Lajme Zone
Pse Evropa dështoi të gjente një "superhero" për t'u përballur me Putinin
PolitikëPamfleti

Pse Evropa dështoi të gjente një "superhero" për t'u përballur me Putinin

Por një figurë e tillë nuk ishte realiste.

Presidenti i Rusisë, Vladimir Putin, kryeson një takim të Këshillit të Sigurisë në Moskë më 12 nëntor 2026 Udhëheqësit evropianë zgjodhën një ekip prej shtatë përfaqësuesish për negociatat e paqes në Ukrainë, por tani duhet të bien dakord për strategjinë ndaj Rusisë dhe të ardhmen e sigurisë së kontinentit. Disa udhëheqës evropianë shpresonin të gjenin një negociator me autoritet të jashtëzakonshëm politik, të aftë të përballej me Vladimir Putinin dhe Donald Trumpin, të siguronte një marrëveshje të drejtë paqeje për Ukrainën dhe njëkohësisht të mbronte interesat e sigurisë së Evropës.

Por një figurë e tillë nuk ishte realiste.

Diplomatët dhe zyrtarët e përfshirë në diskutimet për procesin e paqes kishin arritur në këtë përfundim përpara se udhëheqësit evropianë të vendosnin të premten se Evropa duhej të përfaqësohej nga një ekip, jo nga një individ i vetëm.

Përpjekja për të identifikuar një përfaqësues të përbashkët kishte një logjikë të qartë politike. Një negociator i vetëm, me autoritet dhe mbështetje të gjerë, do të përcillte imazhin e një Evrope të bashkuar dhe të fuqishme, ndërsa do ta bënte më të lehtë koordinimin e bisedimeve me Rusinë, Shtetet e Bashkuara dhe Ukrainën.

Edhe presidenti ukrainas Volodymyr Zelensky kërkoi këtë javë që Evropa të përcaktonte brenda pak ditësh se kush do ta përfaqësonte në negociata. Ai la të kuptohej se preferonte një person të vetëm dhe se kishte një kandidat të parapëlqyer, por nuk e bëri publik emrin.

Megjithatë, udhëheqësit evropianë zgjodhën një rrugë tjetër.

Në samitin e së premtes në Dublin, ata vendosën që përgjegjësinë për negociatat ta merrte një ekip prej shtatë përfaqësuesish. Ai përfshin pesë vende kryesore evropiane, Gjermaninë, Francën, Poloninë, Italinë dhe Mbretërinë e Bashkuar, të njohura si grupi E5, së bashku me përfaqësues të Komisionit Evropian dhe Këshillit Evropian.

Negociatat janë ende në nivel teknik

Debati për gjetjen e një përfaqësuesi të vetëm evropian kishte marrë përmasa të mëdha politike në Bruksel, por kishte lënë në plan të dytë dy probleme thelbësore.

Së pari, negociatat për paqen në Ukrainë nuk kanë arritur ende në nivelin ku marrin pjesë drejtpërdrejt udhëheqësit kryesorë politikë.

Bisedimet e zhvilluara këtë javë në Abu Dhabi ishin kryesisht teknike dhe përfshinin zyrtarë të lartë. As Vladimir Putin, as Volodymyr Zelensky dhe as Donald Trump nuk morën pjesë.

Rusia dërgoi një këshilltar të Kremlinit për të drejtuar delegacionin e saj, ndërsa Ukraina ia besoi përfaqësimin shefit të shërbimit të inteligjencës.

Nëse këto diskutime prodhojnë përparim drejt një marrëveshjeje, udhëheqësit politikë do të përfshihen në fazën përfundimtare. Ata do të kenë përgjegjësinë për nënshkrimin e marrëveshjeve dhe garantimin e zbatimit të tyre.

Në atë fazë, nuk ekziston ndonjë kufizim që do të pengonte disa presidentë apo kryeministra evropianë të merrnin pjesë njëkohësisht si nënshkrues ose garantues të marrëveshjes.

Për momentin, përparësia është përfshirja e Evropës në diskutimet teknike me Rusinë, një hap që mbështetet si nga Ukraina, ashtu edhe nga ndërmjetësit amerikanë.

Evropa nuk është një supershtet

Pengesa e dytë është më e ndërlikuar dhe lidhet me vetë strukturën politike të Evropës.

Kontinenti përfshin shumë shtete dhe institucione me interesa, përgjegjësi dhe kompetenca të ndryshme. Për këtë arsye, përqendrimi i të gjitha çështjeve të sigurisë dhe negociatave në duart e një personi të vetëm është praktikisht i pamundur.

