Foto Pamfleti / Deficiti tregtar arriti në 55,9 miliardë lekë vetëm në tetor, 15,1% më shumë se një vit më parë. Importet e energjisë dhe lëndëve djegëse po rëndojnë bilancin, ndërsa tekstilet dhe metalet dobësojnë eksportet. Europa përballet me inflacion 4% dhe një rritje 21% të çmimeve të energjisë... Ekonomia shqiptare po përballet me një kontrast që statistikat e tetorit e bëjnë gjithnjë e më të dukshëm. Shqipëria po blen nga jashtë gati tri herë më shumë mallra sesa shet, ndërsa rritja e importeve po ecën shumë më shpejt se ajo e eksporteve.
Sipas Institutit të Statistikave, në tetor 2026 Shqipëria importoi mallra me vlerë 87,5 miliardë lekë dhe eksportoi vetëm 31,6 miliardë. Diferenca prej 55,9 miliardë lekësh përfaqëson deficitin tregtar të një muaji. Krahasuar me tetorin e vitit të kaluar, deficiti është zgjeruar me 15,1%.
Pas këtyre shifrave qëndron një problem ekonomik që nuk shpjegohet vetëm me rritjen e konsumit. Shqipëria mbështetet te furnizimet e huaja për një pjesë të rëndësishme të mallrave, lëndëve të para, pajisjeve dhe produkteve energjetike. Ndërkohë, disa nga sektorët që tradicionalisht kanë sjellë të ardhura nga eksporti po përballen me vështirësi.
Raporti i INSTAT-it tregon se importet u rritën me 9,8% në krahasim me tetorin 2025, ndërsa eksportet vetëm me 1,5%. Në rritjen e importeve, grupi i mineraleve, lëndëve djegëse dhe energjisë elektrike kontribuoi me 5,6 pikë përqindjeje. Makineritë, pajisjet dhe pjesët e këmbimit shtuan edhe 3 pikë përqindjeje. Këto dy grupe shpjegojnë pjesën më të madhe të rritjes vjetore të vlerës së importeve.
Makineritë e importuara mund të shërbejnë për zgjerimin e kapaciteteve prodhuese dhe nuk përfaqësojnë domosdoshmërisht një zhvillim negativ. Ndryshe paraqitet varësia nga lëndët djegëse dhe energjia, sidomos kur çmimet ndërkombëtare pësojnë luhatje të mëdha. Statistikat e tregtisë matin vlerën e mallrave dhe nuk tregojnë, të vetme, sa nga rritja buron prej çmimeve dhe sa prej sasive.
Sinjali shqetësues vjen edhe nga struktura e eksporteve. Tekstilet dhe këpucët dhanë një ndikim negativ prej 2,4 pikësh përqindjeje në ndryshimin vjetor të eksporteve, ndërsa materialet e ndërtimit dhe metalet ndikuan negativisht me 2,7 pikë. Rritja e disa kategorive të tjera e kompensoi këtë rënie, por eksportet totale përparuan vetëm 1,5%.
Kjo ecuri ngre pyetje mbi konkurrueshmërinë e prodhimit shqiptar, kostot e tij dhe mundësinë e bizneseve për të ruajtur tregjet e huaja. Për të përcaktuar shkakun e dobësimit të këtyre sektorëve, duhen shqyrtuar edhe porositë, kostot e punës, çmimet dhe kërkesa në vendet partnere.
Të dhënat tregojnë edhe një ndryshim në drejtimin e importeve. Gjatë tetorit, importet nga Kina u rritën me 36,6% dhe ato nga Greqia me 19,6%, krahasuar me të njëjtin muaj të vitit të kaluar. Eksportet drejt Italisë u rritën vetëm 0,6%, ndërsa ato drejt Kosovës ranë 6,9%.
Bashkimi Europian vazhdon të jetë tregu kryesor i mallrave shqiptare. Sipas INSTAT-it, 71,2% e eksporteve të tetorit shkuan drejt vendeve të BE-së, ndërsa prej tyre erdhën 45,2% e importeve. Këto raporte tregojnë sa shumë varet ecuria e eksportuesve shqiptarë nga kërkesa europiane.
Pikërisht nga Europa vjen edhe një paralajmërim i ri ekonomik.
Më 18 nëntor, Eurostat konfirmoi se inflacioni vjetor në zonën euro arriti në 4% gjatë tetorit, nga 3,8% në shtator. Çmimet e energjisë u rritën me 21% në krahasim me një vit më parë dhe dhanë kontributin më të madh në inflacionin e zonës euro, me 1,89 pikë përqindjeje.
