Lajme Zone
TASK FORCE/ Reforma Territoriale e Shpopullimit të Shqipërisë
PolitikëSyri

TASK FORCE/ Reforma Territoriale e Shpopullimit të Shqipërisë

Të gjithëve na ka ndodhur të ndiejmë një goditje të vogël elektrike duke bërë gjëra krejt të zakonshme: duke përkëdhelur macen, duke ecur me çorape mbi tapet ose thjesht duke prekur dorezën e derës. Ndonjëherë, kur heqim një batanije nga shtrati në errësirë, mund të shohim edhe shkëndija të vogla. Por a e keni vënë re se këto goditje ndodhin më shpesh gjatë dimrit? Duket sikur elektriciteti statik bëhet më i fuqishëm në mot të ftohtë.

Të gjithëve na ka ndodhur të ndiejmë një goditje të vogël elektrike duke bërë gjëra krejt të zakonshme: duke përkëdhelur macen, duke ecur me çorape mbi tapet ose thjesht duke prekur dorezën e derës. Ndonjëherë, kur heqim një batanije nga shtrati në errësirë, mund të shohim edhe shkëndija të vogla. Por a e keni vënë re se këto goditje ndodhin më shpesh gjatë dimrit? Duket sikur elektriciteti statik bëhet më i fuqishëm në mot të ftohtë. Nëse keni pyetur ndonjëherë veten pse ndodhin këto goditje statike dhe nëse mund të bëhet diçka për t'i shmangur, ja ku është përgjigjja. Le të shohim çfarë është elektriciteti statik, çfarë e shkakton dhe pse i ftohti e përkeqëson problemin. Kështu, mund të përgatiteni për dimrin dhe të gjeni mënyra për t'i shmangur këto shkarkime të bezdisshme dhe ndonjëherë të dhimbshme.Lexo edhe:5 nga majat më të larta që nuk janë ngjitur kurrë Çfarë e shkakton elektricitetin statik? Sipas Britannica-s, elektriciteti statik është “një formë elektriciteti që lind nga çekuilibri midis ngarkesave pozitive dhe negative brenda një materiali”. Me fjalë të tjera, në një material grumbullohen elektrone, pra ngarkesa negative. Është pak a shumë si kur i mbani të gjitha gjërat brenda vetes dhe në një moment shpërtheni: grumbullimi arrin një pikë ku nuk mund të përmbahet më dhe ngarkesa elektrike çlirohet. Atomet, grimcat e vogla që përbëjnë gjithçka rreth nesh, përplasen vazhdimisht me njëra-tjetrën. Gjatë këtyre përplasjeve, disa elektrone nga një atom mund të kalojnë te një tjetër. Si pasojë, materialet e përbëra nga këto atome mund të kenë ose shumë, ose shumë pak elektrone. Objekti që ka grumbulluar shumë elektrone vazhdon të marrë ngarkesë negative derisa nuk mund ta mbajë më, duke shkaktuar një shkarkesë elektrike statike. Pse i ftohti e përkeqëson? Atëherë, çfarë lidhjeje ka moti i ftohtë me ngarkesën statike? Në fakt, nuk është domosdoshmërisht temperatura ajo që ndikon te elektronet, por niveli i lagështisë. Sa më i ftohtë të jetë ajri, aq më pak lagështi përmban. Uji e përcjell elektricitetin, ndaj elektronet mund të lëvizin më lirshëm në ajër të lagësht. Në ajër më të thatë, përkundrazi, ato mbeten të bllokuara. Lëvizja është më e kufizuar në ajrin e thatë dhe elektronet mund të grumbullohen së bashku. Edhe brenda ambienteve të ngrohura, ajri i dimrit mbetet jashtëzakonisht i thatë. Elektronet bëhen “statike”, pra nuk lëvizin, dhe vazhdojnë të grumbullohen në sipërfaqet e objekteve derisa papritur e çlirojnë të gjithë ngarkesën njëherësh. Pikërisht për këtë arsye quhet elektricitet “statik” dhe për këtë arsye lagështia e ajrit ka më shumë rëndësi sesa temperatura e tij. Si t'i parandaloni ose t'i pakësoni goditjet elektrike në të ftohtë Shumica e goditjeve nga elektriciteti statik janë thjesht të bezdisshme, por mund të jetë mjaft e lodhshme të përballesh me to gjatë gjithë dimrit. Në disa raste, ato mund të jenë edhe të rrezikshme, për shembull pranë gazeve të ndezshme. Mendohet se katastrofa e Hindenburgut u shkaktua pikërisht nga një shkëndijë e tillë. Prandaj, është mirë të dini si të parandaloni grumbullimin e tepërt të ngarkesës statike. Disa mënyra për t'i shpërndarë elektronet dhe për të neutralizuar ngarkesën janë përdorimi i një pajisjeje lagështimi dhe veshja, sa herë të jetë e mundur, e rrobave prej materialesh natyrale. Pajisja e lagështimitshton ujë në ajër, duke u dhënë elektroneve mundësi të lëvizin më lirshëm, ndërsa pëlhurat prej fibrash natyrale, si pambuku, ndihmojnë më mirë në balancimin e ngarkesave pozitive dhe negative. Mund të mbani gjithashtu me vete një objekt të vogël metalik, si çelës ose monedhë, për të çliruar më shpesh ngarkesën statike dhe për të zvogëluar kështu intensitetin e goditjes.