Po sikur trajtimi i një dhëmbi të prishur te një fëmijë të zgjaste vetëm disa sekonda, pa përdorur trapanin, injeksione apo anestezi? Një studim i madh klinik sugjeron se një lëng i thjeshtë, i quajtur fluorur diamine argjendi (SDF), mund ta bëjë këtë të mundur.Lexo edhe:Si të jetosh deri në 107 vjeç? Rasti i britanikut zbulon zakonet që mund të zgjasin jetën Studimi i Fazës III, i udhëhequr nga studiues të Universitetit të Miçiganit dhe i botuar në revistën JAMA Pediatrics, përfshiu 830 fëmijë të moshës nga 12 deri në 71 muaj, të cilët vuanin nga kariesi i rëndë në fëmijërinë e hershme. Gjetjet forcojnë provat në favor të një metode të shpejtë dhe jo-invazive për trajtimin e kariesit dentar, e cila mund të zvogëlojë nevojën për procedura dentare më të ndërlikuara. Si mundet një lëng të ndalojë prishjen e dhëmbëve? Fluoruri i diamines së argjendit (SDF) aplikohet drejtpërdrejt në kavitetin e krijuar nga kariesi, duke përdorur një aplikator të vogël me majë sfungjeri. Ndryshe nga një mbushje tradicionale, gjatë së cilës hiqet materiali i dëmtuar dhe rikthehet struktura e dhëmbit, SDF-ja ndihmon në ndalimin e përparimit të kariesit ekzistues. Argjendi ndihmon në luftimin e baktereve që lidhen me prishjen e dhëmbëve, ndërsa fluori forcon mineralet e dhëmbëve dhe ndihmon në mbrojtjen e tyre nga dëmtimet e mëtejshme. Çfarë zbuloi studimi klinik? Studimi i randomizuar, i verbuar dhe i kontrolluar me placebo krahasoi tretësirën SDF me përqendrim 38% me një tretësirë placebo. Studiuesit i vlerësuan fëmijët në fillim të studimit, si dhe pas tre, gjashtë dhe tetë muajsh. Trajtimi u aplikua në fillim të studimit dhe përsëri pas gjashtë muajsh. Treguesi kryesor i vlerësimit ishte përqindja e kaviteteve dentare, përparimi i të cilave ishte ndalur gjashtë muaj pas aplikimit fillestar. Pas gjashtë muajsh, SDF-ja kishte ndaluar përparimin e kariesit në 54,0% të kaviteteve, krahasuar me 22,5% në grupin që mori placebo. Pas tetë muajsh, pas aplikimit të dytë, normat përkatëse ishin 50,2% dhe 17,4%. Në vlerësimin e kryer pas tre muajsh, përparimi i kariesit ishte ndalur në 57,5% të kaviteteve të trajtuara me SDF, krahasuar me 18,8% në grupin placebo. Dallimet ishin statistikisht domethënëse në të tria vlerësimet. "Ky është një trajtim shumë efektiv dhe i sigurt madje edhe te fëmijët vetëm njëvjeçarë", tha Margherita Fontana, profesoreshë në Fakultetin e Stomatologjisë të Universitetit të Miçiganit dhe hetuesja kryesore e studimit. Studimi nuk konstatoi ndonjë ndryshim domethënës në dhimbjen e raportuar të dhëmbëve ndërmjet grupit që mori trajtimin dhe atij që mori placebo. Edhe efektet anësore të lidhura me trajtimin ishin të ngjashme, duke prekur 22,9% të pjesëmarrësve në grupin SDF dhe 22,2% në grupin placebo. Megjithatë, ky trajtim nuk e rindërton strukturën e dëmtuar të dhëmbit dhe disa kavitete mund të kërkojnë ende mbushje ose procedura të tjera dentare. A mund t'i ndihmojë kjo metodë më shumë fëmijë të shmangin procedurat e dhimbshme dentare? Kariesi i patrajtuar mund të shkaktojë dhimbje dhëmbësh, infeksione, vështirësi në të ngrënë dhe në gjumë, si dhe mungesa në shkollë. Për disa fëmijë të vegjël, trajtimi tradicional dentar mund të jetë gjithashtu i vështirë për shkak të frikës, ankthit ose nevojës për të qëndruar pa lëvizur gjatë procedurës. SDF-ja ofron një alternativë për kavitetet e përshtatshme, pasi mund të aplikohet shpejt, pa përdorur trapanin ose qetësues. Studiuesit shohin gjithashtu përfitime të mundshme për të moshuarit, personat me aftësi të kufizuara dhe pacientët që kanë vështirësi në aksesin ndaj kujdesit dentar tradicional. Ekziston një mangësi e rëndësishme: SDF-ja e kthen përgjithmonë në ngjyrë të errët, shpesh të zezë, pjesën e prishur të dhëmbit të trajtuar. Ky ndryshim i ngjyrës mund të jetë veçanërisht i dukshëm te dhëmbët e përparmë, duke e bërë pamjen estetike një faktor të rëndësishëm për t'u marrë në konsideratë nga familjet. A mund ta zgjerojë miratimi nga FDA-ja aksesin në këtë trajtim? SDF-ja është përdorur në stomatologji prej dekadash. Në Shtetet e Bashkuara, FDA-ja e miratoi në vitin 2014 për trajtimin e ndjeshmërisë së dhëmbëve, ndërsa dentistët e kanë përdorur gjithashtu jashtë indikacionit të miratuar për trajtimin e kariesit. Studimi i ri shton prova që mund të mbështesin një kërkesë për miratimin nga FDA-ja, posaçërisht për ndalimin e përparimit të kariesit dentar. Studimi mori më shumë se 12 milionë dollarë financim nga Instituti Kombëtar i Kërkimeve Dentare dhe Kraniofaciale, pjesë e Institutit Kombëtar të Shëndetit. Studiuesit besojnë se përdorimi më i gjerë i kësaj metode mund të ndihmojë që më shumë fëmijë të marrin trajtim në një fazë më të hershme, përfshirë edhe nëpërmjet shërbimeve të kujdesit shëndetësor pediatrik. Megjithatë, përdorimi më i gjerë do të varet nga vendimet rregullatore dhe nga mënyra se si ofruesit e shërbimeve shëndetësore do ta përfshijnë këtë trajtim në kujdesin ndaj pacientëve. A mund t'i zëvendësojë SDF-ja mbushjet dentare? Jo gjithmonë. SDF-ja synon të ndalojë përparimin e kariesit, jo të rikthejë strukturën e dëmtuar të dhëmbit. Disa pacientë mund të kenë nevojë për aplikime të përsëritura, mbushje ose trajtime të tjera, në varësi të shkallës së dëmtimit të dhëmbit. Për disa fëmijë, kjo metodë mund të ndihmojë në mbajtjen nën kontroll të kariesit derisa dhëmbi i qumështit të bjerë natyrshëm. Për të tjerë, ajo mund të ofrojë një zgjidhje të përkohshme ose afatgjatë, në rastet kur trajtimi tradicional është i vështirë për t'u realizuar. Gjetjet sugjerojnë se një trajtim që kërkon vetëm disa sekonda për t'u aplikuar mund të bëhet një mjet i dobishëm në menaxhimin e kariesit dentar. Çelësi qëndron te përcaktimi i rasteve kur ky trajtim është i përshtatshëm dhe te sigurimi që ndalimi i kariesit të jetë pjesë e kujdesit të vazhdueshëm dentar, dhe jo një zëvendësim i tij./DPA News
