Edhe pse ecja në gjumë zakonisht nuk kërkon trajtim, ajo mund të shkaktojë lodhje dhe të prishë gjumin e familjes, dhe në disa raste mund të përfshijë edhe aktivitete të rrezikshme. Ecja në gjumë ose somnambulizmi është një gjendje në të cilën një person sillet sikur është zgjuar kur në të vërtetë është në një gjumë të thellë dhe mund të përfshijë ecjen, të folurit ose kryerjen e aktiviteteve të përditshme. Mund të shkaktohet nga stresi, mungesa e gjumit, probleme të caktuara shëndetësore dhe medikamente.Lexo edhe:Gripi i shpendëve po përhapet, ekspertët paralajmërojnë: Mos i ushqeni zogjtë në oborr Edhe pse zakonisht nuk kërkon trajtim, mund të shkaktojë lodhje dhe të prishë gjumin e familjes, dhe në disa raste mund të përfshijë edhe aktivitete të rrezikshme. Nëse përsëritet ose shfaqet me simptoma të tjera, rekomandohet një vizitë te mjeku, shkruan Verywell Health. Medikamente dhe alkool Shkaktarët e ecjes në gjumë mund të jenë alkooli dhe disa ilaçe, veçanërisht ato që ndikojnë në gjumë dhe në sistemin nervor. Këto përfshijnë disa ilaçe për pagjumësinë, benzodiazepinat, ilaqet kundër depresionit, litiumin dhe disa antipsikotikë. Rreziku mund të varet nga lloji i ilaçit, doza dhe reagimi individual i organizmit. Nëse ecja në gjumë ndodh pas fillimit të një terapie të re, është e rëndësishme të flisni me mjekun tuaj përpara se të bëni ndonjë ndryshim në ilaçin tuaj. Stresi Hulumtimet tregojnë se ngjarjet stresuese gjatë ditës janë një nga shkaktarët kryesorë të ecjes në gjumë tek të rriturit. Një jetë nën shumë stres mund të prishë cilësinë e gjumit dhe të rrisë rrezikun e pagjumësisë, e cila tek disa njerëz mund të kontribuojë më tej në ecjen në gjumë. Mungesa e gjumit Një episod i ecjes në gjumë mund të shkaktohet nga mungesa e gjumit, një orar i çrregullt i gjumit dhe lodhje e rëndë. Studimet tregojnë se mungesa e gjumit mund të rrisë frekuencën dhe kompleksitetin e episodeve të ecjes në gjumë, veçanërisht kur një person më në fund bie në gjumë. Migrenë Migrena dhe çrregullimet e gjumit, të tilla si ecja në gjumë, kërcitja e dhëmbëve dhe ankthet e këqija, shpesh janë të lidhura. Njerëzit që vuajnë nga migrena me aurë kanë një frekuencë më të lartë të ecjes në gjumë. Shkencëtarët ende nuk i kanë përcaktuar mekanizmat e saktë, por ata besojnë se lidhja mund të qëndrojë në shtigje të përbashkëta anatomike në tru. Ethe Sëmundja ose ethet, veçanërisht tek fëmijët, mund të shkaktojnë ecje në gjumë. Temperatura gjithashtu mund të shkurtojë kohëzgjatjen totale të gjumit REM dhe të shkaktojë ëndrra ose makthe të çuditshme. Çrregullime të frymëmarrjes gjatë gjumit Ecja në gjumë është më e zakonshme tek njerëzit me apne obstruktive të gjumit, një gjendje në të cilën frymëmarrja ndalet vazhdimisht gjatë natës. Mund të lidhet me ndërprerjet e gjumit dhe furnizimin me oksigjen të trurit, por lidhja e saktë nuk është ende e qartë. Në disa raste, trajtimi i apnesë së gjumit zvogëlon frekuencën e episodeve të ecjes në gjumë. Hulumtimet tregojnë se njerëzit me apne të rëndë të gjumit kanë dy herë më shumë gjasa të ecin në gjumë sesa ata me një formë të lehtë të sëmundjes. Sëmundja e refluksit gastroezofageal (GERD) Studimet tregojnë se GERD shoqërohet me çrregullime të gjumit, të tilla si