që asnjëra palë nuk e ka dëshiruar”, thotë Beznosiuk.
Për këtë arsye, Ferris argumenton se përmirësimi i komunikimit me Rusinë mbetet thelbësor, edhe nëse një qasje e tillë është “jopopullore”. Ajo përmend si mundësi edhe riaktivizimin e Këshillit NATO–Rusi, i cili zhvilloi mbledhjen e tij të fundit në janar 2022.
“Këtu bëhet fjalë për menaxhimin e konfliktit, jo për politikën e lëshimeve”, thotë ajo.
“Ka shumë hapësirë për keqkuptime dhe për humbje jetësh”, përfn Ferris. /Përshtatur nga BBC/ putin europa sulme 1f3ea770 acf9 11f1 bc1f 3f186ca4140c d4449550 ab94 11f1 a291 b542ee92de7c f028bbe0 acdc 11f1 a91a 5f4222780d03 Lini një Përgjigje Anuloje përgjigjen Rajoni dhe Bota Boshti Musk–AfD trondit Berlinin; e djathta ekstreme kërkon pushtet në zemër të Europës 13 Shtator 2026, 12:2312:23Rajoni dhe Bota Kursku fs Moskën: Qindra rusë të zhdukur, familjet kërkojnë llogari 13 Shtator 2026, 09:1209:12Rajoni dhe Bota Sulm ndaj një anijeje iraniane në Hormuz, viktima dhe të plagosur 13 Shtator 2026, 09:0009:00Rajoni dhe Bota Sulm i ri në Hormuz, nën presion rrugët jetike të naftës 13 Shtator 2026, 08:4608:46Rajoni dhe Bota Moska vendos kushtet: Bisedime me Kievin, por luftimet nuk ndalen 13 Shtator 2026, 07:5807:58Rajoni dhe Bota Loja e madhe mbi Ukrainën/ Putin godet, Trump ndërmjetëson, Zelensky kërkon NATO-n 13 Shtator 2026, 07:4007:40Rajoni dhe Bota