Mojtaba Khamenie & Trump- Foto ilustruese Pa negociata konkrete, por edhe pa shkëmbim zjarri, Uashingtoni dhe Teherani kanë hyrë në një gjendje të pazakontë që rrezikon të çojë ose në rikthimin e luftimeve, ose në konsolidimin e një ngërçi të plotë Pa zhvilluar negociata thelbësore, por edhe pa shkëmbyer zjarr, Shtetet e Bashkuara dhe Irani kanë hyrë në një situatë të pazakontë, e cila mbart rrezikun e rikthimit të armiqësive ose të shndërrimit të ngërçit aktual në një gjendje të përhershme. Në qendër të kësaj përplasjeje të zgjatur qëndrojnë llogaritjet strategjike dhe vlerësimet e gabuara të të dyja palëve.
Sipas analistëve, zyrtarët iranianë besojnë se kanë më shumë për të fituar duke përballuar presionin ekonomik amerikan dhe duke ruajtur kontrollin mbi Ngushticën e Hormuzit, sesa duke bërë lëshime të rëndësishme në kuadër të një marrëveshjeje të re. Nga ana tjetër, Shtetet e Bashkuara duket se po mbështeten te bindja se presioni i fortë ekonomik ndaj Iranit mund të arrijë atë që nuk arritën goditjet ushtarake.
Të mërkurën, presidenti Donald Trump paralajmëroi për “pasoja të mëdha ekonomike” ndaj vendeve që vazhdojnë marrëdhëniet tregtare me Teheranin. Deri tani, megjithatë, asnjëra palë nuk ka arritur objektivin e saj.
Kur dy vendet ranë dakord për një armëpushim dy muaj më parë, plani fillestar parashikonte që brenda 60 ditësh të hapej rruga për një marrëveshje më të gjerë, e cila do të përfshinte programin bërthamor iranian dhe heqjen e sanksioneve amerikane. Ky afat përfi këtë javë pa rezultat. Trump deklaroi të martën se aktualisht nuk po zhvillohen negociata dhe as nuk janë planifikuar të tilla.
Nicole Grajewski, profesore në Qendrën për Studime Ndërkombëtare të universitetit Sciences Po në Paris, e përshkruan situatën si një gjendje pezull. Sipas saj, shumë pak ka ndryshuar në thelb gjatë muajve të fundit, përveç forcimit të mëtejshëm të pozicioneve iraniane dhe përpjekjeve të njëpasnjëshme, por deri tani të pasuksesshme, të SHBA-së për të gjetur një rrugëdalje.
Në fillim të këtij muaji, Teherani i paraqiti Uashingtonit një sërë kërkesash për rihapjen e Ngushticës së Hormuzit, korridor strategjik përgjatë brigjeve jugore të Iranit, nga ku kalon një pjesë e konsiderueshme e naftës së tregtuar në botë.
Mes kërkesave iraniane janë heqja e sanksioneve, zhbllokimi i aseteve të ngrira dhe pagesa e dëmshpërblimeve të luftës. Kushte të ngjashme ishin paraqitur edhe më parë si pjesë e një marrëveshjeje të mundshme mes dy vendeve dhe ishin përfshirë në një memorandum mirëkuptimi të arritur në qershor, por pa sjellë rezultat.
Irani po zhvillon prej javësh bisedime me Omanin për administrimin e ardhshëm të Ngushticës së Hormuzit. Megjithatë, kërkesat e Teheranit sugjerojnë se edhe në rast të një marrëveshjeje, forcat iraniane mund të vazhdojnë të ushtrojnë presion mbi transportin detar. Gjatë ditëve të fundit, të paktën dy anije janë sulmuar në zonë.
“Pasi kapërceu tronditjen fillestare të luftës, Teherani tani është i vendosur të demonstrojë forcë”, thotë Mehrzad Boroujerdi, dekan në Universitetin e Shkencës dhe Teknologjisë të Misurit. Sipas tij, përdorimi i Ngushticës së Hormuzit si mjet presioni dhe qëndrimi i ashpër në negociatat paralele me SHBA-në dhe Omanin duhen parë pikërisht në këtë kontekst.
Gjatë muajve të fundit, retorika e Trump ka lëvizur mes kërcënimeve për shkatërrim të plotë dhe premtimeve se një marrëveshje diplomatike ishte pranë. Nëse kjo strategji synonte t'i detyronte drejtuesit iranianë të tërhiqeshin, deri tani duket se ka prodhuar efektin e kundërt.
Teherani duket se ka arritur në përfundimin se Trump nuk dëshiron të përfshihet përsëri në një luftë të përgjithshme, e cila mund të rriste ndjeshëm çmimet e naftës dhe të shkaktonte pakënaqësi në opinionin publik amerikan, veçanërisht në prag të zgjedhjeve të mesmandatit.
