Lajme Zone
Shkodra nën kazmën e Blendi Gonxhes: Endri Haxhiu spastron specialistët që penguan shkatërrimin, “Kafja e madhe” shkon në SPAK
PolitikëPamfleti

Shkodra nën kazmën e Blendi Gonxhes: Endri Haxhiu spastron specialistët që penguan shkatërrimin, “Kafja e madhe” shkon në SPAK

Në qendër të kësaj fushate qëndrojnë ministri Blendi Gonxhe dhe drejtori i Institutit Kombëtar të Trashëgimisë Kulturore, Endri Haxhiu. Gonxhe ia besoi drejtimin e institucionit kryesor të monumenteve një ekonomisti pa formim në arkitekturë, arkeologji apo restaurim. Tani Haxhiu po largon nga sistemi pikërisht njerëzit që e kanë atë formim dhe që kanë refuzuar të firmosin tjetërsimin e Qendrës Historike të Shkodrës.

Foto Pamfleti / Pas kundërshtimit të projektit që tjetërson Gjuhadolin, Endri Haxhiu shkarkoi drejtorin e DRTK Shkodër dhe nisi procedurën disiplinore ndaj një prej arkitekteve më me përvojë të restaurimit. Ndërsa dosja e shkatërrimit të Kafes së Madhe ka mbërritur në SPAK, Blendi Gonxhe dhe vartësi i tij po largojnë profesionistët që mund t’u prishin planet mbi trashëgiminë kulturore të qytetit... Shkodra po humbet monumentet dhe specialistët që duhet t’i mbrojnë ato. Pas Kafes së Madhe, Gjuhadolit dhe ndërhyrjeve të tjera që kanë cenuar identitetin kulturor të qytetit, drejtuesit e trashëgimisë kulturore kanë nisur goditjen ndaj profesionistëve që kundërshtojnë projektet në shkelje të ligjit.

Në qendër të kësaj fushate qëndrojnë ministri Blendi Gonxhe dhe drejtori i Institutit Kombëtar të Trashëgimisë Kulturore, Endri Haxhiu. Gonxhe ia besoi drejtimin e institucionit kryesor të monumenteve një ekonomisti pa formim në arkitekturë, arkeologji apo restaurim. Tani Haxhiu po largon nga sistemi pikërisht njerëzit që e kanë atë formim dhe që kanë refuzuar të firmosin tjetërsimin e Qendrës Historike të Shkodrës.

Dy ditë më parë, Haxhiu shkarkoi nga detyra drejtorin e DRTK Shkodër, Helidon Sokoli, arkeolog me rreth 20 vjet përvojë në fushën e monumenteve. Në vend të tij vendosi një njeri pa përvojë të dokumentuar në administrimin, restaurimin dhe mbrojtjen e pasurive kulturore.

Ky ndryshim nuk erdhi pas një dështimi profesional të bërë publik. Ai pasoi kundërshtimin që DRTK Shkodër i bëri projekteve në Gjuhadol. Specialistët vendorë nuk pranuan të firmosnin një projekt që parashikon prishjen e një ndërtese të Kolë Idromenos, ruajtjen formale të fasadës dhe ngritjen pas saj të një objekti që arrin deri në 14.75 metra.

Të njëjtin qëndrim mbajti edhe Sektori i Qendrave Historike, Arkitekturës së Traditës dhe Peizazhit në IKTK. Specialistët konstatuan se objekti i ri do të dominonte rrugën, do të cenonte siluetën urbane dhe do të prishte raportin me ndërtesat historike përreth. Ata mbështetën kundërshtimin te rregullat e miratuara për Qendrën Historike të Shkodrës.

Përgjigjja e drejtuesve nuk ishte rishikimi i projektit. Përgjigjja ishte largimi i njerëzve që e kundërshtuan.

Një ditë pas goditjes ndaj DRTK Shkodër, Endri Haxhiu nisi procedurën për masë disiplinore me pretendimin e “shpërdorimit të detyrës” ndaj Joli Mitrojorgjit, ish-drejtoreshë e IKTK-së dhe një prej arkitekteve me përvojë në restaurimin e monumenteve. Mitrojorgji ka hartuar projekte, ka botuar libra, artikuj shkencorë dhe ka punuar prej vitesh me trashëgiminë kulturore. Sipas informacionit të siguruar nga “Pamfleti”, procedura nisi pa bërë publik asnjë fakt konkret që do të provonte shkeljen e pretenduar.

Kronologjia krijon dyshimin se masa disiplinore nuk lidhet me “shpërdorimin e detyrës”, por me refuzimin për t’iu bindur një drejtuesi që kërkon kalimin e projekteve të kundërshtuara nga specialistët.