kohëzgjatje më e shkurtër dhe cilësi më e dobët e gjumit. Marrëdhënia midis simptomave të GERD-së dhe çrregullimeve të gjumit duket të jetë bilaterale, por çrregullimet e gjumit janë një faktor rreziku më i fortë për simptomat e GERD-së sesa anasjelltas. Sëmundja e Parkinsonit Disa studime sugjerojnë se rreth 10 përqind e njerëzve me sëmundjen e Parkinsonit ecin në gjumë. Kjo mund të jetë për shkak të neurodegjenerimit të shoqëruar me sëmundjen, e cila ndërhyn në rregullimin e zgjimit gjatë gjumit. Sindroma e këmbëve të shqetësuara Sindroma e këmbëve të shqetësuara është një çrregullim i lëvizjes dhe i gjumit që mund të prishë seriozisht gjumin sepse shkakton një nevojë të madhe për të lëvizur këmbët, veçanërisht natën. Kjo çon në zgjime të shpeshta dhe mungesë gjumi, të cilat mund të bëhen shkak për ecjen në gjumë. Kur dhe pse ndodh? Ecja në gjumë, ashtu si parasomnitë e tjera, ndodh gjatë një zgjimi të pjesshëm nga faza NREM e gjumit, zakonisht një deri në dy orë pasi personi bie në gjumë. Shumica e episodeve zgjasin pesë deri në dhjetë minuta, por disa mund të zgjasin më shumë. Hulumtimet sugjerojnë se ecja në gjumë përfshin ndryshime në proceset e trurit që e turbullojnë kufirin midis gjumit dhe zgjimit. Ndërsa një person ecën në gjumë, pjesët e përparme të trurit janë në gjumë, ndërsa zonat motorike janë ende aktive. Edhe pse është në gjendje të lëvizë, personi nuk është plotësisht i vetëdijshëm për mjedisin ose nuk i percepton stimujt normalisht. Ecja në gjumë është shumë më e zakonshme tek fëmijët sesa tek të rriturit, dhe më shpesh ndodh midis moshës tre dhe shtatë vjeç. Si ta dalloni një person që ecën në gjumë Ka disa shenja të zakonshme. Sytë e personit janë të hapur, por ai duket sikur mungon dhe nuk ju njeh. Ai mund të flasë ose të përgjigjet me pallavra. Sjellja është shpesh e pazakontë, për shembull urinimi në vende të çuditshme, përgatitja e ushqimit në mes të natës ose dalja nga shtëpia me pizhame. Nëse përpiqeni ta zgjoni, reagimi mund të jetë i çuditshëm ose agresiv. Njerëzit që ecin në gjumë në përgjithësi nuk e mbajnë mend se çfarë ka ndodhur. Dr. Smita Patel shpjegon se ata që ecin në gjumë, nëse dalin papritur nga gjumi, reagojnë me një instinkt lufto ose ik. "Ata mund të lëkunden ose të bien, gjë që mund të dëmtojë veten ose personin që i zgjon. Inkurajojeni personin që ecën në gjumë të kthehet në shtrat ose udhëzojeni butësisht përsëri që të vazhdojë të flejë", këshillon ajo. A është ecja në gjumë e rrezikshme? Ecja në gjumë mbart rrezikun e rrëzimeve, lëndimeve dhe situatave të tjera të rrezikshme, sepse perceptimi dhe gjykimi dëmtohen gjatë këtij episodi. Një person mund të trajtojë pa vetëdije objekte të rrezikshme ose të përfshihet në aktivitete të rrezikshme. Diagnoza dhe trajtimi Diagnoza më shpesh bëhet në bazë të simptomave, me ndihmën e dëshmive nga anëtarët e familjes ose regjistrimeve, dhe ndonjëherë kryhet edhe një studim i gjumit. Shumica e njerëzve nuk kanë nevojë për trajtim të veçantë, por është e rëndësishme të sigurohet një mjedis i sigurt, gjumë i mjaftueshëm dhe higjienë e mirë e gjumit. Duhet të konsultoheni me një mjek nëse ecja në gjumë bëhet e shpeshtë, përfshin sjellje të rrezikshme ose shkakton përgjumje të rëndë gjatë ditës.
