Zgjedhjet në Izrael / Më 27 tetor votohet në Izrael, ndërsa më 3 nëntor në Shtetet e Bashkuara. Rezultatet mund të përcaktojnë të ardhmen politike të Benjamin Netanyahut dhe Donald Trumpit, me pasoja të drejtpërdrejta për luftërat dhe ekuilibrat ndërkombëtarë. Një humbje e së djathtës në të dy vendet, mund të hapë mundësi të reja për zhbllokimin e krizave që sot duken të pazgjidhshme. Dy zgjedhje të afërta, të ndara nga vetëm pak ditë, mund të ndikojnë ndjeshëm në zhvillimet ndërkombëtare. Në Izrael do të votohet më 27 tetor, ndërsa në Shtetet e Bashkuara më 3 nëntor.
Në të dyja vendet, zgjedhësit do të vendosin për të ardhmen politike të dy figurave që qëndrojnë në qendër të krizave të sotme: Benjamin Netanyahut dhe Donald Trumpit. Për Netanyahun, këto zgjedhje janë një betejë për të mbetur në krye të qeverisë.
Edhe një herë, gara elektorale është shndërruar në një referendum për vetë atë. Por këtë herë ka një ndryshim thelbësor nga zgjedhjet e mëparshme: ato të së martës janë të parat zgjedhje parlamentare në Izrael pas sulmit të Hamasit, më 7 tetor 2023.
Një pjesë e debatit politik, është përqendruar te pyetja nëse Netanyahu kishte dijeni paraprake për sulmin dhe te përgjegjësia për dështimin katastrofik të sigurisë atë ditë. Në të kundërt, çështja palestineze pothuajse mungon nga debati elektoral, edhe pse në Gaza kanë humbur jetën rreth 70.000 njerëz dhe dhuna e kolonëve izraelitë në Bregun Perëndimor vazhdon pa ndërprerje.
Në Shtetet e Bashkuara, emri i Donald Trump nuk do të figurojë në fletët e votimit të zgjedhjeve të mesmandatit. Megjithatë, rezultati do të shërbejë si një gjykim politik për dy vitet e tij të para në Shtëpinë e Bardhë gjatë mandatit të dytë.
Për republikanët, gara pritet të jetë jashtëzakonisht e vështirë. Pyetja nuk është më aq shumë nëse demokratët do të përparojnë, por sa e thellë do të jetë fitorja e tyre, dhe mbi të gjitha, si do ta përballojë Trumpi një humbje të mundshme gjatë gjysmës së dytë të mandatit.
Natyrisht, kjo me kushtin që ai të jetë i gatshëm ta pranojë rezultatin. Të dyja garat zhvillohen nën hijen e luftërave. Për Trumpin, konflikti më i rëndësishëm është padyshim lufta me Iranin, në të cilën ai është zhytur gjithnjë e më shumë. Pasojat ndihen tashmë në tregjet e energjisë dhe në çmimet që paguajnë konsumatorët.
Rritja e kostos së jetesës, është shqetësimi kryesor i zgjedhësve amerikanë. Kjo është një çështje që presidenti përpiqet ta zbehë në debatin publik, duke u munduar të krijojë përshtypjen se po bën gjithçka për ta zgjidhur.
Por, sa më shumë që lufta zgjatet dhe pasojat ekonomike rëndohen, aq më e vështirë bëhet për administratën e tij të shmangë përgjegjësinë politike. Ndërkohë, afrimi i Trump me Vladimir Putinin, është shoqëruar me heqjen e disa sanksioneve ndaj Rusisë dhe me një përpjekje të re për ta detyruar Ukrainën të kapitullonte.
Më 21 tetor, i dërguari amerikan Steve Witkoff, shkoi deri aty sa e cilësoi Putinin një humanist. Një përshkrim i tillë, tingëllon veçanërisht i papranueshëm në një kohë kur raketat ruse vazhdojnë të godasin civilët në Kiev.
Nëse për Trumpin luftërat janë një barrë politike që rrezikon t'i kushtojë shtrenjtë në zgjedhje, për Netanyahun ato duket se përbëjnë një burim mbijetese politike. Kryeministri izraelit të jep përshtypjen se është i bindur se ka nevojë për një tjetër konflikt për të ruajtur pushtetin.
