Lajme Zone
Vetëm 1 gradë më shumë gjatë verës/ Studimi zbulon rrezikun për personat me sëmundje të zemrës
PolitikëSyri

Vetëm 1 gradë më shumë gjatë verës/ Studimi zbulon rrezikun për personat me sëmundje të zemrës

Një studim në Mbretërinë e Bashkuar e lidh nxehtësinë ekstreme dhe valët e përsëritura të të nxehtit me një rrezik më të lartë vdekjeje te personat që vuajnë nga sëmundjet e zemrës.

Një studim në Mbretërinë e Bashkuar e lidh nxehtësinë ekstreme dhe valët e përsëritura të të nxehtit me një rrezik më të lartë vdekjeje te personat që vuajnë nga sëmundjet e zemrës. Një temperaturë mesatare verore prej rreth 16,5°C duket e butë. Megjithatë, edhe verat pak më të ngrohta janë lidhur me një rrezik më të lartë vdekjeje te personat me sëmundje kardiovaskulare.Lexo edhe:Studimi i ri zbulon pse Ebola mund të jetë fatale: Reagimi i fortë imunitar mund ta përkeqësojë sëmundjen Në një studim të gjerë të kryer në Mbretërinë e Bashkuar, studiuesit zbuluan se për çdo rritje prej 1°C të temperaturës mesatare gjatë verës, pacientët kishin një rrezik 15% më të lartë për të vdekur nga çfarëdo shkaku. Rreziku ishte gjithashtu më i lartë te pacientët që kishin përjetuar më shumë valë të të nxehtit. Gjasat për vdekje rriteshin në ditët më të nxehta dhe pas rritjeve të menjëhershme të temperaturës nga njëra ditë në tjetrën. Të marra së bashku, këto gjetje tregojnë se nxehtësia mund të ndikojë në mbijetesën e pacientëve me sëmundje të zemrës gjatë gjithë stinës së verës. Gjithashtu, sugjerohet se një ndikim i tillë mund të shfaqet edhe gjatë periudhave të shkurtra me temperatura të larta. Studimi u krye nga Ka Yan Lai, nga Universiteti i Hongkongut, së bashku me kolegë të këtij universiteti. Në kërkim morën pjesë edhe bashkëpunëtorë nga Universiteti i Oksfordit. Duke përdorur të dhënat shëndetësore, studiuesit ndoqën për periudha deri në 16 vjet afro 64 mijë pacientë në Mbretërinë e Bashkuar. Lai tha se efektet shëndetësore të nxehtësisë ekstreme janë studiuar rrallë te njerëzit që kanë sëmundje ekzistuese. Ndjekja e pacientëve për 16 vjet Të gjithë pacientët ishin regjistruar në UK Biobank, një projekt afatgjatë britanik në fushën e shëndetësisë. Në këtë projekt u përfshinë gjysmë milioni vullnetarë të moshës 37 deri në 73 vjeç, të rekrutuar gjatë periudhës 2006–2010. Nga ky grup, ekipi përzgjodhi 63.860 vullnetarë për analizë. Të gjithë kishin marrë diagnozën e tyre të parë spitalore për një sëmundje kardiovaskulare gjatë periudhës 2006–2022. Sëmundjet kardiovaskulare përfshijnë gjendjet që prekin zemrën dhe enët e gjakut. Katër prej këtyre sëmundjeve u shqyrtuan edhe veçmas. E para ishte fibrilacioni atrial, një çrregullim i ritmit të zemrës. E dyta ishte sëmundja ishemike e zemrës, në të cilën arteriet e ngushtuara nuk arrijnë të furnizojnë zemrën me gjak të mjaftueshëm. Dy sëmundjet e tjera ishin insuficienca kardiake dhe goditja në tru. Krahasimi i vdekjeve të pacientëve me të dhënat e temperaturave Në momentin e diagnostikimit, pacientët kishin një moshë mesatare prej rreth 69 vjeç. Deri në fund të vitit 2022, ishin regjistruar 12.237 vdekje nga shkaqe të ndryshme. Kjo shifër përfaqëson afërsisht një në pesë pacientë. Të dhënat e temperaturave u morën nga regjistrimet ditore të Shërbimit Meteorologjik Britanik (Met Office). Këto të dhëna paraqiten në harta të ndara në katrorë me përmasa rreth 1 kilometër. Për çdo verë, e përcaktuar si periudha nga qershori deri në gusht, adresa e banimit të secilit pacient u lidh me katrorin përkatës në hartë. Në këtë hartë u vunë re ndryshime të konsiderueshme të temperaturës mesatare verore. Në zonat më të ftohta, temperatura mesatare ishte rreth 