Lajme Zone
Dështon samiti i OKB-së për klimën; nafta, gazi dhe qymyri përçajnë botën
BotëPamfleti
Ky artikull është pjesë e një historie me 4 burime — Krahaso mbulimin →

Dështon samiti i OKB-së për klimën; nafta, gazi dhe qymyri përçajnë botën

Vendet në bisedimet e OKB-së për klimën nuk kanë arritur një marrëveshje përfundimtare pas dy javësh negociatash shumë përçarëse që përfunduan me udhëheqësit që refuzuan një projektvendim që nuk përmendte lëndët djegëse fosile dhe jepte një përgjigje të dobët ndaj temperaturave në rritje.

Është hera e parë në 17 vjet që bisedimet e COP nuk kanë arritur një marrëveshje... Vendet në bisedimet e OKB-së për klimën nuk kanë arritur një marrëveshje përfundimtare pas dy javësh negociatash shumë përçarëse që përfunduan me udhëheqësit që refuzuan një projektvendim që nuk përmendte lëndët djegëse fosile dhe jepte një përgjigje të dobët ndaj temperaturave në rritje.

Bashkimi Evropian, Panamaja dhe disa vende të tjera, përfshirë shtetet e vogla ishullore, thanë se e hodhën poshtë marrëveshjen që po shtyhej nga presidenca e COP31. Të tjerë dolën në sallë për të shprehur shqetësime në lidhje me financimin e vendeve në vijën e parë të krizës klimatike dhe fushat e tekstit që theksonin nevojën për kapjen dhe ruajtjen e karbonit.

“Duket se ka palë që e kundërshtojnë këtë tekst. E kuptoj që nuk ka marrëveshje për këtë tekst. Për këtë arsye, këto vendime nuk janë miratuar”, tha presidenti turk i COP31, Murat Kurum.

Gati 200 vende u përfshinë në një debat të ashpër mbi çështje që kishin të bënin me tranzicionet energjetike dhe mënyrën e reagimit ndaj realitetit se bota nuk do ta arrijë objektivin e saj më urgjent për klimën, për të kufizuar ngrohjen globale afatgjatë në 1.5°C mbi nivelet para-industriale.

Ndërsa bisedimet po shkonin drejt një përfundimi, ato nuk ishin në gjendje të kapërcenin përçarjet. Është hera e parë në 17 vjet që bisedimet e COP nuk kanë arritur një marrëveshje.

“Është e paarsyeshme që të kemi një vendim të mbuluar që nuk i referohet asnjë karburantit fosil, asnjë referencë për kalimin nga karburantet fosile, dhe për këtë arsye Bashkimi Evropian kundërshton fuqimisht këtë tekst”, tha Ministri Irlandez i Klimës, Darragh O'Brien, duke folur në emër të BE-së.

Panamaja e quajti marrëveshjen një “pengesë”. Ishujt Marshall thanë se pranimi i marrëveshjes do të ishte një tradhti. “Ne nuk do të pranojmë një rezultat që minon sigurinë tonë dhe kërcënon të ardhmen tonë”, tha negociatorja Kathy Jetn̄il-Kijiner.

Sekretarja e Energjisë e Mbretërisë së Bashkuar, Miatta Fahnbulleh, e cila udhëhoqi delegacionin e vendit të saj në COP, tha: “Momenti kërkonte ambicie të guximshme dhe ne kemi punuar pa u lodhur për të ndërtuar konsensus. Është jashtëzakonisht zhgënjyese që nuk kemi qenë në gjendje ta bëjmë këtë.”

Pamundësia për të arritur një marrëveshje mbi një tekst thellësisht përçarës ilustron se sa të tensionuara janë bërë bisedimet, në një kohë kur objektivat klimatikë të botës po largohen gjithnjë e më shumë dhe tronditjet e çmimeve të energjisë, lufta dhe inflacioni po vënë në provë gatishmërinë e qeverive për të përqafuar premtime të reja. Kaosi përfaqëson gjithashtu një dështim për bashkë-pritësit nga Turqia dhe Australia, të cilët nxitën herët një marrëveshje që do të theksonte rëndësinë e rritjes së energjisë elektrike. COP31 ishte samiti i parë për klimën që kur OKB-ja paralajmëroi se bota do të tejkalonte 1.5°C ngrohje, objektivi më urgjent në Marrëveshjen e Parisit - dhe do të duhej të dyfishonte përpjekjet e saj për të kufizuar ngrohjen e mëtejshme.

