Protesta në Francë Nga protestat në rrugët e Parisit te mësimi i teorive marksiste në shkolla, pyetja që ngrihet është nëse sistemi arsimor francez po ndikon në radikalizimin politik të brezit të ri. Protestat për financimin e arsimit dhe koston e jetesës po marrin gjithnjë e më shumë karakter ideologjik… Në çdo orë të anglishtes, kur isha në klasën e dhjetë, mësuesi na përshëndeste me fjalët: “Përshëndetje, shokë!”. Në atë kohë qeshja, sepse po studionim romanin Ferma e Kafshëve të George Orwellit. Megjithatë, kishte diçka absurde në faktin që po mësonim për rreziqet e totalitarizmit, ndërsa mësuesi na drejtohej sikur të ishim revolucionarë komunistë.
Sot, kur shoh të rinjtë që dalin në rrugët e Parisit nën flamujt e revolucionit, pyes veten nëse ajo përshëndetje ishte vërtet vetëm një shaka. Çfarë ndodh kur një sistem arsimor nuk e trajton më revolucionin si një fenomen historik që duhet kuptuar, por si një ideal që duhet admiruar? Franca mund të jetë duke e zbuluar përgjigjen në rrugët e saj.
Nuk duhet të na befasojë fakti që kjo lëvizje e udhëhequr nga studentët ka marrë tipare të ngjashme me një revolucion bolshevik. Më 8 tetor, udhëheqësi i partisë së majtë radikale La France Insoumise (LFI), Jean-Luc Mélenchon, shkroi në platformën X se Bastija ishte “rimarrë”, duke iu referuar sulmit ndaj burgut të Bastijës, ngjarje që shënoi një nga momentet vendimtare të fillimit të Revolucionit Francez. Në të njëjtin mesazh, ai e cilësoi mobilizimin si një demonstrim të fuqishëm të të rinjve, të cilët po i shprehnin kërkesat e tyre në mënyrën më të bukur të mundshme, duke deklaruar se ndiente “krenari të jashtëzakonshme”.
Mund t'i quajmë protesta, por termi “trazira” duket më i përshtatshëm. Deri tani, ato kanë shkaktuar dëme që tejkalojnë një miliard dollarë dhe kanë çuar në arrestimin e rreth 7 mijë personave, 86 për qind e të cilëve janë të mitur. Për më tepër, Bally Bagayoko, kryebashkiaku mysliman dhe komunist i Saint-Denis, anëtar i LFI-së, i cili u fotografua përpara protestuesve me krahët e hapur, deklaroi se “dhuna, në një moment të caktuar, mund të jetë legjitime”.
Kur i rikthehem përvojës sime në shkollë, përshëndetja e mësuesit nuk më duket më aq e pafajshme. Një herë, kur i tregova një mësueseje tjetër të anglishtes një punim për një lëndë që nuk kishte lidhje me Fermën e Kafshëve, bëra shaka se teksti im tingëllonte “si i një marksisti”. Ajo më pyeti: “Çfarë ka të keqe këtu?”. Edhe në universitete, shumë studentë e shprehin hapur dëshirën për të ndjekur shembullin e Revolucionit Rus.
Në Francë, nuk është për t'u habitur që revolta u duket e nevojshme disa të rinjve, duke marrë parasysh përmbajtjen e programeve shkollore. Në lëndën me zgjedhje Shkencat Ekonomike dhe Sociale (SES), programi shtetëror kërkon që mësuesit të trajtojnë teoritë e klasave shoqërore dhe të shtresëzimit social, duke u mbështetur në traditën sociologjike të Karl Marxit dhe Max Weberit.
Ministria franceze e Arsimit kërkon gjithashtu që nxënësit të shqyrtojnë nëse analiza klasore vazhdon të shpjegojë strukturën e shoqërisë bashkëkohore franceze, përmes krahasimit të teorive të Marxit dhe Weberit. Shtëpitë kryesore botuese të teksteve shkollore, përfshirë Hatier, Bordas dhe Nathan, i trajtojnë këto tema, të cilat janë pjesë edhe e provimit kombëtar të maturës.
Këto ide nuk kanë mbetur vetëm brenda klasave. Sindikatat e mësuesve u janë bashkuar studentëve në rrugë, duke përdorur të njëjtën retorikë të luftës së klasave.
Nëse kjo është ajo që mësojnë nxënësit, a përbëjnë kërkesat e tyre të deklaruara të gjithë shpjegimin e protestave? Demonstratat në Francë duket se lidhen me diçka më të gjerë sesa problemet që protestuesit thonë se i shqetësojnë, si kostoja e jetesës dhe financimi i arsimit. Trazirat janë përhapur edhe në Itali, Belgjikë, Shqipëri dhe Greqi, ku në qendër të pakënaqësive qëndrojnë mungesa e financimit të shkollave dhe masat ekonomike që ndikojnë në koston e jetesës.
