Ndërsa furnizimi me fruta pylli britanike pakësohet me ardhjen e vjeshtës, dardhat krokante dhe plot shije hyjnë në sezon dhe, për fat të mirë, kjo është e dobishme edhe për shëndetin tonë. "Ato nuk marrin gjithmonë të njëjtën vëmendje si frutat e pyllit apo mollët, por janë një frut vërtet ushqyes", thotë Rhiannon Lambert, një nutricioniste e njohur dhe autore e librave më të shitur. "Ato ndihmojnë në hidratimin e organizmit, sigurojnë një sasi të mirë fibrash dhe përmbajnë gjithashtu një sërë përbërësish bimorë të dobishëm".Lexo edhe:Shkencëtarët zbulojnë pse plagët te personat me diabet nuk shërohen, shpresë për trajtime të reja Sipas të dhënave të kompanisë Waitrose, kërkesa për këtë frut është rritur me 28 për qind krahasuar me të njëjtën periudhë të vitit të kaluar. Lambert shpjegon pse përfshirja e dardhave në blerjet tuaja të radhës ushqimore do të jetë e dobishme për zorrët, zemrën dhe kontrollin e peshës. Përfitimet e dardhave për shëndetin
Një burim i mirë fibrash për shëndet më të mirë të zorrëve "Një nga përfitimet më të mëdha është përmbajtja e tyre e fibrave", thekson Lambert, autore e librit The Fibre Formula. Ajo shton se një dardhë mesatare mund të sigurojë rreth 6 gramë fibra nga 30 gramët që rekomandohen të konsumohen në ditë. Fibrat janë thelbësore për shëndetin e zorrëve, sepse, në vend që të përthithen nga organizmi ynë, ato fermentohen nga bakteret që gjenden në zorrë. Ky proces fermentimi prodhon përbërës të quajtur acide yndyrore me zinxhir të shkurtër, të cilat mbështesin shëndetin e shtresës së brendshme të zorrëve dhe ndihmojnë gjithashtu në uljen e inflamacionit. "Fibrat ndihmojnë gjithashtu në rregullsinë e jashtëqitjes dhe në ruajtjen e konsistencës së saj, ndaj dardhat mund të jenë një frut shumë i dobishëm për t’u përfshirë në një dietë të larmishme dhe të pasur me fibra", shton Lambert. Përbërës që përmirësojnë shëndetin e zemrës Studimet sugjerojnë se njerëzit që konsumojnë rregullisht dardha kanë një rrezik më të ulët për të zhvilluar sëmundje të zemrës dhe për të pësuar goditje në tru. "Përmbajtja e tyre e fibrave ka të ngjarë të jetë një nga faktorët që ndikon në këtë", thotë Lambert. Dardhat përmbajnë fibra të tretshme, përfshirë një lloj të quajtur pektinë, e cila ndihmon në ruajtjen e niveleve të shëndetshme të kolesterolit, shpjegon ajo. "Dardhat sigurojnë gjithashtu kalium dhe janë natyrshëm shumë të varfra në natrium, gjë që është e dobishme kur mendojmë për ruajtjen e presionit të shëndetshëm të gjakut". Përveç kësaj, lëkura e dardhës përmban polifenole, përbërës që gjenden në disa fruta dhe perime dhe që po studiohen për rolin e mundshëm që mund të luajnë në shëndetin kardiovaskular. Studimet kanë lidhur marrjen më të lartë të polifenoleve me nivele më të shëndetshme të presionit të gjakut dhe të kolesterolit. Të ulëta në kalori dhe me vëllim të madh, për të ndihmuar në humbjen e peshës Kombinimi i fibrave dhe ujit që përmbajnë dardhat mund t’i bëjë ato çuditërisht ngopëse. "Dardha përbëhet kryesisht nga uji, ndaj siguron një vëllim relativisht të madh ushqimi me një sasi të vogël energjie", vëren Lambert. Ndërkohë, "fibrat kalojnë më ngadalë nëpër sistemin tretës dhe mund të na ndihmojnë të ndihemi më të ngopur pas ngrënies. Edhe përtypja e një fruti të plotë mund ta bëjë atë më ngopës sesa konsumimi i të njëjtit frut në formën e lëngut". Me rreth 100 kalori, një dardhë mund të përfshihet lehtësisht në një dietë për humbjen e peshës. Megjithatë, Lambert thekson se ajo nuk është një «ushqim për dobësim». "Dardhat mund të jenë thjesht një zgjedhje shumë e dobishme në kuadër të një diete përgjithësisht të ekuilibruar, sepse janë natyrshëm të ëmbla dhe ngopëse, veçanërisht nëse i zgjidhni në vend të ushqimeve të tjera që ngopin më pak". Ulja e rrezikut për diabetin e tipit 2 Konsumimi i një dardhe ose molle në javë është lidhur me një rrezik 3 për qind më të ulët për zhvillimin e diabetit të tipit 2, ndërsa personat që i konsumojnë këto fruta më rregullisht mund ta ulin rrezikun deri në 18 për qind. "Ka të ngjarë të ketë disa arsye për këtë", vëren Lambert. "Dardhat përmbajnë fibra, të cilat ngadalësojnë tretjen dhe bëjnë që sheqernat që gjenden natyrshëm në to të përthithen më gradualisht sesa do të përthitheshin nga diçka si lëngu i dardhës. Ato përmbajnë gjithashtu polifenole, të cilat po studiohen për efektet e mundshme në metabolizmin e glukozës dhe në inflamacion". Cila është mënyra më e shëndetshme për të ngrënë dardha? Konsumojeni