Një draft i tekstit përfundimtar kishte kërkuar që 35% e përdorimit global të energjisë të elektrizohej deri në vitin 2035, nga 23% që është sot, një objektiv i mbështetur në veçanti nga Turqia. Teksti i refuzuar nuk specifikonte se elektrifikimi duhet të jetë “i pastër”, siç kërkuan shumë vende, por tha se rritja e burimeve të reja të energjisë duhet të ndodhë së bashku me përpjekjet për të “rritur energjinë e pastër, për të përmirësuar efikasitetin e energjisë dhe për të rritur vendosjen e teknologjive të tjera me emetime të ulëta”.

Agjencia Ndërkombëtare e Energjisë tha këtë javë se ekonomia globale parashikohet të arrijë elektrifikimin prej 30% në vitin 2035.

Por teksti nuk përmendi lëndët djegëse fosile, shkaktari kryesor i rritjes së temperaturave, tre vjet pasi vendet kishin arritur marrëveshjen e tyre të parë dhe të vetme për të ulur varësinë e tyre nga qymyri, nafta dhe gazi natyror. Shumë vende të vogla ishullore, si dhe BE-ja, kishin kërkuar një referencë për një ulje graduale të lëndëve djegëse fosile në tekst.

Në seancën e fundit plenare, Rusia tha se nuk mund të binte dakord për asnjë heqje graduale të lëndëve djegëse fosile, pavarësisht se kishte rënë dakord ta bënte këtë në vitin 2023. Arabia Saudite fajësoi vendet e zhvilluara për emetimet e tyre historike dhe mungesën e gatishmërisë për të dhënë fonde.

Ndërsa negociatorët u ngatërruan nëse do të përmendnin lëndët djegëse fosile në dokumentin përfundimtar, tre nga prodhuesit më të mëdhenj të energjisë në botë, Kina, SHBA-ja dhe Rusia, arritën një marrëveshje mijëra kilometra larg për të rritur prodhimin e naftës.

Kishte edhe pika të tjera ngërçi, rreth financimit për të ndihmuar vendet më të varfra t’i përgjigjen ngrohjes globale dhe teknologjive që thithin karbonin nga ajri, të cilat gjithashtu i shtynë bisedimet deri në kohë.

Bisedimet arritën të finalizonin disa vendime të mandatuara. Të tjera u shtynë për vitin e ardhshëm, kur bisedimet do të zhvillohen në Etiopi. Nuk kërkohej asnjë vendim paraprak nga samiti i këtij viti, por presidenca e COP31 kishte këmbëngulur në arritjen e një marrëveshjeje.

“Kjo është një ditë për herë të parë në 31 COP-et e mia që them se është më mirë të mos merret një vendim që na kthen prapa, që shkon kundër asaj që thonë ishujt e vegjël dhe njerëzit e cenueshëm”, u tha gazetarëve ish-e dërguara gjermane për klimën, Jennifer Morgan./Përshtati "Pamfleti" nga "Politico"okb cop Lini një Përgjigje Anuloje përgjigjen Rajoni dhe Bota “Miqësia” Trump-Putin trazon SHBA-në, kreu i inteligjencës amerikane: Nuk është miku ynë! 22 Nëntor 2026, 16:4616:46Rajoni dhe Bota Theresa May përplaset me laburistët për Brexit: Mos u kërkoni britanikëve të votojnë sërish! 22 Nëntor 2026, 15:3015:30Rajoni dhe Bota Jeta jashtëtokësore më pranë Tokës, shkencëtarët e NASA-s bëjnë zbulimin shokues në sistemin tonë diellor! 22 Nëntor 2026, 15:1115:11Rajoni dhe Bota Kush e sn realisht botën? Lufta e heshtur përtej Kremlinit dhe Shtëpisë së Bardhë 22 Nëntor 2026, 14:5014:50Rajoni dhe Bota Trump e quajti Putinin “mikun tim”, ministri britanik: Ai është kasap, jo mik i Britanisë 22 Nëntor 2026, 14:0014:00Rajoni dhe Bota Përplasje mes Uashingtonit dhe Netanyahut: Kush po e pengon çarmatimin e Hamasit? 22 Nëntor 2026, 13:4013:40Rajoni dhe Bota