Megjithatë, nuk duhet të jemi aq naivë sa të besojmë se revolucionet lindin brenda natës. As revolucioni i Maos nuk ndodhi në këtë mënyrë.
Në fund të fundit, e gjithë kjo lidhet me arsimin, apo jo? Shkatërrimi i pronës është një mënyrë e pazakontë për të kërkuar më shumë financim për shkollat. Por flamujt dhe pankartat tregojnë një histori tjetër. Këtu bëhet fjalë për më shumë sesa arsimin.
Në vend të simboleve kombëtare, protestuesit kanë shfaqur draprin dhe çekanin komunist krahas flamurit palestinez. Në pankarta janë lexuar thirrjet “Guerre de classe!” (“Luftë klasash!”), të shoqëruara me simbolin komunist, si edhe “Pour un soulèvement antifasciste” (“Për një kryengritje antifashiste”). Në demonstrata janë shfaqur gjithashtu simbole që lidhen me lëvizjet e së majtës radikale, përfshirë Antifa-n.
Askush që kërkon thjesht rritjen e financimit të shkollave nuk ka nevojë të valëvisë draprin dhe çekanin apo flamuj të lëvizjeve politike të huaja.
Sigurisht, jo çdo nxënës që kalon nëpër sistemin arsimor bëhet komunist. Unë vetë jam një shembull i kësaj. Po ashtu, është e vërtetë që Franca ka shkurtuar financimin e arsimit ndërsa borxhi kombëtar është rritur.
Por një revolucion nuk ka nevojë për pjesëmarrjen e çdo studenti që të ketë sukses, edhe kur përfshin shkatërrimin e rrugëve dhe ndërtesave historike. Nëse revolucioni mësohet si një koncept normal dhe i pranueshëm, mjafton që një përqindje relativisht e vogël e të rinjve të dalë në rrugë, ndërsa pjesa tjetër të mos kundërshtojë.
Këta të rinj mund të shndërrohen gjithashtu në mbështetës elektoralë të së majtës radikale. Jean-Luc Mélenchon, sipas sondazheve të cituara, arrin deri në 47 për qind mbështetje mes të rinjve të moshës 18 deri në 24 vjeç për zgjedhjet presidenciale të vitit të ardhshëm.
Ky model nuk kufizohet vetëm në Evropë. Ai është shfaqur edhe në Nju Jork, ku ndërmjet 75 dhe 78 për qind e votuesve të moshës 18 deri në 29 vjeç mbështetën Zohran Mamdanin.
Në njëfarë mënyre, ky zhvillim pasqyron atë që ndodhi në Francë, ku Bally Bagayoko fitoi postin e kryebashkiakut që në raundin e parë, me 50,77 për qind të votave.
Ngjashmëritë mes tyre shkojnë përtej identitetit fetar dhe orientimit politik që i lidh me të majtën. Të dy mbështesin lëvizje ku marrin pjesë aktivistë propalestinezë dhe përfaqësues të rrymave revolucionare komuniste. Kjo lëvizje po përhapet në Amerikë dhe Parisi po tregon se si mund të zhvillohet ajo.
Më 8 tetor, Mélenchon festonte atë që e quante “rimarrja e Bastijës”. Deri më 18 tetor, situata kishte kaluar nga protestat në përplasje të dhunshme.
Ironia qëndron në faktin se studentët kërkojnë revolucionin dhe, sipas argumentit tim, janë edukuar për ta dëshiruar atë. Por revolta nënkupton veprim pa marrë domosdoshmërisht përgjegjësi për pasojat.
Kur protestat u shndërruan në përplasje të dhunshme dhe studentët mbetën të plagosur, përfshirë një adoleshent që humbi njërën dorë nga shpërthimi i një granate policore, ata që kishin përshëndetur revoltën nuk dëshiruan të merrnin përgjegjësi. Në vend të kësaj, ia atribuuan fajin policisë dhe qeverisë.
Kjo është kontradikta që shoh në mënyrën se si trajtohet revolucioni: të rinjtë nxiten ta konsiderojnë atë një mjet të ligjshëm ndryshimi, por kur përballen me pasojat e dhunës, përgjegjësia zhvendoset te institucionet që ata kundërshtojnë. /Përshtatur nga Washington Examiner/ protesta gen z revolucione Lini një Përgjigje Anuloje përgjigjen Forum Revolta kundër korrupsionit po bëhet globale! 3 Nëntor 2026, 08:5308:53Forum Na duhen edhe alienët 3 Nëntor 2026, 08:3308:33Forum Një brez në revoltë: Premtimet që u bëmë janë shkelur dhe ata e dinë këtë 2 Nëntor 2026, 22:2822:28Forum A nuk sillet edhe mafia kështu? 2 Nëntor 2026, 20:3320:33Forum Mussolini, Rama dhe bashkëpunëtorët që dinë shumë! 2 Nëntor 2026, 19:2119:21Forum Studentët? Abuzimi me pronarët e protestës! 2 Nëntor 2026, 18:4118:41Forum