Komisioni Evropian nuk mund të negociojë i vetëm arkitekturën e ardhshme të sigurisë së kontinentit, sepse këto vendime u përkasin shteteve dhe anëtarëve të NATO-s.

Nga ana tjetër, NATO, Franca apo Gjermania nuk mund të negociojnë në emër të Bashkimit Evropian për sanksionet ekonomike ose anëtarësimin e Ukrainës në bllok, pasi këto çështje përfshijnë kompetencat e institucioneve të BE-së.

Po kështu, është jorealiste të pritet që Gjermania, Franca dhe Mbretëria e Bashkuar, tri nga fuqitë kryesore ekonomike dhe ushtarake të Evropës, t'ia delegojnë plotësisht përfaqësimin e interesave të tyre Komisionit Evropian, Këshillit Evropian apo NATO-s.

Arsyeja pse Evropa nuk ka gjetur një person të vetëm që mund ta përfaqësojë është se Evropa nuk është një supershtet.

Interesat evropiane në negociatat për Ukrainën nuk kufizohen vetëm te vendet anëtare të Bashkimit Evropian. Ato përfshijnë edhe Mbretërinë e Bashkuar, Norvegjinë, Turqinë dhe Moldavinë.

Kjo ngre pyetje të vështira: kush mund të premtojë dërgimin e trupave ushtarake në emër të vendeve të tjera? Kush mund të marrë përsipër angazhime financiare prej miliarda eurosh? Dhe kush ka autoritetin të negociojë garanci sigurie për të gjithë kontinentin?

Pikërisht për këto arsye, përfaqësimi përmes një ekipi shihet si zgjidhja më praktike. Secili pjesëmarrës do të marrë përgjegjësi për çështje të caktuara, duke ruajtur kompetencat e institucioneve dhe qeverive përkatëse.

Çfarë kërkon Rusia nga negociatat?

Përtej përbërjes së delegacionit, sfida më e rëndësishme për Evropën është përcaktimi i një qëndrimi të përbashkët ndaj kërkesave ruse.

Kryeministri suedez Ulf Kristersson e përmblodhi këtë problem përpara takimit të udhëheqësve evropianë të premten, duke theksuar se ajo që Evropa do të thotë në negociata ka më shumë rëndësi sesa përbërja e saktë e delegacionit.

Zyrtarët amerikanë dhe ukrainas kërkojnë përfshirjen e Evropës sepse besojnë se diskutimet për riorganizimin e sistemit të sigurisë së kontinentit mund ta bëjnë Rusinë më të gatshme për bashkëpunim.

Kjo çështje u shfaq qartë gjatë negociatave në Abu Dhabi.

Kryenegociatori rus Vladimir Medinsky deklaroi se arkitektura evropiane e sigurisë ishte tema kryesore e diskutimeve. Ai argumentoi se lufta në Ukrainë kishte treguar dobësitë e sistemit të sigurisë të krijuar pas marrëveshjeve të Jaltës dhe Potsdamit.

Delegacioni ukrainas vuri re se qëndrimi fillimisht i ashpër i përfaqësuesve rusë u zbut disi kur u krijua mundësia për të diskutuar kërkesat më të gjera të Moskës lidhur me sigurinë evropiane.

Megjithatë, në këto bisedime për të ardhmen e sigurisë së kontinentit, vetë Evropa nuk ishte e pranishme.

Mosmarrëveshjet për kohën dhe rendin e negociatave

Një nga vendimet më të rëndësishme që duhet të marrin vendet evropiane lidhet me momentin kur duhet të hapen diskutimet për kërkesën e Rusisë për rishikimin e arkitekturës së sigurisë në Evropë.

Kjo është një çështje thelbësore për sigurinë afatgjatë të kontinentit.

Një mundësi është që diskutimet për sigurinë rajonale të zhvillohen paralelisht me negociatat për përfundimin e luftës në Ukrainë, pa i lidhur domosdoshmërisht të dyja proceset në një marrëveshje të vetme.

Por brenda Evropës nuk ka ende një qëndrim të unifikuar.

Përfaqësuesja e Lartë e Bashkimit Evropian për Politikën e Jashtme, Kaja Kallas, ka mbrojtur qëndrimin se diskutimet për arkitekturën e përgjithshme të sigurisë evropiane duhet të fillojnë vetëm pasi të jetë përfunduar marrëveshja e paqes për Ukrainën.

Këto diskutime do të përfshinin çështje të ndjeshme, si organizimi i NATO-s, vendosja e trupave ushtarake dhe krijimi i mekanizmave të konsultimit me Rusinë.

