Zgjedhjet në Izrael Gara mes Benjamin Netanyahut dhe ish-shefit të ushtrisë, Gadi Eisenkot, mund të përcaktojë të ardhmen e institucioneve demokratike të Izraelit. Megjithatë, dallimet mes dy rivalëve mbeten të kufizuara në politikën e jashtme, marrëdhëniet me palestinezët dhe operacionet ushtarake në rajon… Zgjedhjet parlamentare të 27 tetorit në Izrael pritet të zhvillohen në një klimë polarizimi të thellë politik dhe presioni ndërkombëtar. Pas gati dy dekadash nën drejtimin e Benjamin Netanyahut, vendi përballet me kritika në rritje për luftën në Rripin e Gazës, zgjerimin e vendbanimeve izraelite në Bregun Perëndimor dhe operacionet ushtarake në Liban, Siri dhe Iran.
Sipas një analize të revistës amerikane Foreign Affairs, një fitore e opozitës mund të sjellë ndryshime të rëndësishme në qeverisjen e brendshme, por jo domosdoshmërisht në qëndrimin e Izraelit ndaj konfliktit izraelito-palestinez.
Gadi Eisenkot, ish-shef i Shtabit të Përgjithshëm të ushtrisë izraelite dhe kundërshtari kryesor i Netanyahut, mbështet pavarësinë e gjyqësorit, lirinë e medias dhe administratën profesionale. Ai pritet të kundërshtojë përpjekjet e qeverisë aktuale për të kufizuar kompetencat e institucioneve të drejtësisë.
Megjithatë, Eisenkot dhe Netanyahu ndajnë qëndrime të ngjashme për disa nga çështjet kryesore të sigurisë kombëtare. Të dy kundërshtojnë krijimin e një shteti palestinez dhe mbështesin operacionet ushtarake që Izraeli ka ndërmarrë pas sulmit të Hamasit më 7 tetor 2023.
Debati elektoral përqendrohet kryesisht te përgjegjësia për dështimin e institucioneve izraelite të sigurisë për të parandaluar sulmin e Hamasit, gjatë të cilit u vranë rreth 1.200 persona dhe 251 të tjerë u morën peng.
Opozita e akuzon Netanyahun se shpërfilli paralajmërimet e shërbimeve të inteligjencës, lejoi financimin e Hamasit përmes fondeve nga Katari dhe pengoi një hetim të pavarur për ngjarjet.
Eisenkot, i cili humbi një djalë dhe dy nipër gjatë luftimeve në Gaza, e ka kritikuar vazhdimisht kryeministrin për refuzimin e përgjegjësisë politike. Netanyahu dhe mbështetësit e tij, nga ana tjetër, ia atribuojnë dështimin ushtrisë dhe shërbimeve të sigurisë.
Pavarësisht këtyre përplasjeve, analiza vëren se rivalët politikë ndajnë një perceptim të ngjashëm për kërcënimet rajonale dhe për marrëdhëniet me palestinezët.
Shteti palestinez mbetet jashtë programit të forcave kryesore
Një nga përfundimet kryesore të analizës është se kundërshtimi ndaj krijimit të një shteti palestinez shtrihet përtej partisë Likud të Netanyahut. Shumica e partive politike hebraike në Izrael, përfshirë formacionin e Eisenkotit, nuk mbështesin më zgjidhjen me dy shtete.
Ky qëndrim është forcuar pas sulmit të 7 tetorit, megjithëse skepticizmi ndaj shtetësisë palestineze kishte nisur shumë më herët, veçanërisht pas Intifadës së Dytë dhe marrjes së kontrollit të Gazës nga Hamasi në vitin 2007. Eisenkot e ka kundërshtuar publikisht krijimin e një shteti palestinez. Edhe partitë e djathta, nga të cilat ai do të varej për formimin e një qeverie, mbajnë qëndrime të ngjashme.
Yair Golan, drejtuesi i një partie të majtë izraelite, është ndër të paktët politikanë hebrenj që mbështesin rikthimin te diplomacia dhe ndarjen politike nga palestinezët. Megjithatë, edhe ai nuk ka paraqitur një plan të qartë për realizimin e këtij objektivi.
Një nga fushat ku Eisenkot dallon nga Netanyahu është qëndrimi ndaj dhunës së kolonëve izraelitë kundër palestinezëve në Bregun Perëndimor. Ndërsa Netanyahu ka shmangur përplasjen me aleatët e tij të ekstremit të djathtë, Eisenkot i ka cilësuar sulmet e kolonëve si "terrorizëm hebre".
Ai kundërshton gjithashtu projektin e vendbanimit E1, i cili, sipas kritikëve, do të pengonte lidhjen territoriale të zonave që mund të përbënin një shtet të ardhshëm palestinez.
Megjithatë, këto dallime nuk nënkuptojnë mbështetje për sovranitetin palestinez. Në raport me Iranin, Eisenkot ka mbështetur goditjet ushtarake kundër kapaciteteve ushtarake dhe bërthamore të Teheranit, por kundërshton synimin e Netanyahut për rrëzimin e regjimit iranian përmes forcës ushtarake.