6,1°C, ndërsa në ato më të ngrohta arrinte rreth 18,7°C. Rreziku rritej me çdo gradë Rezultati kryesor lidhet me temperaturën mesatare verore në vendbanimin e secilit pacient. Çdo rritje prej 1°C shoqërohej me një rrezik 15% më të lartë vdekjeje. Përpara se të arrihej në këtë vlerësim, ishin marrë parasysh edhe disa faktorë të tjerë, përfshirë moshën, gjininë, pirjen e duhanit, konsumimin e alkoolit, diabetin dhe nivelin e privimit socioekonomik të lagjes. Për pacientët me sëmundje ishemike të zemrës, çdo rritje prej një grade Celsius shoqërohej me një rrezik 19% më të lartë. Një rritje më e vogël, prej 10%, u konstatua te pacientët me fibrilacion atrial. Rezultatet për insuficiencën kardiake dhe goditjen në tru ishin më pak të sigurta. Në të dyja grupet, lidhja me temperaturën mesatare verore ishte tepër e dobët për të përjashtuar mundësinë që rezultatet të ishin rastësore. Më shumë valë të të nxehtit, rreziqe më të larta Një studim i mëparshëm në Shtetet e Bashkuara kishte shqyrtuar të rriturit e moshës 65 vjeç e lart në rajonin e New England. Në atë studim ishte raportuar një rritje prej 1% e vdekjeve për çdo rritje prej 1°C të temperaturës mesatare verore afatgjatë. Studimi përfshinte të moshuarit në përgjithësi, jo vetëm personat me sëmundje të zemrës. Studiuesit numëruan gjithashtu valët e të nxehtit. Një valë e të nxehtit u përcaktua si një periudhë prej dy ose më shumë ditësh radhazi, gjatë së cilës temperaturat ishin më të larta se ato të 90% të ditëve të verës në zonën përkatëse. Disa pacientë ishin ekspozuar ndaj katër ose më shumë valëve të të nxehtit në vit. Rreziku i tyre për vdekje ishte 24% më i lartë se ai i pacientëve të ekspozuar ndaj dy ose më pak valëve të tilla. Te pacientët me fibrilacion atrial, rritja përkatëse e rrezikut ishte 29%, ndërsa te ata me insuficiencë kardiake arrinte në 28%. Rëndësi kishin edhe ndryshimet e temperaturës nga dita në ditë Një analizë e dytë u kufizua vetëm te pacientët që kishin vdekur gjatë verës. Për secilin prej këtyre pacientëve u shqyrtuan temperaturat në ditën e vdekjes dhe gjatë pesë ditëve paraardhëse. Më pas, këto temperatura u krahasuan me ato të ditëve të tjera të të njëjtit muaj, që përkonin me të njëjtën ditë të javës. Meqenëse çdo pacient shërbeu si pikë krahasimi për vetveten, karakteristikat e pandryshueshme nuk mund t'i shpjegonin rezultatet. Gjinia dhe niveli i arsimimit janë shembuj të këtyre karakteristikave. Në 1% të ditëve më të nxehta të verës, gjasat për vdekje te pacientët si grup ishin 70% më të larta. Si pikë referimi u përdor temperatura në të cilën numri i vdekjeve ishte më i ulët. Rritjet e menjëhershme të temperaturës dyfishonin gjasat për vdekje U matën gjithashtu ndryshimet e temperaturës nga njëra ditë në tjetrën. Rritjet më të mëdha brenda një dite u përcaktuan si ato që bënin pjesë në 1% të ndryshimeve më të larta. Pas rritjeve të kësaj madhësie, gjasat për vdekje ishin afërsisht dyfish më të larta sesa në rastet kur temperatura mbetej e pandryshuar. Te pacientët me sëmundje ishemike të zemrës ose me insuficiencë kardiake, gjasat për vdekje ishin afërsisht trefish më të larta. Megjithatë, vlerësimet për rritjet e menjëhershme të temperaturës shoqëroheshin me pasiguri të konsiderueshme. Në rastin e insuficiencës kardiake, intervali i vlerave të mundshme shtrihej nga një rritje prej 36% e gjasave për vdekje deri në më shumë se shtatëfishimin e tyre. Nuk u zbulua ndonjë lidhje e qartë midis uljeve të menjëhershme të temperaturës dhe vdekjeve. Si mund ta rëndojë nxehtësia punën e zemrës Gjatë studimit nuk u matën në asnjë moment proceset që ndodhnin brenda organizmit të pacientëve. Në vend të