Foto ilustruese Në një kohë kur Shqipëria është përfshirë nga protesta të dhunshme dhe tensione politike, Claudio Mutti, drejtor i revistës së studimeve gjeopolitike Eurasia, ka ngritur shqetësime lidhur me projektin e Jared Kushner për ndërtimin e një kompleksi turistik luksoz në ishullin e Sazanit. Në Tiranë dhe në qytete të tjera shqiptare po zhvillohen protesta kundër projektit të ndërtimit të një kompleksi turistik luksoz në ishullin e Sazanit, një investim i shpallur në vitin 2024 nga një kompani amerikane e lidhur me fondin e investimeve të Jared Kushner, dhëndrit dhe këshilltarit të presidentit amerikan Donald Trump.
Në këtë periudhë tensionesh politike dhe protestash të dhunshme në Shqipëri, Claudio Mutti, drejtor i revistës së studimeve gjeopolitike Eurasia, ka tërhequr vëmendjen ndaj rëndësisë strategjike të ishullit dhe pasojave që mund të sjellë ndërtimi i një infrastrukture të madhe turistike në këtë territor.
Në deklaratën e tij, Mutti i referohet studimit të Stefano Azzalit, me titull “Tirana, periferi e Tel Avivit”, të botuar në numrin 4 të vitit 2026 të revistës Eurasia.
“Në Tiranë dhe në qytete të tjera shqiptare po zhvillohen protesta kundër projektit të fshatit turistik luksoz që pritet të ndërtohet në ishullin e Sazanit. Projekti u njoftua në vitin 2024 nga një kompani amerikane e lidhur me fondin e investimeve të Jared Kushner, dhëndrit dhe këshilltarit të Trump”, shprehet Mutti.
Drejtori i Eurasia ndalet te karakteristikat ushtarake të ishullit, duke theksuar se Sazani nuk është thjesht një territor bregdetar me potencial turistik, por një vend që për dekada ka shërbyer si fortesë ushtarake në hyrje të Adriatikut.
“Siç vëren Stefano Azzali në një studim me titull ‘Tirana, periferi e Tel Avivit’, ishulli i Sazanit nuk është thjesht një plazh i paprekur, por një fortesë e vërtetë me mbi 3600 bunkerë dhe një rrjet të dendur tunelesh e strehimesh nëntokësore antibërthamore, që kontrollon hyrjen në Kanalin e Otrantos, me rëndësi vendimtare për kontrollin e Adriatikut”, deklaron ai. Sipas Muttit, pikërisht ky pozicion gjeografik e bën të rëndësishëm diskutimin mbi natyrën e investimit dhe mënyrën se si mund të përdoret infrastruktura që do të ndërtohet.
“Në këtë pikë strategjike, ndërtimi i një kompleksi të madh turistik, të pajisur me struktura portuale dhe infrastrukturë komunikimi, ofron mundësinë e një përdorimi të dyfishtë. Në fakt, infrastruktura që në pamje të parë është civile mund të përshtatet për qëllime ushtarake ose spiunazhi”, thekson Mutti.
Ai shkon më tej, duke përshkruar funksionet që mund të marrin portet private, sistemet e komunikimit, strukturat për helikopterë dhe objektet akomoduese në një territor me një pozicion të tillë.
“Një port privat kontrollon trafikun në Adriatik, infrastruktura e komunikimit përgjon sinjalet, strukturat për helikopterë kryejnë operacione mbikëqyrjeje, ndërsa objektet akomoduese me hyrje të kufizuar strehojnë agjentë operativë”, shprehet ai.
Një pjesë tjetër e deklaratës së drejtorit të Eurasia lidhet me kontrollin e ardhshëm mbi infrastrukturën dhe vështirësitë që mund të hasë një shtet nëse objekte të tilla kalojnë nën administrimin e aktorëve të huaj.
“Dhe pasi infrastruktura të jetë ndërtuar dhe të jetë vënë në funksionim nën kontrollin e huaj, vendi pritës do ta ketë të vështirë të rimarrë zotërimin e saj. Pikërisht në këtë mënyrë krijohen me kalimin e kohës varësitë strategjike”, deklaron Mutti.
Një vend të veçantë në deklaratën e Claudio Muttit zë referenca historike e vitit 1935, që lidhet me interesimin për rajonin e Vlorës si një territor i mundshëm për krijimin e një shteti hebre jashtë Palestinës.
