Një vizitë te kiroterapeuti sot nuk përbën asgjë të pazakontë. Kiropraktika përdoret gjerësisht nga sportistët, madje edhe nga kangurët, ndihmon punonjësit që kalojnë orë të tëra ulur në tavolinë të lehtësojnë dhimbjet dhe është bërë gjithashtu pjesë e videove virale ku dëgjohen qartë tingujt e krijuar gjatë manipulimit të shtyllës kurrizore. Megjithatë, historia e kiropraktikës është shumë më e pazakontë nga sa mund të sugjerojë reputacioni i saj i sotëm. Kjo disiplinë lidhet me Daniel David Palmerin, një figurë karizmatike dhe emigrant kanadez në Shtetet e Bashkuara në fund të shekullit XIX. I interesuar për praktika të njohura në atë kohë, si shërimi magnetik, Palmeri pretendoi se zbuloi kiropraktikën në vitin 1895, pasi kreu një manipulim të shtyllës kurrizore te një burrë i quajtur Harvey Lillard. Sipas Palmerit, kjo ndërhyrje i riktheu Lillardit dëgjimin.Lexo edhe:A mund të tregojë pulitja e syve se si po zhvillohet truri i fëmijës? Studimi i ri zbulon lidhjen Palmeri zhvilloi një disiplinë terapeutike të bazuar në ripozicionimin fizik të trupit dhe pretendonte se “95 për qind e sëmundjeve shkaktohen nga zhvendosja e rruazave; pjesa tjetër nga luksacionet e kyçeve të tjera”. Në krijimin dhe promovimin e metodës së tij të re, Palmeritheksoi njohuritë praktike dhe punën drejtpërdrejt me trupin e njeriut, duke i dhënë përparësi përvojës praktike ndaj trajnimit formal, pajisjeve të specializuara apo autoritetit akademik. “Për kiroterapeutët, qendra e mësimdhënies dhe kërkimit shkencor nuk ishte laboratori, por shtrati i pacientit dhe muzeu”, shpjegon autori Steven C. Martin. Kjo përputhej me një prirje më të gjerë të shekullit XIX, kur zëra të ndryshëm kërkonin demokratizimin e dijes dhe shkencës dhe që autoriteti t’u jepej individëve. Dy modat e shekullit XIX përplasen Kiroprakrika u mbështet shumë te një tjetër modë e shekullit XIX: spiritualizmi. Për një sërë arsyesh, amerikanët ishin të prirur të besonin se njerëzit mund të kontaktonin me shpirtrat në një botë përtej asaj fizike. Pasojat e rënda dhe numri i madh i viktimave të Luftës Civile Amerikane e bënë veçanërisht tërheqëse idenë e komunikimit me të dashurit e vdekur. Ndërkohë, zhvillimi i teknologjisë kishte sjellë në përdorim forca më parë të paimagjinueshme dhe të padukshme, si elektriciteti apo mesazhet e telegrafit. Atëherë, pse të mos ekzistonin edhe shpirtrat? Rilindja fetare dhe mediumet e hershme spiritualiste theksonin mënyrat se si shpirti mund të ndikonte te një njeri. “Ky zhvillim ndodhi në një epokë kur përgjigjet mbinatyrore dhe joshkencore tërhiqnin masat”, thotë historiani i magjisë Gabe Fajuri. “Shkenca nuk mund të shpjegonte kaq shumë gjëra. Mes tyre, jo më pak të rëndësishmet ishin se çfarë ndodh kur vdesim dhe si mund të komunikojmë me të dashurit tanë të ndjerë.” Vizioni i Daniel David Palmerit për kiropraktikën Kur Palmeri krijoi kiropraktikën, shumë njerëz ishin të gatshëm ta shihnin shkencën dhe metafizikën si pjesë të së njëjtës botë përmes harmonisë shpirtërore. Për ne sot, kjo mund të duket e çuditshme. “Vëzhguesit modernë shpesh mendojnë se spiritualizmi i përket tërësisht sferës së besëtytnive irracionale”, thotë MurphyTemple, historian në Universitetin Yale. “Por për praktikuesin e