“Irani duket se beson se Shtetet e Bashkuara, në fund, do të lodhen nga një konflikt i kushtueshëm dhe pa rrugëdalje”, vlerëson Alex Vatanka, studiues i lartë në Middle East Institute në Uashington.
SHBA-ja, ndërkohë, po e zhvendos peshën kryesore të strategjisë së saj te presioni ekonomik. Jared Kushner, dhëndri dhe i dërguari i presidentit amerikan, deklaroi të hënën për Fox News se zyrtarët iranianë “nuk tregojnë asnjë gatishmëri” për të ndërmarrë hapa që Uashingtoni do t'i konsideronte të pranueshëm.
I pyetur për ecurinë e bisedimeve, Kushner tha se vëmendja e Trump aktualisht është përqendruar te një bllokadë detare, me synimin për të ushtruar presion të mëtejshëm mbi ekonominë iraniane.
Trump deklaroi të martën në rrjetet sociale se bllokada vazhdon të jetë plotësisht në fuqi. Ai pretendoi gjithashtu se Ngushtica e Hormuzit është plotësisht e hapur, megjithëse operatorët e transportit detar kanë raportuar sulme të fundit ndaj anijeve.
Paralelisht, sekretari amerikan i Thesarit, Scott Bessent, deklaroi për Newsmax se departamenti i tij po përgatit masa që, sipas tij, do të jenë “të paprecedenta në historinë e izolimit ekonomik” të një vendi.
Megjithatë, udhëheqja iraniane ka arritur edhe më parë t'i mbijetojë presionit të fortë ekonomik ndërkombëtar. Në vitin 2015, pas përshkallëzimit të sanksioneve gjatë administratës së Barack Obama, Teherani pranoi të bënte lëshime lidhur me programin e tij bërthamor.
Këtë herë, bazuar në qëndrimin e deritanishëm të Teheranit, koston e menjëhershme të sanksioneve të reja pritet ta përballojë kryesisht popullsia iraniane, e cila tashmë po përballet me inflacion të lartë dhe vështirësi për sigurimin e produkteve bazë.
Sipas Boroujerdit, përballë sanksioneve amerikane, Irani do të përpiqet ta transferojë barrën ekonomike te popullsia për aq kohë sa të jetë e mundur, duke llogaritur se Uashingtoni do të tërhiqet i pari.
Udhëheqësi suprem i Iranit, ajatollah Mojtaba Khamenei, ka vendosur mbështetës të linjës së ashpër në poste kyçe ushtarake, duke dhënë sinjalin se synon ta mbajë vendin në gatishmëri për luftë.
Një përshkallëzim i ri, sipas Vatankas, do të kërcënonte infrastrukturën energjetike të rajonit, bazat amerikane në Lindjen e Mesme dhe transportin tregtar detar.
Për momentin, skenari më i mundshëm mbetet vazhdimi i ngërçit, me çështjet kryesore – programin bërthamor të Iranit dhe Ngushticën e Hormuzit – ende të pazgjidhura.
Sa më shumë të zgjasë kjo gjendje pezull, aq më shumë rrezikon të konsolidohet, duke e bërë gjithnjë e më të vështirë gjetjen e një zgjidhjeje që as Uashingtoni dhe as Teherani të mos detyrohen ta paraqesin si tërheqje. /Përshtatur nga "The New York Times"shba iran lufta Lini një Përgjigje Anuloje përgjigjen Rajoni dhe Bota Toka lëkundet sërish në Amerikën e Jugut, Peruja goditet nga një tërmet afro 7 ballë 20 Gusht 2026, 21:5921:59Rajoni dhe Bota Operacioni që prek zemrën e pushtetit në Kiev: lufta kundër korrupsionit hyn në provën e saj më të vështirë 20 Gusht 2026, 21:4121:41Rajoni dhe Bota “Kushdo që e viziton vdes”/ Zuckerberg “sfidon” legjendën, blen kështjellën misterioze! 20 Gusht 2026, 21:3321:33Rajoni dhe Bota Pas 272 ditësh në det, USS Abraham Lincoln nis kthimin në SHBA me 5 mijë marinarë të rraskapitur 20 Gusht 2026, 21:1921:19Rajoni dhe Bota Pse Vuçiç po ngurron të shpallë datën e zgjedhjeve të reja? 20 Gusht 2026, 20:3020:30Rajoni dhe Bota FBI bastis shtëpinë e Eric Swalwell, i sekuestrohen edhe pajisjet elektronike 20 Gusht 2026, 19:3319:33Rajoni dhe Bota