Foto Ilustruese / Në ankandet e fundit, kërkesa për bonot gjashtëmujore mbeti poshtë shumës së shpallur. Ndërkohë, projektbuxheti 2027 parashikon 68,3 miliardë lekë interesa, pothuajse sa i gjithë deficiti buxhetor. Qeveria shqiptare po vijon marrjen e borxhit në tregun e brendshëm, ndërsa të dhënat e fundit të Bankës së Shqipërisë tregojnë se kërkesa për titujt shtetërorë nuk e mbulon gjithmonë shumën që kërkon Ministria e Financave. Në dy ankandet e zhvilluara më 10 nëntor, me datë emetimi 12 nëntorin, qeveria nxori në treg 9 miliardë lekë bono thesari. Nga kjo shumë, pranoi oferta për 8 miliardë e 931 milionë lekë.
Sipas rezultateve zyrtare, për bonot me maturim 12-mujor, Ministria e Financave kërkoi 8 miliardë lekë dhe mori oferta në vlerën 8,16 miliardë lekë. Ankandi përfi me pranimin e të gjithë shumës së shpallur dhe me një normë mesatare të ponderuar interesi prej 3,07%.
Ndryshe rezultoi ankandi i bonove gjashtëmujore. Për 1 miliard lekë të shpallur, investitorët paraqitën vetëm 931,37 milionë lekë oferta, të cilat institucioni i pranoi të gjitha. Diferenca prej 68,63 milionë lekësh përbën 6,86% të shumës së kërkuar për këtë kategori. Norma mesatare e interesit arriti në 2,68%.
Një ankand i vetëm nuk mjafton për të nxjerrë përfundimin se tregu po i kthen shpinën borxhit qeveritar. Megjithatë, rezultatet e 27 tetorit tregojnë se kërkesa ka luhatje të ndjeshme. Në atë ankand, Ministria e Financave kishte shpallur 8,5 miliardë lekë bono 12-mujore, ndërsa ofertat arritën vetëm 4,93 miliardë lekë. Pra, kërkesa mbuloi rreth 58% të shumës së shpallur.
Dy javë më vonë, tregu e mbuloi plotësisht ankandin 12-mujor. Madje, norma mesatare e interesit ndryshoi fare pak, nga 3,06% në 3,07%. Këto shifra nuk provojnë një krizë financimi, por tregojnë se gatishmëria e investitorëve për të blerë borxhin e qeverisë ndryshon nga një ankand në tjetrin.
Në këtë treg, interesat e palëve janë të qarta. Ministria e Financave kërkon të sigurojë likuiditetin e nevojshëm dhe të financojë detyrimet buxhetore me kosto sa më të ulët. Bankat, institucionet financiare dhe investitorët e tjerë kërkojnë kthim nga kapitali i vendosur në tituj shtetërorë. Norma e interesit, maturimi i bonove dhe alternativat e investimit ndikojnë në vendimet e tyre.
Problemi ekonomik shfaqet kur financimi i borxhit të ri përkon me një faturë gjithnjë e më të madhe të interesave të borxhit ekzistues.
Më 5 nëntor, ministri i Financave, Petrit Malaj, deklaroi në Kuvend se projektbuxheti i vitit 2027 parashikon 907,9 miliardë lekë të ardhura dhe 976,1 miliardë lekë shpenzime. Diferenca mes tyre është 68,2 miliardë lekë. Në të njëjtin dokument, qeveria parashikon 68,3 miliardë lekë për pagesat e interesave të borxhit publik, duke përfshirë edhe fondin rezervë për rreziqet nga normat e interesit dhe kursi i këmbimit.
Kjo përputhje shifrash ka një domethënie të veçantë. Deficiti i planifikuar për vitin e ardhshëm është pothuajse i barabartë me faturën e interesave. Kjo nuk do të thotë se çdo lek i borxhit të ri do të përdoret drejtpërdrejt për të paguar interesat, sepse financimi i buxhetit përfshin edhe rifinancimin e detyrimeve që maturohen. Megjithatë, shifrat tregojnë peshën që kanë marrë interesat në financat publike.