edhe lëkurën për të përfituar sa më shumë nga vlerat e saj shëndetësore. "Një pjesë e konsiderueshme e fibrave të dardhës dhe shumë prej polifenoleve të saj gjenden në lëkurë ose pranë saj", thotë Lambert. Megjithatë, nuk është e nevojshme të hani edhe pjesën e fortë qendrore dhe farat, siç mund të bëhet për të shtuar përfitimet që mollët sjellin për shëndetin e zorrëve. "Në përgjithësi, preferoj dardhat e plota në vend të lëngut të dardhës», shton ajo. Gjatë procesit të shtrydhjes, fibrat që gjenden në frutin e plotë hiqen, ndërsa sheqeri natyral i frutit kthehet në atë që njihet si «sheqer i lirë", i cili përthithet më shpejt nga organizmi ynë. Megjithatë, gatimi i dardhave është "plotësisht në rregull", thotë Lambert. "Më pëlqejnë shumë dardhat e ziera në lëng, të shoqëruara me çokollatë të zezë të shkrirë. Nxehtësia mund të ndryshojë pak nivelet e disa përbërësve, por një dardhë e gatuar mbetet një frut ushqyes". Nëse e konsumoni dardhën si mesvakt, Lambert sugjeron ta shoqëroni me arra ose djathë. "Në këtë mënyrë, merrni karbohidrate dhe fibra nga dardha, së bashku me proteina dhe yndyrna, gjë që ndihmon që mesvakti të jetë më i ekuilibruar dhe të ndiheni të ngopur për më gjatë", thekson ajo. Një alternativë tjetër është t’i shtoni dardhat në kosin grek, së bashku me arra dhe fara, për të përgatitur një mëngjes të ekuilibruar. Ajo sugjeron gjithashtu t’i prisni në feta dhe t’i shtoni në sallata me arra dhe djathë. Paul Gamble, shefi i lartë i kuzhinës për inovacion në Waitrose, sugjeron që dardha e grirë të shtohet në një marinadë pikante të stilit korean për mishin e derrit ose brinjët. "Enzimat natyrore veprojnë si një zbutës jashtëzakonisht i mirë i mishit, ndërsa i japin atij një ëmbëlsi të lehtë dhe të pastër", thotë ai. Cili lloj dardhe është më i shëndetshmi? Si dardhat e forta, ashtu edhe ato të pjekura janë ushqyese, thotë Lambert. "Ndërsa dardhat piqen, një pjesë e niseshtesë dhe e karbohidrateve të tyre shpërbëhet, duke bërë që fruti të bëhet më i butë dhe më i ëmbël. Prandaj, një dardhë e pjekur mund të ketë shije më të ëmbël, por kjo nuk do të thotë automatikisht se ajo ka shumë sheqer ose është e pashëndetshme ju vazhdoni të konsumoni frutin e plotë, së bashku me fibrat e tij". Zgjedhja e dardhave organike do të ulë ekspozimin tuaj ndaj pesticideve. "Megjithatë, nuk ka prova bindëse se zgjedhja e një dardhe organike, në vend të një dardhe të kultivuar në mënyrë konvencionale, do të sjellë një ndryshim të rëndësishëm për shëndetin tuaj", thotë Lambert. "Cilëndo të zgjidhni, është e arsyeshme ta lani frutin nën ujë të rrjedhshëm përpara se ta konsumoni". Si dardhat e gjelbra, ashtu edhe ato të kuqe janë ushqyese, por kanë disa dallime, thotë Lambert. «Dardhat me lëkurë të kuqe përmbajnë antocianina, pigmentet përgjegjëse për ngjyrën e tyre të kuqe dhe vjollcë, ndërsa të dyja varietetet, si ato të kuqe, ashtu edhe ato të gjelbra, përmbajnë polifenole të tjera. Kjo është një nga arsyet pse i nxis njerëzit të “ushqehen me të gjitha ngjyrat e ylberit”. Nëse keni mundësi, do të ishte mirë të alternonit varietetet e ndryshme». A kanë dardhat ndonjë anë negative? Për shumicën dërrmuese të njerëzve, konsumimi i dardhave nuk ka asnjë anë negative. "Megjithatë, dardhat përmbajnë si fruktozë, ashtu edhe sorbitol, të cilat bëjnë pjesë në grupin e karbohidrateve të fermentueshme të njohura si FODMAP", thotë Lambert. Te personat që janë të ndjeshëm ndaj FODMAP-eve, disa fruta, përfshirë dardhat, mollët dhe qershitë, si edhe ushqime të tjera, mund të shkaktojnë fryrje të barkut, gazra, shqetësime abdominale ose jashtëqitje më të buta, vëren ajo. Në këto raste, rëndësi ka sasia e konsumuar. "Dikush mund ta tolerojë shumë mirë gjysmën e një dardhe, por të ketë shqetësime pasi ha një dardhë të madhe", thotë Lambert. "Dardhat mund të jenë një burim i shkëlqyer fibrash për një person, por mund të shkaktojnë shqetësime të pakëndshme te një tjetër". Përfundimi: A janë dardhat të mira për shëndetin? "Absolutisht, dardhat janë një frut i përditshëm i mrekullueshëm dhe i nënvlerësuar", thotë Lambert. "Ato na sigurojnë fibra, ujë, kalium dhe një sërë polifenolesh. Megjithatë, nuk mendoj se duhet t’i shndërrojmë dardhat në një tjetër “superushqim”. Vlera e tyre është shumë më e thjeshtë se kaq: ato janë një tjetër ushqim i shijshëm me origjinë bimore, i plotë dhe natyral, që mund të na ndihmojë të rrisim marrjen e fibrave dhe larminë e ushqimeve bimore në dietën tonë"./TheTelegraph