kësaj, autorët paraqitën një shpjegim të mundshëm, të mbështetur në kërkimet e mëparshme mbi nxehtësinë ekstreme. Në mot të nxehtë, gjaku i ngrohtë pompohet drejt lëkurës, në mënyrë që trupi të çlirojë nxehtësinë. Zemra mund të pompojë deri në 20 litra gjak në minutë. Ndërkohë, djersitja mund të shkaktojë humbjen e ujit dhe të kripërave nga organizmi. Gjaku që përmban më pak ujë bëhet më i trashë dhe, për pasojë, mund të mpikset më lehtë. Te një person me sëmundje të zemrës, kjo punë shtesë e pompimit mund të kërkojë më shumë oksigjen sesa zemra është në gjendje të sigurojë. Rreziku nuk ishte i njëjtë për të gjithë Te pacientët që nuk kishin diplomë kolegji ose universiteti, verat më të ngrohta lidheshin më fort me rrezikun e vdekjes. Një lidhje më e dobët u vu re te pacientët që kishin një diplomë të tillë. Një ndryshim i ngjashëm u shfaq edhe midis lagjeve me hapësira të gjelbra në nivel mesatar dhe lagjeve me më shumë gjelbërim, ku lidhja ishte më e dobët. Te pacientët me insuficiencë kardiake, lidhja ishte më e fortë në lagjet me nivelin më të lartë të privimit socioekonomik. Autorët paraqitën disa arsye të mundshme. Sipas tyre, lagjet më të pafavorizuara priren të jenë të mbipopulluara dhe të kenë nivele më të larta të ndotjes së ajrit dhe të zhurmës së trafikut. Gjithashtu, puna fizikisht e rëndë në kushte atmosferike ekstreme është më e zakonshme te njerëzit me të ardhura më të ulëta. Hapësirat e gjelbra mund të ndihmojnë Ndërkohë, studimet e mëparshme kanë treguar se hapësirat e gjelbra ndihmojnë në uljen e temperaturave në zonat përreth. Sipas Lai, masat mbrojtëse duhet të zbatohen njëkohësisht në disa nivele. Planifikimi urban u përmend si një prej tyre. Një nivel tjetër përfshin strategjitë e ftohjes, si edhe vendimet personale lidhur me zgjedhjen e vendbanimit. Lai tha se një mbrojtje e tillë është më e nevojshme për grupet më të cenueshme. Parashikohet që nxehtësia ekstreme të bëhet më e shpeshtë dhe më intensive, ndërkohë që popullsia po plaket. Ky konstatim u bë nga bashkautori i studimit, Chinmoy Sarkar, nga Universiteti i Hongkongut. Sipas tij, këto prirje së bashku do ta kthejnë mbrojtjen e personave me shëndet të brishtë dhe me sëmundje kronike në një përparësi kryesore të shëndetit publik. Çfarë nuk tregojnë të dhënat Një studim i këtij lloji mund të tregojë një lidhje midis nxehtësisë dhe vdekjes. Megjithatë, ai nuk mund të provojë se nxehtësia ishte shkaku i vdekjeve. Meqenëse temperaturat u përcaktuan sipas adresave të banimit, vendndodhja reale e pacientëve gjatë secilës ditë nuk ishte regjistruar. Gjithashtu, nuk kishte të dhëna për përdorimin e kondicionerëve apo për ndryshimet në mjekimin e pacientëve. Zakonet e pirjes së duhanit dhe konsumimit të alkoolit ishin regjistruar vetëm një herë, në momentin kur vullnetarët iu bashkuan projektit UK Biobank. Këto zakone mund të kenë ndryshuar më pas. Meqenëse rastet u identifikuan përmes shtrimeve në spital, nuk u përfshinë format më të lehta të sëmundjeve që nuk kishin kërkuar shtrim. Vullnetarët e UK Biobank mund të ndryshojnë gjithashtu nga popullsia e përgjithshme. Rreth 96% e pacientëve në këtë studim ishin të bardhë. Autorët shkruan se vullnetarët mund të mos përfaqësojnë të gjithë personat me sëmundje kardiovaskulare në Mbretërinë e Bashkuar. Gjatë studimit, asnjërit prej pacientëve nuk iu sigurua një banesë më e freskët apo një rrugë me më shumë gjelbërim. Prandaj, nga të dhënat nuk mund të përcaktohet se sa vdekje mund të parandaloheshin përmes ndryshimeve të tilla. Në kërkimet e ardhshme mund të merret parasysh përdorimi i kondicionerëve, si edhe udhëtimi drejt vendeve me temperatura të ndryshme./Earth.com