Puthja mund të duket diçka e thjeshtë, por kuptimi i saj ndryshon në varësi të situatës. Një puthje mund të shprehë dashuri, miqësi, respekt, besnikëri ose nënshtrim, ndërsa një puthje e padëshiruar ngre çështje që lidhen me pëlqimin dhe të drejtat personale.Lexo edhe:Shqipëria humb 4% të nxënësve të fillores në një vit, rënia shumë më e fortë se në BE Andrew W. Torrance, nga Fakulteti i Drejtësisë i Universitetit të Kansasit, ka shqyrtuar mënyrën se si puthja është kuptuar në kultura dhe sisteme të ndryshme ligjore. Punimi i tij nuk është një eksperiment apo sondazh i ri. Në vend të kësaj, ai ndërthur kërkime nga drejtësia, historia, antropologjia, psikologjia dhe biologjia evolucionare. “Juristët si unë shpesh e shohin këtë nga këndvështrimi: ‘Dikush e puthi dikë dhe tjetri nuk e donte këtë, atëherë çfarë thotë ligji?’”, tha Torrance. “Rezulton se ligji mbi puthjen ka një histori të gjatë dhe të larmishme.” Puthja ndryshon nga një kulturë në tjetrën Një nga përfundimet më të qarta të punimit është se puthja romantike buzë më buzë nuk është universale. Torrance citon kërkime të mëparshme që kanë përfshirë 168 shoqëri, prej të cilave rreth 46 për qind kishin një traditë të puthjes romantike ose seksuale. Në shoqëri të tjera, afeksioni mund të shprehet përmes fërkimit të hundëve, prekjes së fytyrës ose kujdesit të ndërsjellë për trupin. Kjo sugjeron se afërsia mes njerëzve është e përhapur, ndërsa mënyra se si shprehet ajo mund të varet shumë nga kultura. Punimi trajton edhe origjinat e mundshme të puthjes, përfshirë ushqyerjen gojë më gojë dhe sjelljet e kujdesit për njëri-tjetrin te paraardhësit e njerëzve. Këto janë vetëm shpjegime të propozuara dhe jo origjina të provuara, megjithëse edhe shimpanzetë dhe bonobot përdorin kontaktin gojë më gojë në ndërveprimet shoqërore. Puthjet kanë pasur kuptime shoqërore Të dhënat historike tregojnë se puthjet kanë nënkuptuar shumë më tepër sesa romancë. Tekstet mesopotametë shkruara rreth 4500 vjet më parë përshkruanin puthje erotike ose martesore, si edhe puthje të tjera që shprehnin afeksion. Në Romën e lashtë, Torrance diskuton iusosculi, ose “të drejtën e puthjes”. Një burrë mund ta puthte gruan e tij pjesërisht për të kontrolluar nëse ajo kishte konsumuar verë, duke e shndërruar intimitetin në një formë kontrolli. Puthjet mesjetare mund të shënonin besnikërinë, të mbështesnin një premtim për martesë ose të sinjalizonin se një mosmarrëveshje kishte përfunduar. Në disa ceremoni, puthja ndihmonte në konfirmimin e një lidhjeje shoqërore ose ligjore. “Çfarë do të nënkuptonte nëse një bos i krimit do t’i puthte dorën një bosi tjetër të krimit? Mund të ishte shenjë respekti, shprehje nënshtrimi ndaj një personi më të fuqishëm, madje edhe një marrëveshje kontraktuale. Është një gamë mundësish vërtet interesante”, tha Torrance. Pëlqimi ndryshoi mënyrën se si mendon ligji Me kalimin e kohës, fokusi ligjor u zhvendos nga nderi i familjes, morali publik dhe autoriteti mashkullor drejt të drejtave të personit që po puthej. Punimi përshkruan një çështje gjyqësore angleze të vitit 1888, që përfshinte një punonjëse 15-vjeçare të një dyqani, e cila ishte puthur me forcë nga punëdhënësi i saj më i madh në moshë. Gjykatësi i tha jurisë se puthja e një gruaje kundër vullnetit të saj përbënte sulm dhe punëdhënësi u shpall fajtor. Çështja tregon se trajtimi i një puthjeje të padëshiruar si shkelje ligjore nuk është diçka krejt e re. Në mendimin juridik modern, autonomia trupore po bëhet gjithnjë e më qendrore, që do të thotë se secili person ka të drejtë të vendosë se kush mund ta prekë trupin e tij. Sistemet e vjetra ligjore ndonjëherë e trajtonin martesën si një pëlqim të përhershëm për marrëdhënie seksuale, por ligjet moderne në shumë vende janë larguar nga ky këndvështrim. Puthjet e padëshiruara mund të shkaktojnë dëm Në të drejtën civile, një puthje e padëshiruar mund të konsiderohet sulm, kontakt fizik i qëllimshëm, i