Lajme Zone
U zunë për veton, u bashkuan për pazarin; çfarë po negociojnë PS dhe PD për zgjedhjet?
PolitikëPamfleti

U zunë për veton, u bashkuan për pazarin; çfarë po negociojnë PS dhe PD për zgjedhjet?

Në pamje të parë, bëhet fjalë për rifillimin e punës së një komisioni parlamentar, mandati i të cilit përfundon më 30 nëntor. Por përtej procedurave dhe rendit të ditës, mbetet pyetja se çfarë marrëveshjeje politike mund të prodhojë kjo tryezë mes dy partive që prej vitesh negociojnë rregullat e garës zgjedhore.

Gjiknuri e Bylykbashi në takimin me Ambasadorin e OSBE Pas përplasjes për veton dhe ndryshimin e sistemit zgjedhor, Damian Gjiknuri dhe Oerd Bylykbashi rikthehen në tryezë me ndërmjetësimin e OSBE-së. Socialistët kërkojnë të ecin me ndryshimet teknike, ndërsa demokratët kërkojnë sistem të ri zgjedhor dhe garanci për ndarjen e shtetit nga partia… Partia Socialiste dhe Partia Demokratike duket se kanë gjetur sërish një gjuhë të përbashkët për Reformën Zgjedhore. Pas më shumë se një jave bllokimi dhe akuzash të ndërsjella, bashkëkryetarët e Komisionit për Reformën Zgjedhore, Damian Gjiknuri (PS) dhe Oerd Bylykbashi (PD) kanë vendosur të rikthehen në tryezë, këtë herë pas një takimi me ambasadorin e OSBE-së në Tiranë, Michel Tarran.

Në pamje të parë, bëhet fjalë për rifillimin e punës së një komisioni parlamentar, mandati i të cilit përfn më 30 nëntor. Por përtej procedurave dhe rendit të ditës, mbetet pyetja se çfarë marrëveshjeje politike mund të prodhojë kjo tryezë mes dy partive që prej vitesh negociojnë rregullat e garës zgjedhore.

Në fakt, PS dhe PD nuk kanë qenë në konflikt për nevojën e reformës. Përplasja ka qenë mbi mënyrën se kush do ta kontrollojë procesin, cilat propozime do të shqyrtohen dhe çfarë mund të ndryshohet vetëm me miratimin e të dyja palëve.

Damian Gjiknuri, në mbledhjen e 9 nëntorit, e kundërshtoi hapur mekanizmin e vetos që kërkon opozita. Ai argumentoi se konsensusi nuk duhet të kthehet në instrument bllokimi, duke kujtuar se socialistët kanë 84 mandate në Kuvend dhe mund të përdorin shumicën parlamentare për të miratuar ndryshimet ligjore.

Nga ana tjetër, Oerd Bylykbashi këmbënguli se opozita nuk mund të pranojë një reformë që kufizohet te ndryshimet teknike, pa trajtuar problemet që OSBE/ODIHR ka evidentuar në proceset zgjedhore.

Pra, njëra palë kërkon të ecë me paketat ligjore, ndërsa tjetra kërkon që marrëveshja të përfshijë edhe çështjet politike të sistemit zgjedhor.

Por tani, pas takimit me ambasadorin Tarran, të dy bashkëkryetarët kanë rënë dakord të thërrasin mbledhjen e komisionit dhe të përcaktojnë një rend dite të përbashkët.

Ky është një ndryshim konkret nga qëndrimet e mbledhjes së 9 nëntorit. Megjithatë, dakordësia për të rifilluar punën nuk provon ende se PS dhe PD kanë arritur një marrëveshje për përmbajtjen e reformës.

Sipas rendit të ditës, ekspertët do të nisin shqyrtimin e propozimeve ligjore që opozita do të depozitojë zyrtarisht. Paralelisht, do të trajtojnë rekomandimet e mbetura të OSBE/ODIHR-it dhe ndryshimet që konsiderohen urgjente për zgjedhjet vendore të 9 majit 2027.

Një tjetër çështje është dërgimi në Komisionin e Venecias i projektligjit për financimin e partive politike.

Pikërisht këtu nis edhe diskutimi mbi përmbajtjen e mundshme të pazarit politik. PS ka pranuar që propozimet e opozitës të futen në procesin e shqyrtimit, ndërsa PD ka pranuar rikthimin në komision pa një marrëveshje paraprake për ndryshimin e sistemit zgjedhor.

Kjo formulë i jep secilës palë mundësinë të paraqesë qëndrimin e vet si pjesë të negociatave. Por nuk sqaron se cilat kërkesa do të marrin miratimin përfundimtar.

