Hashim Thaçi Ish-presidenti i Kosovës, Hashim Thaçi, ka një histori politike dhe personale të lidhur ngushtë edhe me Zvicrën. Në Kosovë, shumë e konsiderojnë hero të luftës, ndërsa në Hagë ai dhe tre ish-drejtues të tjerë të UÇK-së përballen me akuza për krime lufte dhe krime kundër njerëzimit. Prokuroria ka kërkuar dënime me nga 45 vjet burg... Më 24 qershor 2020, e kaluara e luftës u rikthye në qendër të jetës politike të Hashim Thaçit. Presidenti i atëhershëm i Kosovës po udhëtonte drejt Uashingtonit, ku tri ditë më vonë ishte planifikuar një takim me presidentin serb Aleksandar Vuçiç. Takimi pritej të shënonte një përpjekje të rëndësishme për afrimin mes Kosovës dhe Serbisë.
Thaçi nuk mbërriti në Uashington. Gjatë ndalesës në aeroportin e Vjenës, ai mori lajmin se Zyra e Prokurorit të Specializuar në Hagë kishte bërë publike një aktakuzë ndaj tij për krime lufte dhe krime kundër njerëzimit.
Ai ndërpreu udhëtimin dhe u kthye në Kosovë. Katër muaj më vonë, pasi gjykatësi i procedurës paraprake konfirmoi aktakuzën, Thaçi dha dorëheqjen nga posti i presidentit dhe u transferua në Hagë.
Prokuroria e akuzon atë dhe tre ish-drejtues të tjerë të Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës për përgjegjësi lidhur me krime që pretendohet se janë kryer nga pjesëtarë të UÇK-së nga marsi 1998 deri në shtator 1999. Akuzat përfshijnë përndjekje, burgim të paligjshëm, torturë, zhdukje me forcë dhe vrasje të më shumë se 100 personave, përfshirë pjesëtarë të pakicave dhe kundërshtarë politikë.
Të katër të akuzuarit janë deklaruar të pafajshëm. Për shumë shqiptarë të Kosovës, ata vazhdojnë të konsiderohen figura të luftës çlirimtare. Thaçi mbetet më i njohuri mes tyre.
Nga Drenica në Zvicër
Hashim Thaçi lindi në vitin 1968 në një familje me kushte modeste, në një fshat të Drenicës, në Kosovën qendrore. Rajoni njihet historikisht si një nga qendrat e rezistencës shqiptare në Kosovë.
Ai studioi histori dhe filozofi në Universitetin e Prishtinës. Në moshën 21-vjeçare iu bashkua lëvizjes studentore kundër politikës së Beogradit, pasi në vitin 1989, nën drejtimin e Sllobodan Millosheviçit, Serbia i hoqi Kosovës pjesën më të madhe të autonomisë.
Më vonë Thaçi iu bashkua një grupi ilegal që vlerësonte se rezistenca paqësore ndaj autoriteteve serbe nuk mjaftonte më. Ai ishte pjesë e brezit të parë të aktivistëve që u përfshinë në veprime të armatosura kundër forcave policore serbe.
Autoritetet në Beograd hapën në vitin 1993 një procedurë ndaj tij për armëmbajtje të paligjshme dhe terrorizëm. Më pas, një gjykatë serbe e dënoi në mungesë me dhjetë vjet burg.
Në atë periudhë, Thaçi ndodhej tashmë në Zvicër, ku kishte kërkuar mbrojtje dhe kishte marrë statusin e refugjatit politik. Ai jetonte me bashkëshorten në Dietikon, studionte histori në Universitetin e Cyrihut dhe mësonte gjermanisht.
Sipas gazetës zvicerane Neue Zürcher Zeitung (NZZ), në Zvicër u krijua një pjesë e rëndësishme e bazës organizative dhe financiare të UÇK-së. Diaspora shqiptare mblidhte fonde dhe rekrutonte pjesëtarë, ndërsa në Kosovë ndërtohej infrastruktura logjistike dhe ushtarake. Thaçi, i njohur me nofkën “Gjarpri”, udhëtonte ndërmjet Zvicrës, Shqipërisë dhe Kosovës. Sipas NZZ-së, ai transportonte fonde dhe armë dhe koordinonte veprimtarinë e krahut politik në Zvicër me strukturat e UÇK-së në Kosovë.
Me përshkallëzimin e konfliktit, ai u kthye në Kosovë.
Udhëheqës politik i UÇK-së
Në pranverën e vitit 1998, pas një serie operacionesh dhe masakrash të forcave serbe ndaj popullsisë civile shqiptare të Kosovës, konflikti kaloi në një fazë të hapur të luftës.
Forcat serbe dhe jugosllave zhvilluan operacione të gjera ushtarake, dogjën fshatra, kryen masakra dhe dëbuan qindra mijëra shqiptarë të Kosovës. Rreth 800 mijë njerëz u detyruan të largoheshin nga vendi gjatë konfliktit.
Në këtë periudhë, Thaçi u shndërrua në një nga figurat kryesore politike dhe publike të UÇK-së. Ai komunikonte me mediat dhe diplomatët perëndimorë dhe kërkonte mbështetje ndërkombëtare për çështjen e Kosovës.
Në negociatat e Rambujesë, Thaçi drejtoi delegacionin shqiptar të Kosovës. Pas dështimit të bisedimeve, NATO nisi në mars 1999 fushatën ajrore kundër Republikës Federale të Jugosllavisë. Pas 78 ditësh bombardimesh, forcat serbe u tërhoqën nga Kosova.
