Protesta Një analizë e revistës amerikane Newsweek, që shqyrton 32 vende evropiane, e rendit Shqipërinë pas Francës dhe Greqisë për nivelin e presionit social. Papunësia e lartë tek të rinjtë, korrupsioni, pakënaqësia ndaj institucioneve dhe pasiguria ekonomike janë ndër faktorët që mund të nxisin protesta të reja në kontinent… Evropa po përballet me një periudhë pakënaqësish të theksuara sociale dhe politike. Nga protestat e dhunshme në Francë te mobilizimet kundër kostos së jetesës në Spanjë, Itali dhe Portugali, një numër gjithnjë e më i madh qytetarësh po shprehin pakënaqësi ndaj qeverive dhe perspektivës ekonomike.
Sipas një analize të publikuar nga revista amerikane Newsweek, megjithëse shkaqet e protestave ndryshojnë nga një vend në tjetrin, ato kanë disa elemente të përbashkëta: inflacionin, vështirësitë për strehim, cilësinë e shërbimeve publike, papunësinë e të rinjve dhe mungesën e besimit tek institucionet.
Për të vlerësuar këto zhvillime, Newsweek ka hartuar një indeks të presionit për protesta, duke analizuar 32 vende evropiane përmes treguesve ekonomikë, socialë dhe politikë.
Franca dhe Greqia kryesojnë renditjen me nga 71,3 pikë në një shkallë prej 100 pikësh. Shqipëria renditet e treta me 66,4 pikë, e ndjekur nga Spanja me 65,8 pikë dhe Mbretëria e Bashkuar me 65,1 pikë. Shqipëria, papunësia e të rinjve dhe protestat kundër korrupsionit
Në analizën e Newsweek, Shqipëria paraqitet si një nga vendet me presionin më të lartë social në Evropë.
Sipas të dhënave që përdor revista, papunësia tek të rinjtë shqiptarë të moshës 15–24 vjeç arrin në 25,6 për qind, niveli më i lartë ndër vendet e përfshira në krahasim.
Një tjetër tregues shqetësues është përqindja e të rinjve që nuk janë as në punë dhe as në arsim apo trajnim, e cila arrin në 21 për qind.
Këta tregues, sipas analizës, pasqyrojnë vështirësitë ekonomike dhe mundësitë e kufizuara për një pjesë të brezit të ri.
Revista amerikane ndalet edhe te protestat kundër korrupsionit në Shqipëri, të cilat i lidh me kundërshtimet ndaj një projekti zhvillimi në bregdet, të lidhur me Jared Kushner, dhëndrin e presidentit amerikan Donald Trump.
Sipas Newsweek, këto protesta kanë tërhequr edhe studentë dhe janë shoqëruar me kërkesa për dorëheqjen e kryeministrit Edi Rama.
Në këtë kontekst, revista e paraqet Shqipërinë si një rast ku pakënaqësitë ekonomike ndërthuren me çështjet e korrupsionit dhe përgjegjshmërisë politike.
Franca, protestat për arsimin kthehen në krizë më të gjerë
Franca është ndër vendet ku tensionet sociale kanë marrë përmasat më të dukshme.
Protestat, të cilat fillimisht nisën për shkak të mungesës së mësuesve, u zgjeruan duke përfshirë kërkesa që lidhen me koston e jetesës, pabarazinë ekonomike dhe cilësinë e shërbimeve publike.
Në disa zona, përplasjet me policinë dhe incidentet e dhunshme detyruan autoritetet të vendosnin kufizime të përkohshme të lëvizjes.
Presidenti Emmanuel Macron, në një fjalim televiziv më 18 tetor, dënoi dhunën dhe ia atribuoi atë grupeve radikale të së majtës ekstreme dhe elementëve kriminalë. Megjithatë, ai pranoi se qindra mijëra qytetarë kishin protestuar për shqetësime legjitime.
Sipas të dhënave të cituara nga Newsweek, papunësia e të rinjve në Francë arrin në 18,9 për qind, ndërsa 12,6 për qind e personave të moshës 15–24 vjeç nuk janë as në punë dhe as në arsim.
Ndërkohë, 55 për qind e të anketuarve në sondazhin ndërkombëtar World Risk Poll deklarojnë se qeveria nuk kujdeset aspak për ta.
Interpretimet për protestat ndryshojnë. Disa analistë theksojnë pabarazinë ekonomike dhe problemet në sistemin arsimor, ndërsa të tjerë i lidhin tensionet me emigracionin, integrimin dhe polarizimin politik.
Newsweek evidenton se këto këndvështrime pasqyrojnë edhe ndarjet ideologjike në debatin amerikan mbi zhvillimet në Francë.
Greqia, presioni social mbetet i lartë
Edhe pse Greqia nuk ka përjetuar protesta në përmasat e Francës gjatë kësaj vale, analiza e rendit atë në të njëjtin nivel presioni.
Papunësia e të rinjve arrin në 21,4 për qind, ndërsa kënaqësia me jetën tek personat nën 25 vjeç është më e ulëta ndër 32 vendet e studiuara.
Rreth shtatë në dhjetë të anketuar deklarojnë se qeveria nuk kujdeset për ta.
Revista përmend gjithashtu mobilizimet e mësuesve në Athinë dhe qytete të tjera më 21 tetor, për pagat dhe mungesën e personelit arsimor.