Endri Haxhiu duhet të bëjë publik aktin e shkarkimit të Helidon Sokolit, motivacionin ligjor, kriteret me të cilat zgjodhi pasardhësin dhe dokumentet që provojnë kualifikimin e tij për drejtimin e DRTK Shkodër. Ai duhet të publikojë edhe kërkesën për procedimin disiplinor të Joli Mitrojorgjit, faktet mbi të cilat e mbështet dhe momentin kur pretendon se ka ndodhur shkelja.

Pa këto dokumente, rendi i ngjarjeve flet vetë. DRTK Shkodër kundërshton projektin. Specialistët e IKTK-së mbështesin kundërshtimin. Ministria dërgon auditin. Drejtori vendor shkarkohet. Një arkitekte me përvojë përballet me procedim disiplinor. Në vend të profesionistëve vijnë njerëz pa përvojën që kërkon mbrojtja e monumenteve.

Gjuhadoli nuk përbën rastin e vetëm. Shkatërrimi i Kafes së Madhe, një prej simboleve të Shkodrës dhe vepër e lidhur me Kolë Idromenon, ka mbërritur tashmë në SPAK, sipas informacionit të “Pamfleti”. Burime publike dokumentojnë se ndërhyrjet e nisura në emër të restaurimit e rrafshuan godinën dhe se institucionet pezulluan punimet pas dëmit. Kafja e Madhe figuron në listën zyrtare të pasurive kulturore të qarkut të Shkodrës.

Kjo dosje duhet të sqarojë jo vetëm përgjegjësinë e zhvilluesit, por edhe rolin e institucioneve që miratuan, mbikëqyrën ose toleruan ndërhyrjet. SPAK duhet të verifikojë firmat, relacionet teknike, lejet, procesverbalet dhe çdo komunikim mes Ministrisë, IKTK-së, strukturave vendore dhe pronarëve.

Instituti i Monumenteve ka mbijetuar për dekada falë arkeologëve, arkitektëve, restauratorëve, historianëve dhe akademikëve që ndërtuan dije dhe standarde profesionale. Sot atë e drejton një ekonomist që po largon profesionistët me përvojë dhe po i zëvendëson me njerëz pa lidhje të drejtpërdrejtë me restaurimin.

Ky operacion nuk synon vetëm dy punonjës. Ai synon të heqë pengesën profesionale përballë lejeve që tjetërsojnë monumentet dhe qendrat historike. Pa specialistë që kundërshtojnë, çdo projekt mund të kalojë. Pa vendime të publikuara, publiku nuk mund ta kontrollojë procesin. Me auditime dhe masa disiplinore mbi kokë, punonjësit e tjerë marrin mesazhin se kundërshtimi i urdhrave kushton vendin e punës.

Kafja e Madhe u shkatërrua në emër të restaurimit. Gjuhadoli rrezikon të shkatërrohet në emër të zhvillimit. Tani po goditen edhe specialistët që mund ta ndalojnë këtë proces.

Blendi Gonxhe dhe Endri Haxhiu duhet të përgjigjen përpara se Shkodra të mbetet me fasada të rreme, godina betoni dhe një administratë pa profesionistë. SPAK duhet ta shohë këtë zinxhir si një dosje të vetme, nga Kafja e Madhe te Gjuhadoli, nga lejet dhe ekspertizat te presioni ndaj specialistëve.

Sepse kur pushteti largon arkeologët dhe arkitektët për t’u hapur rrugë ndërtuesve, nuk administron më trashëgiminë kulturore. Ai administron zhdukjen e saj./Pamfletishkodra nën kazmën e blendi gonxhes endri haxhiu Lini një Përgjigje Anuloje përgjigjen Dosja e zezë Po çfarë janë këto monstra mor aman: Vjehrri mohoi baxhanakun, dhëndri mohon kushëririn! 30 Shtator 2026, 13:5713:57Dosja e zezë Pse PS e flaku Gysin e Vlorës: Sinjalet e Taulantit dhe lufta e klaneve për kupolën e partisë 30 Shtator 2026, 10:1310:13Dosja e zezë Alarm në SHBA dhe NATO, a i dekonspiroi Vlora Hyseni sekretet e aleatëve? 29 Shtator 2026, 15:2115:21Dosja e zezë 4iG nën hetim në Budapest, ONE Albania në skanerin e Amerikës 29 Shtator 2026, 10:1310:13Dosja e zezë Telashet që i hapi vetes Edi Rama, duke futur MIT-in, shërbimin sekret turk në Shqipëri 28 Shtator 2026, 15:4515:45Dosja e zezë Si e hodhi Edi Rama “bombën tymuese” në Rinas për të fshehur falimentin e tij në Amerikë 28 Shtator 2026, 12:4612:46Dosja e zezë