KulturëShkupi 1912, kur dështimi politik asgjësoi triumfin ushtarak!
Marrëveshja e Shkupit, e njohur përmes programit prej "14 pikave" të Hasan Prishtinës, zëvendësoi projektin e pavarësisë me një autonomi të paqartë administrative e kulturore. Ky akord parashikonte arsimimin në gjuhën amtare, emërimin e zyrtarëve lokalë dhe shërbimin ushtarak brenda kufijve të vilajeteve shqiptare, mirëpo ruante paprekur sovranitetin e sulltanit. Liderët e lëvizjes ranë në kurthin e premtimeve formale të gjeneralit osman Ibrahim Pasha. Ky vendim e la kryengritjen pa kurorëzim politik. Urdhri për çarmatimin e menjëhershëm dhe shpërndarjen e luftëtarëve shqiptarë përbënte gabimin taktik të pakthyeshëm. Ky veprim e zhveshi hapësirën gjeografike shqiptare nga çdo mbrojtje e organizuar saktësisht në prag të Luftës së Parë Ballkanike.