Në fillim të tetorit, Netanyahu u përpoq të rifillonte bombardimet ndaj Iranit, por u ndal në çastet e fundit nga Uashingtoni. Më 21 tetor, ai riktheu retorikën alarmiste, duke pretenduar se Teherani kishte rifilluar programin e tij bërthamor, duke kërcënuar se do ta shkatërronte atë.
Mundësia e një sulmi të ri ndaj Iranit, vetëm pak ditë përpara zgjedhjeve, duket se e tn seriozisht kryeministrin izraelit. Për të sjellë një ndryshim të ndjeshëm në klimën politike ndërkombëtare, do të duhej që koalicioni i ekstremit të djathtë i drejtuar nga Netanyahu të humbiste zgjedhjet në Izrael dhe republikanët të humbnin kontrollin e të dyja dhomave të Kongresit amerikan.
Edhe nëse do të ndodhte ky skenar, ndryshimi i qeverisë izraelite nuk do të garantonte një qasje rrënjësisht të ndryshme ndaj konflikteve të hapura në rajon. Megjithatë, ai do të krijonte hapësira të reja politike dhe diplomatike, të cilat sot duken pothuajse të paimagjinueshme në një klimë të mbizotëruar nga obsesioni me sigurinë dhe logjika e përhershme e përplasjeve.
Gjithsesi, pasojat më të rëndësishme të këtyre zgjedhjeve duhen kërkuar në Uashington. Nëse Trump do të humbasë kontrollin e Kongresit, me kushtin që ta pranojë verdiktin e kutive të votimit, pushteti i tij do të përballet me një kundërpeshë institucionale të mirëfilltë.
Njëkohësisht, presidenti do të ndeshë një rezistencë më të fortë brenda vetë Partisë Republikane, ku jo të gjithë janë të gatshëm të ndjekin pa rezerva kursin e tij politik. Në këtë drejtim, afrimi i Trump me Putinin është një pikë e rëndësishme dobësie.
Ky orientim shihet me sy kritik edhe nga një pjesë e së djathtës amerikane, çka mund t'ia vështirësojë presidentit ruajtjen e mbështetjes brenda kampit të vet. Në një editorial të botuar më 22 tetor, Wall Street Journal, një gazetë që zakonisht nuk njihet për armiqësi ndaj republikanëve, paralajmëroi se pas dy javësh Trumpi mund të shndërrohet në një lame duck (rosë të çalë), shprehja që përdoret në politikën amerikane për një president të dobësuar, autoriteti dhe aftësia e të cilit për të imponuar vendime, janë kufizuar ndjeshëm.
Në një klimë ndërkombëtare të shënuar nga luftërat, përshkallëzimi i konflikteve dhe përqendrimi i pushtetit në duart e disa udhëheqësve, një president amerikan i dobësuar politikisht, mund të duket si një lajm i mirë.
Dhe ndoshta në këtë moment, kjo është e vetmja arsye për të qenë paksa optimist./Pamfleti nga “France Inter”2 palë zgjedhje izraeli shba ekuilibrat ndërkombëtarë Lini një Përgjigje Anuloje përgjigjen Rajoni dhe Bota Bill Gates ngre alarmin për ndikimin e inteligjencës artificiale: Dy dekada trazirash ekonomike dhe sociale 24 Tetor 2026, 14:1014:10Rajoni dhe Bota Alarm në Uashington: Inteligjenca amerikane zbulon plane të Iranit për vrasjen e zyrtarëve amerikanë 24 Tetor 2026, 13:3513:35Rajoni dhe Bota Zgjedhjet mund t’i mposhtin autokratët, por nuk mjaftojnë për të rindërtuar demokracinë 24 Tetor 2026, 13:1713:17Rajoni dhe Bota Zgjedhjet e së dielës në Serbi, BBC: Vuçiç rrezikon humbjen pas 12 vitesh në pushtet 24 Tetor 2026, 12:2212:22Rajoni dhe Bota A e rrezikon Shqipëria anëtarësimin e Malit të Zi në BE? 24 Tetor 2026, 09:3109:31Rajoni dhe Bota Trazirat nga protestat, Franca mobilizon 70 mijë policë në terren; mbyllen muzetë në Paris 24 Tetor 2026, 09:0809:08Rajoni dhe Bota