Si përfi në burg një organizatë, themeluesi i së cilës ndiqte një filozofi të bazuar në idenë për të bërë sa më shumë të mira për botën, për shkak të përvetësimit të miliarda dollarëve nga fondet e klientëve? Kjo është pyetja kryesore që shtjellon seriali i Netflix, The Altruists, i cili trajton ngritjen dhe rënien e kompanisë së këmbimit të kriptomonedhave FTX. Përpara falimentimit të FTX-së, themeluesi i saj, Sam Bankman-Fried, ishte një nga figurat më të njohura të altruizmit efektiv, një filozofi që përdor kërkimin shkencor dhe provat për të identifikuar problemet më të mëdha të botës dhe për të gjetur mënyra për t'i zgjidhur ato.Lexo edhe:Kuçovë/ Fshati Kozare i mbuluar nga plehrat, banorët: Rrezikojmë epidemi, bashkia na ka harruar Ai e kishte përmendur hapur altruizmin efektiv si arsye për përfshirjen në industrinë e kriptomonedhave dhe ishte zotuar se, në fund, do të dhuronte pjesën më të madhe të pasurisë së tij për bamirësi. Megjithatë, Bankman-Fried po vuan aktualisht një dënim me 25 vite burg. Si u zhvilluan ngjarjet dhe çfarë ndikimi pati altruizmi efektiv në veprimet e tij? Çfarë është altruizmi efektiv? Altruizmi efektiv është një filozofi dhe një lëvizje shoqërore. Ai bazohet në përdorimin e arsyes dhe logjikës për të identifikuar problemet më të mëdha globale dhe zgjidhjet e tyre, si dhe për t'i ndihmuar njerëzit të kuptojnë se si mund të bëjnë sa më shumë të mira gjatë jetës së tyre. “Altruizmi efektiv ka të bëjë me përdorimin e provave shkencore dhe arsyetimit të kujdesshëm për të gjetur mënyrat më të mira për të ndihmuar të tjerët dhe për t'i zbatuar këto gjetje në praktikë”, thuhet në faqen e internetit të programit. “Ai është njëkohësisht një projekt kërkimor në zhvillim dhe një lëvizje globale njerëzish që përpiqen të bëjnë mirë”. Lëvizja frymëzohet kryesisht nga filozofi Peter Singer, i cili prej kohësh argumenton se njerëzit kanë detyrimin moral të ndihmojnë ata që jetojnë në varfëri. Gjatë viteve, ajo ka nxitur dhurime prej miliarda dollarësh. Në përgjithësi, lëvizja i inkurajon njerëzit t'i kushtojnë kohën ose karrierën e tyre përmirësimit të çështjeve të caktuara shoqërore, ose të ndjekin parimin “fito për të dhuruar”, pra të fitojnë sa më shumë para dhe t'i dhurojnë për bamirësi. Ç'lidhje kishte Sam Bankman-Fried me altruizmin efektiv? Bankman-Fried u njoh për herë të parë me altruizmin efektiv pasi takoi William MacAskill-in, një nga themeluesit e lëvizjes, kur ishte student në MIT. Më pak se një dekadë më vonë, ai ishte zotuar të dhuronte të gjithë pasurinë e tij, e cila në një moment arrinte rreth 26 miliardë dollarë, për bamirësi. Bankman-Fried deklaroi gjithashtu publikisht se dëshira për të ndihmuar sa më shumë njerëz përmes donacioneve e kishte shtyrë të merrte rreziqe të mëdha financiare. Falimentimi i FTX-së ishte një goditje e rëndë për mbështetësit e altruizmit efektiv dhe u prit me entuziazëm nga shumë kritikë të tij. “Sjellja e Bankman-Fried-it ishte në kundërshtim me vlerat thelbësore të altruizmit efektiv, si ndershmëria, përulësia, integriteti dhe kujdesi për të tjerët”, thuhet në një deklaratë në faqen e Qendrës për Altruizmin Efektiv. “Në vitet që pasuan, drejtuesit e lëvizjes së altruizmit efektiv i kanë dënuar vazhdimisht veprimet e Bankman-Fried-it”. Do të ishte e pasaktë të thuhej se altruizmi efektiv i shkaktoi drejtpërdrejt veprimet e Bankman-Fried-it. Megjithatë, lidhja e tij me këtë lëvizje tregon rreziqet e mundshme të përqendrimit te një rezultat i mundshëm në të ardhmen, pavarësisht sa i dobishëm mund të jetë për botën, ndërkohë që neglizhohet të veprohet me integritet në të tashmen.