Ndërkohë, zyrtarë evropianë në Abu Dhabi kanë sinjalizuar gatishmëri për një qasje tjetër: zhvillimin e dy proceseve paralele, një për marrëveshjen e paqes në Ukrainë dhe një tjetër për strukturën e ardhshme të sigurisë evropiane.

Edhe qeveritë kombëtare pranojnë se rendi dhe koha e këtyre negociatave do të jenë vendimtare. Megjithatë, mes vendeve evropiane vazhdojnë dallimet për strategjinë që duhet ndjekur.

Mosmarrëveshjet shtrihen edhe te një pyetje tjetër: a duhet Evropa të angazhohet në bisedime të drejtpërdrejta me Vladimir Putinin?

Disa qeveri e konsiderojnë dialogun të nevojshëm për arritjen e një marrëveshjeje, ndërsa të tjera mbeten të rezervuara ndaj një angazhimi të tillë.

Këto dallime tregojnë se vështirësia kryesore e Evropës nuk është thjesht zgjedhja e negociatorëve, por ndërtimi i një strategjie të përbashkët për marrëdhëniet e ardhshme me Rusinë.

Edhe pjesëmarrja e Evropës mbetet e pasigurt

Pavarësisht vendimit për krijimin e ekipit negociator, ende nuk ka siguri se Rusia do ta pranojë pjesëmarrjen evropiane në bisedime.

Të enjten në mbrëmje, ndërmjetësit amerikanë deklaruan se Vladimir Putin kishte pranuar përfshirjen e Evropës në procesin e negociatave.

Por të premten, Kremlini vuri në dyshim këtë mundësi, duke lënë të kuptohet se pjesëmarrja e evropianëve do të varej nga gatishmëria e tyre për t'u angazhuar në diskutime.

Kjo pasiguri e ndërlikon më tej përpjekjen e vendeve evropiane për të siguruar një rol të drejtpërdrejtë në përcaktimin e kushteve të paqes në Ukrainë.

Pas përfundimit të bisedimeve në Abu Dhabi, Jared Kushner, dhëndri i Donald Trumpit dhe një nga të dërguarit kryesorë amerikanë, pranoi se procesi përballet me dy pengesa të mëdha: bindjen e Rusisë për të pranuar Evropën në tryezën e negociatave dhe arritjen e një marrëveshjeje mes vetë evropianëve për mënyrën e përfaqësimit.

Kushner e përshkroi problemin me një vërejtje domethënëse: nëse Evropa arrin të zgjedhë një person të vetëm që të flasë në emër të saj, kjo do të ishte një arritje edhe më e madhe sesa bindja e Rusisë për ta përfshirë në negociata.

Vendimi për krijimin e ekipit prej shtatë përfaqësuesish e zgjidh për momentin çështjen e përfaqësimit, por jo problemin themelor.

Evropa duhet të përcaktojë se çfarë është e gatshme të negociojë me Rusinë, cilat garanci sigurie kërkon dhe deri ku mund të shkojnë kompromiset për arritjen e paqes në Ukrainë.

Pa një qëndrim të përbashkët për këto çështje, edhe një ekip me përfaqësuesit më me ndikim të kontinentit do ta ketë të vështirë të mbrojë interesat evropiane në një proces që mund të përcaktojë arkitekturën e sigurisë së Evropës për dekadat e ardhshme./Përshtatur nga "Politico" Lini një Përgjigje Anuloje përgjigjen Rajoni dhe Bota Kallas vlerëson ecurinë e Shqipërisë dhe Malit të Zi drejt anëtarësimit në BE: Procesi të bazohet në respektimin e ligjit 13 Nëntor 2026, 22:1522:15Rajoni dhe Bota Po nëse Inteligjenca Artificiale na gënjen? 13 Nëntor 2026, 21:4521:45Rajoni dhe Bota Spiunazh në zemër të NATO-s? Arrestimi i nënkolonelit amerikan që dyshohet se punonte për Rusinë 13 Nëntor 2026, 21:2221:22Rajoni dhe Bota Protestë masive në Bruksel, studentët kundërshtojnë tarifat e larta të shkollimit 13 Nëntor 2026, 21:1521:15Rajoni dhe Bota “Përplasja e dy Serbive”, a do të rikthehet kultura e dialogut në Parlament? 13 Nëntor 2026, 21:0821:08Rajoni dhe Bota Putini e zgjeron lojën për Ukrainën: Në tryezë Donbasi, Moldavia dhe e ardhmja e NATO-s 13 Nëntor 2026, 20:3820:38Rajoni dhe Bota