Me afrimin e vitit të ri shkollor, mund t’ia vlejë t'i mbrojmë fëmijët tanë jo vetëm nga ajo që kemi frikë se mund t'u ndodhë në shkollë, por edhe nga ajo që shkolla mund t'u mësojë pa e shkruar kurrë në ndonjë libër shkollor. Sepse shkolla nuk mëson vetëm gjuhë, matematikë, fizikë, kimi, filozofi dhe histori. Ajo mëson, shpesh pa e kuptuar, se kush ka të drejtë të flasë, kush e përcakton të vërtetën, çfarë konsiderohet sukses dhe sa liri i lejohet një fëmije para se të etiketohet si "i vështirë". LEXO edhe...‘Siguria kibernetike’ do mësohet për herë të parë në shkolla, lëndë më zgjedhje për klasat e para, të gjashta e të dhjeta - Mbrojini fëmijët nga perceptimi se e vërteta vjen nga autoriteti, nga pushteti. Se diçka është e drejtë sepse e tha mësuesi, e shkroi libri shkollor, e vendosi institucioni ose dikush me autoritet e mbështet. Mësojini ata të respektojnë njohuritë pa u gjunjëzuar para autoritetit. Të kërkojnë argumente, të dyshojnë, të pyesin "pse?" dhe të jenë në gjendje të na thonë "Nuk pajtohem!". - Mbrojini ata nga ideja se vetëm ajo që është e dobishme dhe e nevojshme ka vlerë. Se ata duhet të mësojnë atë që do të testohet, të studiojnë atë që "ka një të ardhme", të fitojnë aftësi që një ditë do të rrisin vlerën e tyre në tregun e punës. Por një fëmijë nuk ka lindur për t'u bërë kapital njerëzor konkurrues. Ai ka lindur për t'u bërë qenie njerëzore. Për të dashur muzikën që nuk ka asnjë dobi askund, për të lexuar poezi që nuk i rrisin produktivitetin, për të zbuluar se ka gjëra që janë të vlefshme pikërisht sepse nuk mund të shndërrohen në diplomë, para apo CV. - Mbrojini fëmijët nga ideja se inteligjenca është të kujtosh përgjigjen e saktë. Pothuajse çdo zbulim i madh njerëzor filloi me dikë që guxoi të vinte në dyshim një përgjigje të njohur. Mendimi i vërtetë shpesh fillon me një pyetje të pabindur: "Po sikur të mos jetë kështu?". - Dhe mbrojini ata nga ideja se një student i mirë është një student i bindur. Ai që ulet siç duhet, flet kur i lejohet, përshtatet, nuk shqetëson dhe e kupton shpejt se çfarë presin të tjerët prej tij. Për vite me radhë fëmija mëson se dikush tjetër përcakton se kur do të flasë, çfarë ia vlen të mësohet dhe në fund të fundit nëse ajo që bëri vlen 4, 6, 8 apo 10. Dhe pastaj pyesim veten pse kaq shumë të rritur e kalojnë jetën e tyre duke pritur që dikush tjetër t'u tregojë nëse kanë vlerë. Kjo është kurrikula e fshehur, por e vërtetë e shkollës. Nuk gjendet në libra. Gjendet në marrëdhëniet e autoritetit, në vlerësim, në renditje, në krahasim, në disiplinë, në shpërblimin e konformitetit, servilizmit, paaftësisë. Në stërvitjen e vogël të përditshme të njeriut për të kërkuar jashtë vetes konfirmimin e vlerës së tij. - Mbrojini fëmijët, nga joshja e asaj që Dostojevski, te “Inkuizitori i Madh”, e shoqëronte me çudinë, misterin dhe prestigjin: lehtësimin e ofruar duke ia dorëzuar gjykimin tonë personal dikujt që supozohet se di më shumë. Çështja nuk qëndron se i besojmë atij që di më shumë. Qëndron kur dija bëhet autoritet dhe autoriteti kërkon të heqim dorë nga gjykimi personal. Kur “Dëgjo atë që di!” bëhet “Mos mendo vetë!”. - Dhe, mbi të gjitha, mbrojini fëmijët nga ndoshta fraza më politike që një person mund të mësojë: “Kështu janë gjërat!”. Kështu është shkolla. Kështu është ekonomia. Kështu është shoqëria. Kështu është jeta. Përshtatuni. Sepse kur një person është i bindur se bota nuk mund të jetë ndryshe, pushteti ka arritur diçka shumë më të madhe se bindja e tij: ia ka kufizuar imagjinatën. Paulo Freire e kuptoi këtë: “Edukimi nuk mund të kufizohet vetëm në depozitimin e të vërtetave të gatshme në kokat e fëmijëve. Ai duhet t'i ndihmojë ata të lexojnë jo vetëm fjalën, por edhe botën. Të pyesin veten se si është krijuar, kush ka pushtet brenda saj, kush lihet jashtë, kush përfiton dhe nëse mund të organizohet ndryshe.” - Sepse fëmija që mëson "Të mos kundërpërgjigjet" nesër mund të bëhet i rrituri që nuk reagon edhe kur i bëhet padrejtësi. Dhe fëmija që mëson "Kështu janë gjërat!" mund të bëhet qytetari që, përballë çdo padrejtësie, ngre supet dhe përsërit: "Çfarë mund të bëjmë?". Ndoshta edukimi i vërtetë nuk ka të bëjë me përshtatjen e fëmijëve me botën që u dorëzojmë, por me dhënien e lirisë për ta gjykuar atë. Jo vetëm me të mësuarit se cili është pozicioni i tyre, por me aftësinë për të pyetur se kush i caktoi pozicionet dhe pse! Fëmija më i rrezikshëm për çdo autoritet nuk është ai që nuk bindet. Është ai që ka mësuar të pyesë: "Pse kështu? Dhe pse jo ndryshe?" R.Xh/ReportTv.al Ardi Stefa shkolla Femije arsimi Komento Komente Sondazhi i ditës: Ngërçi për pagat e drejtësisë, kujt i jepni të drejtë? Qeverisë 77.6% Magjistratëve 16.4% Nuk e di 6% Vota total: 4966 Sondazhi i ditës: Ngërçi për pagat e drejtësisë, kujt i jepni të drejtë?