Pas përfundimit të luftës, pati sulme hakmarrëse ndaj serbëve të Kosovës, romëve dhe personave të konsideruar bashkëpunëtorë të autoriteteve serbe. Prokuroria në Hagë pretendon se pjesëtarë të UÇK-së mbajtën njerëz në qendra të paligjshme ndalimi, ku viktimat u keqtrajtuan dhe, në disa raste, u vranë.
Pikërisht përgjegjësia e pretenduar e drejtuesve të UÇK-së për këto krime është në qendër të procesit ndaj Thaçit dhe bashkë të akuzuarve të tij.
Nga UÇK-ja në krye të shtetit
Pas luftës, Thaçi e shndërroi krahun politik të UÇK-së në një forcë politike civile. Në vitin 2007, partia e tij fitoi zgjedhjet parlamentare.
Në shkurt 2008, si kryeministër, Thaçi ishte një nga figurat kryesore të shpalljes së pavarësisë së Kosovës nga Serbia.
Për shumë vite, vendet perëndimore e konsideruan atë një partner të rëndësishëm politik në Ballkan. Ndërkohë, ndaj tij dhe ish-drejtuesve të tjerë të UÇK-së qarkullonin prej vitesh akuza për korrupsion dhe përfshirje të mundshme në krime, një pjesë e të cilave mbetën të paprovuara.
Pas dy mandateve si kryeministër, Thaçi shërbeu si ministër i Jashtëm. Në vitin 2016 u zgjodh president i Kosovës dhe qëndroi në këtë detyrë deri në dorëheqjen e tij në nëntor 2020.
Nga Carla Del Ponte te Dick Marty
Një shtysë e rëndësishme për hetimet e mëvonshme erdhi nga pretendimet e ish-kryeprokurores së Tribunalit Ndërkombëtar për ish-Jugosllavinë, Carla Del Ponte. Në kujtimet e saj, ajo ngriti akuza të rënda ndaj disa drejtuesve të UÇK-së dhe kritikoi komunitetin ndërkombëtar për mënyrën se si kishte trajtuar pretendimet për krime të kryera nga pjesëtarë të saj.
Më pas, Këshilli i Evropës ngarkoi senatorin zviceran Dick Marty të hetonte pretendimet. Raporti i tij ngriti akuza për krime të rënda dhe e përshkroi Thaçin si drejtues të një grupi të përfshirë, sipas raportit, në veprimtari kriminale.
Marty ngriti gjithashtu pretendime për trafik organesh. Megjithatë, siç thekson NZZ, për akuzën e trafikimit të organeve nuk janë paraqitur deri më sot prova bindëse. Kjo akuzë nuk duhet ngatërruar me akuzat konkrete që po shqyrtohen në procesin penal ndaj Thaçit në Hagë.
Hetimet shumëvjeçare ndërkombëtare çuan në krijimin e Dhomave të Specializuara të Kosovës në vitin 2015.
Prokuroria kërkon 45 vjet burg
Pas dëgjimit të më shumë se 300 dëshmitarëve, çështja ndaj Thaçit dhe tre bashkë të akuzuarve ka arritur në fazën përfundimtare.
Prokuroria argumenton se nuk është e nevojshme të provohet se Thaçi dhe të tjerët kanë kryer personalisht çdo vrasje apo akt torture. Sipas saj, pozicioni i tyre në strukturat drejtuese të UÇK-së i bën përgjegjës për krimet e përfshira në aktakuzë.
Mbrojtja e kundërshton këtë interpretim. Ajo argumenton se UÇK-ja nuk kishte një strukturë të centralizuar dhe një zinxhir të qartë komandues që do t'u mundësonte të akuzuarve të kontrollonin veprimet e të gjithë luftëtarëve në terren.
Secili prej të akuzuarve përfaqësohet nga ekipe avokatësh ndërkombëtarë. Sipas NZZ-së, financimi vjen nga donatorë privatë dhe nga shteti i Kosovës, ndërsa shpenzimet publike për mbrojtjen që nga fillimi i procesit kanë kaluar 20 milionë euro.
Procesi ka edhe një dimension të fortë politik dhe shoqëror në Kosovë. Për një pjesë të madhe të shqiptarëve të Kosovës, çështja nuk perceptohet vetëm si gjykim i përgjegjësisë individuale të ish-drejtuesve të UÇK-së, por lidhet edhe me mënyrën se si trajtohet historikisht lufta e viteve 1998–1999.
Gjykata, megjithatë, ka për detyrë të përcaktojë përgjegjësinë penale individuale të të akuzuarve për veprat konkrete të përfshira në aktakuzë. /Përshtati Pamfleti/ thaci haga vendimi Lini një Përgjigje Anuloje përgjigjen Kosova Ngërçi politik në Kosovë, LVV dhe LDK pezullojnë bisedimet për presidentin 15 Shtator 2026, 17:1117:11Kosova Nesër vendimi për ish-krerët e UÇK, edhe Britania thirrje për qytetarët e saj: Shmangni demonstratat! 15 Shtator 2026, 15:3415:34Kosova Nesër gjyqi në Hagë për Thaçin; kush janë 4 gjyqtarët që kanë në dorë fatin e ish-krerëve së UÇK-së 15 Shtator 2026, 13:3013:30Kosova Nesër vendimi i Hagës për Thaçin, Franca paralajmëron qytetarët e saj në Kosovë: Shmangni tubimet! 15 Shtator 2026, 13:2613:26Kosova Nesër vendoset fati i Hashim Thaçit; a do ta ndryshojë verdikti i Hagës të ardhmen e Kosovës 15 Shtator 2026, 12:3812:38Kosova Ndahet nga jeta Flora Brovina, aktivistja dhe ish-deputetja e Kosovës 15 Shtator 2026, 12:1012:10Kosova