dëmshëm ose fyes, i kryer pa leje, edhe nëse nuk lë shenja të dukshme. Sipas punimit, dëmshpërblimi mund të marrë parasysh vuajtjen emocionale, kostot e terapisë ose pasojat e zgjatura psikologjike. Një puthje e shkurtër dhe e padëshiruar që shkakton pak dëm mund të çojë në një dëmshpërblim shumë më të vogël. E drejta penale ndryshon nga një vend në tjetrin. Një puthje e detyruar mund të trajtohet si dhunë seksuale, sulm i pahijshëm, sulm seksual, sulm i zakonshëm, në varësi të ligjit vendas dhe rrethanave. Torrance përmend raste nga Shtetet e Bashkuara dhe Italia, ku puthja e detyruar është trajtuar si një shkelje e rëndë. Kultura mund të krijojë keqkuptime Një puthje në faqe që konsiderohet normale në një kulturë mund të perceptohet si ndërhyrëse në një tjetër. Problemet mund të lindin kur një person e sheh një veprim si një përshëndetje miqësore, ndërsa tjetri nuk dëshiron aspak një kontakt të tillë. Torrance argumenton se kultura mund të ndihmojë në shpjegimin e qëllimit të dikujt, por nuk duhet t’ia heqë një personi tjetër të drejtën për të refuzuar prekjen. Një keqkuptim i vogël, veçanërisht në një rast të parë, mund të kërkojë një ndjesë ose edukim në vend të dënimit më të ashpër. Punimi mbështet parimin e pëlqimit afirmativ, që do të thotë se njerëzit duhet të kërkojnë një leje të qartë ose një sinjal të qartë pozitiv, në vend që të supozojnë se një puthje është e mirëpritur derisa personi tjetër të kundërshtojë. “Ligji nuk është thjesht një tërësi rregullash që përpiqet të kufizojë sjelljen njerëzore. Ai është gjithashtu pasqyrim i vlerave njerëzore dhe i mënyrës se si shoqëria e sheh një sjellje të caktuar”, tha Torrance. Puthjet në publik dhe të drejtat e barabarta Pëlqimi nuk është e vetmja çështje ligjore. Në disa vende, dy të rritur mund të duan të puthen, por gjithsesi të përballen me rregulla mbi moralin publik që kufizojnë shprehjen e afeksionit në hapësirat publike. Torrance argumenton se puthjet e zakonshme në publik mes të rriturve që japin pëlqimin duhet, në përgjithësi, të jenë të ligjshme. Ai thotë gjithashtu se të njëjtat rregulla duhet të zbatohen për çiftet heteroseksuale, çiftet e të njëjtit seks dhe çiftet e racave të ndryshme. Punimi thekson se raste të ndryshme mund të kërkojnë edukim, rregulla në vendin e punës, ndërmjetësim, padi civile ose ndëshkime penale, në vend që çdo incident të trajtohet në të njëjtën mënyrë. Analiza ka kufizimet e saj Ky punim është një analizë ligjore dhe historike, jo një eksperiment i kontrolluar. Ai nuk mund të tregojë se sa të zakonshme janë puthjet e padëshiruara, nëse një politikë e caktuar mbi pëlqimin redukton sulmet, apo se cila prej teorive të propozuara evolucionare për origjinën e puthjes është e saktë. Burimet e përdorura variojnë nga studime të vlerësuara nga kolegët dhe tekste historike deri te libra, artikuj lajmesh dhe burime të tjera dytësore. Punimi paralajmëron se disa histori të famshme puritane rreth “ligjeve blu” që ndalonin puthjet mund të jenë ekzagjeruar. Punimi gjithashtu nuk shpjegon se si është gjetur dhe përzgjedhur çdo burim.Forca e tij qëndron te argumenti i gjerë ligjor dhe jo te një test statistikor. Mbrojtja e zgjedhjes është më e rëndësishmja Qasja e preferuar e Torrance është në thelb e thjeshtë: afeksioni me pëlqim duhet, në përgjithësi, të lihet i paprekur, ndërsa puthja e padëshiruar duhet të trajtohet si një shkelje reale e zgjedhjes personale. “‘Puthja e njeriut të keq’ po bëhet gjithnjë e më shumë një gjë e së kaluarës, ndërsa puthja me pëlqim e një njeriu të mirë po njihet si një liri e çmuar”, tha Torrance. “Në një botë të tillë, mesazhi përfundimtar i ligjit mbi puthjen mund të pasqyrojë urtësinë e butë të biologjisë evolucionare: Është në natyrën tonë të lidhemi me të tjerët, por është në interesin e shoqërisë që këto lidhje të jenë me pëlqim dhe mirësi. “Një ndjenjë e tillë sigurisht që mund të vuloset me një puthje.” /Earth – Syri.net