Demokratët kërkojnë proporcional kombëtar me lista 100 për qind të hapura, si për zgjedhjet parlamentare, ashtu edhe për këshillat bashkiakë. Në diskutim është përmendur edhe balotazhi për zgjedhjet vendore.

Gjiknuri nuk i ka përjashtuar këto propozime, por ka vendosur një kusht politik. Sipas tij, ndryshimi i sistemit nuk buron drejtpërdrejt nga rekomandimet e OSBE/ODIHR-it dhe duhet të jetë rezultat i një marrëveshjeje mes partive. Ai ka kërkuar që diskutimi të përfshijë edhe numrin e mandateve të deputetëve.

Kjo do të thotë se, nëse PS dhe PD vendosin të hapin negociatat për sistemin, në tryezë nuk do të jetë vetëm mënyra se si qytetarët zgjedhin deputetët, por edhe përbërja e ardhshme e Kuvendit.

Ndërkohë, çështja më e rëndësishme që ka ngritur opozita mbetet ndarja e shtetit nga partia.

Bylykbashi ka kërkuar që reforma të trajtojë përdorimin e burimeve shtetërore në fushata dhe problemet që raportet ndërkombëtare kanë evidentuar në zgjedhjet e mëparshme.

Kjo është edhe prova konkrete për marrëveshjen që mund të dalë nga komisioni. Sepse ndryshimi i formulës së votimit nuk zgjidh vetvetiu problemin e përdorimit të administratës, institucioneve dhe burimeve publike në garën elektorale.

Nëse palët negociojnë vetëm sistemin dhe ndarjen e mandateve, ndërsa shtyjnë dispozitat që lidhen me abuzimin e burimeve shtetërore, reforma do të mbetet e kufizuar pikërisht në një nga problemet që opozita ka vendosur në qendër të kërkesave të saj.

Këtu qëndron edhe kontradikta politike e negociatave.

PD e akuzon PS-në për përdorimin e pushtetit në zgjedhje, por për të ndryshuar rregullat duhet të negociojë me të njëjtën shumicë që akuzon. PS, nga ana tjetër, mbron legjitimitetin e shumicës së saj parlamentare, por pranon mekanizmin e dakordësimit me opozitën për një reformë që mund ta miratojë edhe me votat e veta.

Ky raport i jep procesit karakterin e një marrëveshjeje mes dy partive kryesore, pavarësisht se komisioni parlamentar ka detyrimin të trajtojë interesin e të gjithë zgjedhësve dhe subjekteve politike.

Ambasadori Michel Tarran u ka kërkuar palëve të përparojnë me rekomandimet e OSBE/ODIHR-it përpara përfundimit të mandatit të komisionit. Mesazhi i tij lidhet me përmbajtjen dhe afatet e reformës, jo thjesht me faktin që Gjiknuri dhe Bylykbashi duhet të ulen në një tryezë.

Për këtë arsye, mbledhja e së martës do të tregojë vetëm nëse komisioni mund të rifillojë funksionimin. Për të kuptuar nëse kemi një reformë apo një marrëveshje për interesat e dy partive, duhet të shihet përmbajtja e ndryshimeve që do të miratojnë.

PS dhe PD mund të bien dakord për sistemin, listat, mandatet dhe administrimin zgjedhor, por nëse nuk vendosin rregulla konkrete për të penguar përdorimin e shtetit në fushatë dhe për të garantuar zbatimin e tyre, atëherë pazari politik nuk do të ketë zgjidhur problemin që vetë palët pretendojnë se duan të adresojnë.

Dhe kjo është çështja që duhet të marrë përgjigje përpara zgjedhjeve vendore të 9 majit 2027. /Pamfleti/ pd ps reforma zgjedhore Lini një Përgjigje Anuloje përgjigjen Politike “Do ta çojnë vendin në konflikt social”, Lapaj paralajmëron Ramën: Nuk ka më rrugëdalje 16 Nëntor 2026, 22:0622:06Politike U përjashtua apo jo Spiropali? Socialistët nuk merren vesh me njëri-tjetrin 16 Nëntor 2026, 21:3121:31Politike “Po me Shqipërinë ç’keni?”/ Rama sulmon gazetarin irlandez: Klloun i propagandës ruse 16 Nëntor 2026, 21:0621:06Politike Revolta qytetare, makthi i politikës së vjetër; PD-PS sulm të koordinuar kundër protestuesve 16 Nëntor 2026, 20:5520:55Politike Nga Trumpi te Tocqueville-i, Rama nxjerr teorinë e re për protestat: Shenjë e një shoqërie të re që pret më shumë 16 Nëntor 2026, 18:4518:45Politike Çfarë po përgatit Brukseli për zgjerimin e BE-së? Sinjalet e forta për Shqipërinë 16 Nëntor 2026, 18:2818:28Politike