Situata ndërlikohet edhe nga ecuria e çmimeve në Shqipëri dhe në tregjet ndërkombëtare.
INSTAT konfirmoi më 9 nëntor se inflacioni vjetor arriti në 3,4% gjatë tetorit, kundrejt 2,3% në tetorin e vitit 2025. Ndërkohë, Eurostat publikoi më 4 nëntor vlerësimin paraprak se inflacioni në Eurozonë kishte arritur në 4%, ndërsa çmimet e energjisë ishin rritur me 20,8% krahasuar me një vit më parë.
Shtrenjtimi i energjisë dhe i lëndëve të para ushtron presion mbi ekonomitë europiane dhe mund të ndikojë në kushtet e financimit. Për Shqipërinë, ky ndikim varet nga vendimet e bankave qendrore, kërkesa për tituj shtetërorë, kursi i këmbimit dhe besimi i investitorëve. Rritja e inflacionit nuk sjell automatikisht shtrenjtimin e bonove të thesarit, por shton pasigurinë mbi normat e ardhshme të interesit.
Banka e Shqipërisë vendosi më 3 nëntor ta mbajë normën bazë të interesit në 2,5%. Guvernatori Gent Sejko vlerësoi se presionet e importuara mbi inflacionin janë forcuar, ndërsa mbiçmimi i lekut ka zbutur pjesërisht efektin e tyre. Banka parashikon që inflacioni të qëndrojë lehtësisht mbi objektiv gjatë tremujorëve të ardhshëm dhe të kthehet pranë tij në horizontin afatmesëm. Këto janë vlerësime të bankës qendrore, jo rezultate të garantuara.
Nga ana tjetër, Ministria e Financave argumenton se projektbuxheti 2027 ruan qëndrueshmërinë fiskale dhe mbështet uljen e borxhit publik në raport me ekonominë. Kjo është politika që qeveria ka shpallur, ndërsa rezultatet e ankandeve tregojnë me çfarë kushtesh po siguron financim nga tregu.
Për të gjykuar koston e vërtetë të kësaj politike, qytetarët duhet të dinë sa nga borxhi i ri shërben për të rifinancuar detyrimet e vjetra, sa financon deficitin e buxhetit dhe si pritet të ndryshojnë pagesat e interesave gjatë viteve të ardhshme.
Në dy ankandet e fundit, Ministria e Financave siguroi pothuajse të gjithë shumën e kërkuar. Kjo nuk përbën alarm për financat publike. Sidoqoftë, krahasimi me ankandin e 27 tetorit dhe me faturën e interesave për vitin 2027 hap një pyetje që qeveria duhet ta shpjegojë me shifra: sa do t'i kushtojë Shqipërisë ruajtja e këtij niveli huamarrjeje nëse normat e interesit rriten?/Pamfletiborxhi i ri qeveria Lini një Përgjigje Anuloje përgjigjen Ekonomi Çmimet në Tiranë, deri në 50% më të shtrenjta se në rajon, rekord bulmeti 13 Nëntor 2026, 07:3407:34Ekonomi Euro mbetet pranë kufirit të 90 lekëve, me sa këmbehen sot monedhat e tjera 13 Nëntor 2026, 07:1607:16Ekonomi Stuhi kundër Paketës Fiskale/ Bizneset paralajmërojnë papunësi, falimentime dhe çmime më të larta 12 Nëntor 2026, 21:2821:28Ekonomi Bordi i Transparencës rrit sërish çmimet e karburanteve, nafta shkon në 210 lekë për litër 12 Nëntor 2026, 18:0318:03Ekonomi Pas masakrës së mikrokredive, shteti kujtohet të vendosë fre; gjoba deri në 50 mln lekë për piramidat financiare 12 Nëntor 2026, 17:3117:31Ekonomi Euro 'pa shpresë', mësoni si këmbehen sot monedhat e huaja 12 Nëntor 2026, 07:1707:17Ekonomi