Sipas tij, ndryshimi i një qeverie nuk mund të arrihet vetëm përmes sulmeve ajrore. Eisenkot propozon largimin e uraniumit të pasuruar nga Irani dhe vendosjen e programit bërthamor të vendit nën një mekanizëm ndërkombëtar verifikimi.
Për Gazën, ai ka premtuar t'i japë fund sundimit të Hamasit brenda 18 muajve nga marrja e detyrës, pa përjashtuar domosdoshmërisht instrumentet diplomatike.
Presioni ndërkombëtar dhe pasiguria për qeverinë e ardhshme
Pasojat e luftës në Gaza dhe zgjerimi i vendbanimeve në Bregun Perëndimor kanë dëmtuar marrëdhëniet e Izraelit me një pjesë të partnerëve ndërkombëtarë. Sipas analizës, qeveritë perëndimore po shqyrtojnë masa më të ashpra ndaj politikave izraelite, përfshirë sanksione ekonomike dhe kufizime të bashkëpunimit ushtarak.
Në Britaninë e Madhe, autoritetet kanë ndërmarrë masa kundër veprimtarive që lidhen me vendbanimet izraelite në territoret e pushtuara. Në Shtetet e Bashkuara, presidenti Donald Trump vazhdon të mbështesë Netanyahun, por brenda Partisë Demokratike dhe në një pjesë të Partisë Republikane janë shtuar kërkesat për kufizimin e ndihmës ushtarake për Izraelin.
Analiza paralajmëron se një ndryshim i ekuilibrave politikë në Kongresin amerikan mund të ndikojë në vazhdimësinë e mbështetjes financiare dhe teknologjike për ushtrinë izraelite.
Në këtë kontekst, një qeveri e drejtuar nga Eisenkot mund të përmirësojë përkohësisht marrëdhëniet diplomatike të vendit. Qasja e tij më institucionale dhe gatishmëria për negociata mund të krijojnë hapësirë për rikthimin e dialogut me partnerët ndërkombëtarë.
Megjithatë, sipas analizës, ky përmirësim do të kishte kufij të qartë nëse Izraeli nuk ndryshon politikat themelore ndaj palestinezëve.
Sondazhet e përmendura në artikull tregojnë një garë të ngushtë mes bllokut të Netanyahut dhe atij të Eisenkotit. Asnjëra palë nuk duket e sigurt se do të sigurojë shumicën parlamentare, çka mund të hapë një periudhë negociatash të ndërlikuara për krijimin e qeverisë.
Ndër skenarët e mundshëm përmenden vazhdimi i qeverisjes së Netanyahut, krijimi i një koalicioni të gjerë, formimi i një kabineti të Eisenkotit me mbështetjen e partive arabe ose mbajtja e zgjedhjeve të reja.
Nga viti 2019 deri në vitin 2022, Izraeli zhvilloi pesë palë zgjedhje parlamentare përpara se të krijonte një qeveri me qëndrueshmëri më të gjatë.
Përfundimi kryesor i analizës është se largimi i Netanyahut mund të ndikojë në funksionimin e institucioneve demokratike dhe në mënyrën se si Izraeli komunikon me aleatët, por nuk garanton ndryshim thelbësor të politikës rajonale.
Një qeveri e Eisenkotit mund të kufizojë disa projekte të vendbanimeve dhe të përpiqet të ulë tensionet diplomatike. Megjithatë, varësia nga partitë e djathta dhe kundërshtimi i gjerë politik ndaj shtetësisë palestineze do t'ia kufizonin mundësitë për një marrëveshje të re paqeje.
Në mungesë të një ndryshimi më të gjerë të qëndrimeve politike dhe shoqërore, Izraeli rrezikon të përballet me izolim diplomatik më të madh, sanksione dhe vështirësi në bashkëpunimin ushtarak me partnerët perëndimorë.
Sipas analizës së Foreign Affairs, këto rreziqe do të ishin veçanërisht të larta në rast se Netanyahu dhe aleatët e tij vazhdojnë të qeverisin. /Përshtati Pamfleti/ izrael zgjedhje politika Lini një Përgjigje Anuloje përgjigjen Rajoni dhe Bota Incident pranë qendrës së votimit në Beograd, sulmohet nëna e Aleksandër Vuçiç 25 Tetor 2026, 12:4612:46Rajoni dhe Bota Dyndje drejt Serbisë për të votuar, trafik i rënduar në kufi dhe pritje deri në 3 orë 25 Tetor 2026, 12:3612:36Rajoni dhe Bota Zgjedhje mes dhunës në Serbi/ Gazetarë të plagosur, sulme fizike dhe dyshime për blerje votash 25 Tetor 2026, 12:2112:21Rajoni dhe Bota Franca zien nga protestat/ 70 mijë policë në terren, gati 1 mijë persona në pranga 25 Tetor 2026, 11:1011:10Rajoni dhe Bota Vuçiç kërkon të ndërrojë karrigen, jo pushtetin; studentët synojnë t’i prishin skenarin 25 Tetor 2026, 10:5210:52Rajoni dhe Bota Tetë shtetet që mund t'i prishin planet Trumpit, çfarë fshihet pas shifrave të fundit? 25 Tetor 2026, 10:2510:25Rajoni dhe Bota