Komisioni Europian, në parashikimin ekonomik të publikuar më 17 nëntor, e lidh këtë presion me ndërprerjet e furnizimit energjetik nga Lindja e Mesme. Sipas raportit, çmimi i naftës Brent kapërceu 100 dollarë për fuçi gjatë tetorit, ndërsa gazi natyror në tregun europian arriti mbi 95 euro për megavatorë në fund të muajit. Komisioni pret inflacion mesatar prej 3,2% në Bashkimin Europian gjatë vitit 2027. Ky është parashikim, jo rezultat i realizuar.
Për Shqipërinë, këto zhvillime krijojnë presion të mundshëm mbi koston e mallrave të importuara, transportin dhe prodhimin vendas. Ndikimi përfundimtar varet nga çmimet e kontratave të furnizimit, kursi i këmbimit dhe aftësia e bizneseve për të përballuar një pjesë të kostos pa e kaluar atë te konsumatori.
INSTAT regjistroi inflacion të harmonizuar prej 3,5% në tetor, kundrejt 4% në Bashkimin Europian. Ndërsa inflacioni zyrtar shqiptar, sipas indeksit kombëtar të çmimeve të konsumit, ishte 3,4%. Këta dy indekse përdorin pesha dhe mbulim të ndryshëm të konsumit, prandaj nuk duhen ngatërruar.
Në këtë mjedis ekonomik, qeveria ka propozuar edhe ndryshimin e TVSH-së standarde nga 20% në 21%, së bashku me uljen e normës për produkte bazë. Ndikimi neto i masave mbi çmimet dhe familjet nuk mund të përcaktohet pa njohur shportën e produkteve dhe mënyrën se si tregu do t'i zbatojë ndryshimet.
Deficiti tregtar i mallrave nuk mat të gjithë marrëdhënien ekonomike të Shqipërisë me botën. Të ardhurat nga turizmi dhe shërbimet e tjera, remitancat dhe investimet e huaja ndikojnë gjithashtu në pozicionin e jashtëm financiar të vendit. Megjithatë, ato nuk e zëvendësojnë nevojën për të analizuar aftësinë e ekonomisë për të prodhuar dhe eksportuar mallra me vlerë më të lartë.
Shifrat e tetorit përcaktojnë qartë përmasat e problemit. Shqipëria mbuloi me eksportet e veta vetëm 36,1% të vlerës së mallrave të importuara. Pjesa tjetër përfaqëson hendekun e tregtisë së mallrave, të cilin ekonomia duhet ta përballojë përmes burimeve të tjera të të ardhurave dhe financimit.
Qeveria e Edi Ramës parashikon rritje ekonomike prej rreth 4% dhe zgjerim të investimeve publike. Të dhënat e tregtisë së jashtme tregojnë njëkohësisht se kjo rritje shoqërohet me kërkesë të madhe për mallra të importuara.
Nëse ky raport vazhdon, Shqipëria rrezikon ta mbështesë gjithnjë e më shumë zgjerimin e konsumit dhe të investimeve te prodhimi i huaj. Pyetja ekonomike që shtrojnë statistikat është se sa prej rritjes së ardhshme do të mbështetet te kapacitetet prodhuese vendase dhe sa do të vazhdojë të financojë mallra që vijnë nga jashtë.
Një ekonomi mund të rritet duke blerë gjithnjë e më shumë. Sfida e saj fillon kur duhet të shesë./Pamfletienergjia shqipëria eksportet 1 Komente T Tony 19 Nëntor 2026, 21:45 Babai im thoshte: 'Fito pese, harxho dhjete, c'te te qese fute ne xhep.' Me mire s'ka ku te shkoje. Ja keshtu ka ikur e do ike populli nga trojet e veta. Përgjigjjuni Lini një Përgjigje Anuloje përgjigjen Ekonomi Kursi i këmbimit 19 nëntor, me sa shiten dhe blihen sot euro dhe dollari 19 Nëntor 2026, 07:4107:41Ekonomi Të gjitha vezët e buxhetit në një shportë që rrjedh 18 Nëntor 2026, 17:4217:42Ekonomi Ulet me 6 lekë çmimi i naftës, Bordi i Transparencës vendos tarifat e reja për karburantet 18 Nëntor 2026, 12:1812:18Ekonomi Euro mbetet pranë kufirit të 90 lekëve, me sa këmbehen sot monedhat e tjera 18 Nëntor 2026, 07:2207:22Ekonomi Ku po shkojnë paratë e shqiptarëve? Sektorët ku miliardat treten mes borxheve, koncesioneve dhe tenderëve 17 Nëntor 2026, 16:3416:34Ekonomi Bordi i Transparencës ul çmimet e karburanteve, ja sa do të shiten nafta dhe benzina 17 Nëntor 2026, 15:5215:52Ekonomi