Sipas sindikatave, mijëra vende pune në arsim mbeten të paplotësuara.
Spanja, Italia dhe Portugalia përballen me presione ekonomike
Në Spanjë, vështirësitë për të siguruar banesa me çmime të përballueshme janë kthyer në një nga burimet kryesore të pakënaqësisë.
Papunësia e të rinjve gjatë vitit 2025 ishte afërsisht një e katërta e fuqisë punëtore të kësaj grupmoshe, niveli i dytë më i lartë në studim.
Protestat për strehimin, përfshirë mobilizimet në sheshin Puerta del Sol të Madridit, kanë nxjerrë në pah pasojat sociale të rritjes së qirave. Në të njëjtën kohë, mësuesit kanë protestuar për pagat dhe numrin e nxënësve në klasa.
Në Itali, ku papunësia e të rinjve arrin në 20,5 për qind, pakënaqësitë lidhen me pagat, arsimin, energjinë dhe shërbimet publike.
Sipas policisë italiane, përplasjet e fundit në Milano çuan në 271 arrestime, ndërsa qeveria njoftoi masa shtesë sigurie.
Belgjika ka regjistruar përplasje gjatë protestave studentore, ndërsa Portugalia është përballur me marshime sindikale dhe mobilizime për strehimin.
Edhe Shtetet e Bashkuara shfaqin nivel të lartë pakënaqësie
Analiza përfshin edhe Shtetet e Bashkuara si pikë krahasimi, megjithëse ato nuk bëjnë pjesë në renditjen evropiane.
Sipas Newsweek, nëse SHBA-ja do të përfshihej në të njëjtin indeks, ajo do të renditej e treta.
Papunësia e të rinjve amerikanë është 9,3 për qind, ndjeshëm më e ulët se në Francë, Greqi apo Spanjë.
Megjithatë, pabarazia e të ardhurave, polarizimi politik dhe rënia e kënaqësisë me jetën tek të rinjtë ndikojnë në rezultatin e përgjithshëm.
Rreth 58 për qind e të anketuarve amerikanë deklarojnë se qeveria nuk kujdeset aspak për ta.
Pse disa vende janë më të ekspozuara ndaj protestave?
Indeksi i Newsweek mbështetet në pesë shtylla kryesore. Pjesa strukturore, që përbën 60 për qind të vlerësimit, përfshin papunësinë e të rinjve, inflacionin, pabarazinë e të ardhurave, kënaqësinë me jetën, efektivitetin e qeverisë dhe stabilitetin politik.
Katër shtyllat e tjera matin polarizimin politik, perceptimin e qytetarëve për kujdesin e qeverisë, kapacitetin e organizimit qytetar dhe lirinë e tubimit paqësor.
Revista ka përdorur të dhëna nga Banka Botërore, Organizata Ndërkombëtare e Punës, Eurostat, World Happiness Report, V-Dem dhe World Risk Poll.
Megjithatë, autorët e analizës theksojnë se indeksi nuk parashikon se kur apo ku do të shpërthejnë protestat.
Ai identifikon kushtet që mund të favorizojnë mobilizimin social, por nuk përcakton nëse pakënaqësia do të shndërrohet domosdoshmërisht në trazira.
Gjermania, për shembull, renditet e 22-ta, falë treguesve relativisht më të favorshëm ekonomikë, përfshirë papunësinë prej vetëm 6,9 për qind tek të rinjtë. Megjithatë, edhe ajo ka përjetuar protesta.
Përfundimi i analizës është se pakënaqësia sociale në Evropë nuk ka një shkak të vetëm. Në disa vende mbizotërojnë problemet ekonomike, në të tjera korrupsioni, shërbimet publike apo mosbesimi politik.
Për Shqipërinë, renditja në vendin e tretë nxjerr në pah peshën e papunësisë së të rinjve dhe të vështirësive të tyre për t'u integruar në tregun e punës.
Por, siç nënvizon edhe Newsweek, niveli i lartë i presionit social nuk do të thotë domosdoshmërisht se një vend do të përballet me protesta të gjera. Zhvillimet varen edhe nga mënyra se si institucionet u përgjigjen kërkesave të qytetarëve. /Përshtati Pamfleti/protesta shqiperia rreziku Lini një Përgjigje Anuloje përgjigjen Politike Jo vetëm dorëheqjen e Ramës, Dash Shehi kërkon të zhbëhet edhe marrëveshja Berisha-Rama 23 Tetor 2026, 20:4220:42Politike Tirana përgatitet për revoltën e madhe; studentët, pedagogët dhe bizneset zbresin në rrugë kundër Ramës 23 Tetor 2026, 19:0319:03Politike Pas takimit me Ambasadorin e SHBA, deputeti Oerd Bylykbashi i jep 10 “shuplaka” të forta Sali Berishës 23 Tetor 2026, 18:3318:33Politike Protesta e studentëve, Tabaku akuza Ramës: Sulmon njerëzit e ndershëm, mbron të korruptuarit 23 Tetor 2026, 18:3318:33Politike Rama përballë kushteve të Brukselit, çfarë e pret Shqipërinë në samitin e 25 nëntorit? 23 Tetor 2026, 18:2518:25Politike Dëshmi penaliteti për të protestuar/ Rama sjell ‘leksionet’ e Erdoganit dhe Lukashenkos në Tiranë! 23 Tetor 2026, 17:4217:42Politike