kohës [shekullit XIX], spiritualizmi dhe praktikat e lidhura me të, të cilat sot mund t’i quajmë ‘pseudoshkencë’, kishin të bënin po aq me shkencën sa edhe me besimin dhe metafizikën.” Megjithëse disiplina e Palmerit kishte shumë të përbashkëta me osteopatinë dhe praktikat e “vendosjes së kockave”, të cilat po përhapeshin në Amerikë, ai u përpoq me këmbëngulje të dëshmonte origjinën e saj të jashtëzakonshme, duke e paraqitur si një terapi të lashtë të ringjallur dhe veten si një udhëheqës vizionar. Palmeri pretendonte se kishte marrë frymëzim dhe udhëzime nga “bota tjetër”, konkretisht nga një mjek i ndjerë me emrin Jim Atkinson, i cili, sipas tij, i transmetonte informacione. Në librin e tij shkollor për kiropraktikën, Palmeri deklaronte se “Dr. Atkinson më ka informuar shpesh se zëvendësimi i rruazave të zhvendosura për lehtësimin e sëmundjeve njerëzore ishte i njohur dhe praktikohej nga egjiptianët e lashtë të paktën 3000 vjet më parë”. Duke iu referuar vetes me nofka si “Babai plak Kiro”, Palmeribesonte se brezat e ardhshëm do ta kujtonin si një themelues legjendar. Ai e shihte veten si një patriark fetar dhe shkruante: “Unë zë në kiropraktikë një pozicion të ngjashëm me atë që zinte zonja Eddy në Shkencën e Krishterë. Zonja Eddypretendonte se i merrte idetë e saj nga bota tjetër dhe po kështu bëj edhe unë. Ajo themeloi mbi këtë një fe, ndaj edhe unë mund të bëj të njëjtën gjë... Plaku Babi gjithmonë ka diçka të re për t’u dhënë ndjekësve të tij.” Përhapja e mjekësisë kiropraktike Palmeri ishte një shkrimtar i palodhur dhe mori pjesë aktivisht në edukimin kiropraktik ndërsa kjo terapi po përhapej në Shtetet e Bashkuara. Në vitin 1897, ai themeloi atë që sot njihet si Palmer College of Chiropractic, një shkollë që më vonë u drejtua dhe u zgjerua nga djali i tij, B.J. Palmer, në fillim të viteve 1900. Rruga e kiropraktikës drejt shekullit XX nuk ishte aspak e lehtë. Disiplina përpiqej të gjente vendin e saj brenda kulturës dhe shkencës; shumë shtete e konsideronin kiropraktikën dhe osteopatinë si të njëjtën gjë dhe kërkonin që kiroterapeutët të regjistroheshin dhe të paguanin tarifa licence njësoj si profesionistët e mjekësisë. Në vitin 1906, Palmeri u arrestua në Iowa për ushtrimin e profesionit pa licencë. Ai qëndroi 23 ditë në burg përpara se të pranonte të paguante një gjobë. Gjatë një gjyqi dyditor në vitin 1907, një student i Palmerit në Wisconsin argumentoi me sukses se osteopatia dhe kiropraktika ishin praktika të ndryshme. Kjo hapi rrugën që kiroterapeutët të ushtronin ligjërisht profesionin dhe, më vonë, të krijonin sisteme të veçanta licencimi. Megjithëse historia e hershme e kiropraktikës ishte e lidhur ngushtë me rrymat metafizike dhe alternative të fundit të shekullit XIX, fusha sot përfshin një gamë të gjerë praktikash të bazuara në prova dhe vazhdon të zhvillohet brenda sistemit modern të kujdesit shëndetësor. “Si një nga format më të përdorura të mjekësisë alternative”, shkruan Candy Gunther Brown, “kiropraktika gëzon një lloj shtetësie të dyfishtë kulturore”: ajo përfiton nga struktura dhe statusi i shkencës moderne, ndërsa, përmes përdorimit të trajtimeve pa ilaçe, u drejtohet veçanërisht komuniteteve të krishtera dhe njerëzve të interesuar për mirëqenien.