Mutti përmend gazetarin sionist Leo Elton, i cili, sipas tij, kishte identifikuar rajonin e Vlorës si një vend të përshtatshëm për një projekt të tillë.
“Për më tepër, që në vitin 1935, gazetari sionist Leo Elton kishte identifikuar rajonin e Vlorës si pikënisjen ideale për krijimin e një shteti hebre alternativ ndaj Palestinës, për shkak të pozicionit strategjik detar dhe potencialit bujqësor të rajonit”, deklaron drejtori i Eurasia.
Në këtë referencë historike, Mutti veçon dy arsye që, sipas tij, kishin tërhequr vëmendjen e Leo Eltonit ndaj Vlorës: pozicionin detar dhe mundësitë që ofronte toka bujqësore.
Pozicioni në bregdetin shqiptar, pranë Kanalit të Otrantos dhe në hyrje të Detit Adriatik, përbënte një nga elementet që Elton kishte marrë në konsideratë. Elementi tjetër ishte potenciali bujqësor i rajonit, i cili përmendet si një faktor i rëndësishëm për vendosjen dhe zhvillimin e një popullsie në një territor të ri.
Referenca e Muttit lidhet me periudhën kur qarqe të lëvizjes sioniste shqyrtonin mundësi të ndryshme territoriale për krijimin e një shteti hebre. Në deklaratën e tij, ai e përmend propozimin e Eltonit për Vlorën krahas rëndësisë strategjike që i atribuon sot ishullit të Sazanit.
Kështu, në të njëjtën deklaratë, drejtori i Eurasia sjell vëmendjen si te propozimi historik i vitit 1935 për rajonin e Vlorës, ashtu edhe te projekti aktual i investimit në ishullin e Sazanit.Afërsia me gazsjellësin TAP dhe rëndësia për furnizimin me energji të EvropësNë pjesën përmbyllëse të deklaratës, Claudio Mutti ndalet te një tjetër element që, sipas tij, e bën Sazanin një pikë të rëndësishme në Adriatik: afërsia me trasenë nënujore të gazsjellësit TAP, i cili luan rol në furnizimin e Evropës me gaz natyror.
“Natyra e ishullit të Sazanit si një pikë e avancuar strategjike bëhet e qartë nëse merren parasysh faktorët strategjikë që ndërthuren në këtë zonë. Para së gjithash, afërsia e ishullit me trasenë nënujore të gazsjellësit TAP (Trans Adriatic Pipeline), i cili ka rëndësi themelore për furnizimet energjetike të Evropës”, thekson Mutti.
Gazsjellësi TAP transporton gaz natyror nga rajoni i Detit Kaspik drejt tregjeve evropiane, duke kaluar përmes territorit shqiptar dhe më pas nëpër Detin Adriatik drejt Italisë.
Në deklaratën e tij, Mutti e përfshin këtë infrastrukturë energjetike mes faktorëve që i japin rëndësi pozicionit të Sazanit, krahas kontrollit të hyrjes në Adriatik dhe infrastrukturës ushtarake që ishulli ka trashëguar. /Pamfletirama izraeli Lini një Përgjigje Anuloje përgjigjen Aktualitet Protestuesit zhvendosin stacionin e autobusit, e kthejnë në barrikadë përballë policisë te Kryeministria 20 Tetor 2026, 15:5615:56Aktualitet Përplasje në rrugën e Durrësit, studentët nuk tërhiqen dhe zhvendosin protestën te Kryeministria 20 Tetor 2026, 15:5215:52Aktualitet Studentët nuk tërhiqen, protestë kombëtare të shtunën para Kryeministrisë 20 Tetor 2026, 15:4415:44Aktualitet Protestat kundër Ramës, reagon deputeti gjerman: Shqiptarët kërkojnë fundin e lidhjeve të politikës me krimin 20 Tetor 2026, 15:2315:23Aktualitet Nisin tensionet te Rruga e Durrësit, policia perdor ujë dhe gaz lotsjellës 20 Tetor 2026, 15:2515:25Aktualitet Protestuesit vijojnë të qëndrojnë te Ministria e Arsimit, policia thirrje me megafon të mos sulmojnë efektivët 20 Tetor 2026, 15:2215:22Aktualitet