Nga Villa d’Este, Rama u ofroi europianëve rezervat shqiptare të bakrit dhe njoftoi sprapsjen e investitorëve kinezë. Pas deklaratës qëndrojnë kontratat në skadim, interesat turke dhe një garë e re për kontrollin e nëntokës... Edi Rama shpalli në një nga forumet më ekskluzive të Europës se Shqipëria ka rezerva të mëdha bakri dhe po pret investitorët europianë për shfrytëzimin e tyre.
Pak media i kanë dhënë hapësirë kësaj deklarate, megjithëse ajo mund të hapë një kuti të madhe Pandore. Kryeministri nuk foli thjesht për një pasuri natyrore. Ai dha sinjalin se Shqipëria po rishikon hartën e investitorëve që do të kontrollojnë lëndët e saj të para kritike.
Kjo mund të nënkuptojë mbylljen e epokës së zotëruesve aktualë dhe hapjen e një gare të re. Shqipëria, ose më saktë qeveria e Edi Ramës, po përgatit ankandet e radhës.
“Bakër, shumë bakër”, tha Rama në Villa d’Este, buzë liqenit të Comos. Bakri nuk është mineral i rrallë në kuptimin shkencor, por Bashkimi Europian e trajton si lëndë të parë strategjike. Elektrifikimi, rrjetet energjetike, telekomunikacioni, transporti dhe teknologjitë digjitale e kanë shtuar kërkesën për të.
Zona bakërmbajtëse në Mirditë, Pukë dhe Kukës nuk përmban vetëm bakër. Vendburimet polimetalore mund të përfshijnë edhe zink, ar në përqendrime të kufizuara dhe elemente të tjera shoqëruese. Pikërisht për këtë arsye, çdo rihapje e hartës minerare kërkon transparencë të plotë mbi rezervat, licencat, pronarët dhe përfituesit frë.
Lëndët e para kritike po marrin një rëndësi të krahasueshme me naftën dhe gazin. Energjia elektrike, industria e baterive, inteligjenca artificiale, qendrat e të dhënave dhe teknologjia e lartë kërkojnë gjithnjë e më shumë bakër, nikel, kobalt dhe metale të tjera strategjike.
Në Shqipëri, megjithatë, kjo temë ka mbetur për vite jashtë debatit publik. Ndarja e lejeve minerare ka kaluar nëpër rrugë dhe adresa të mjegullta. Publiku nuk ka një pasqyrë të qartë se kush zotëron të drejtat e shfrytëzimit, cilat kontrata po skadojnë dhe sa përfiton shteti nga pasuritë e nëntokës.
Njihen operatorët që administrojnë miniera të vogla bakri, kromi, nikeli dhe mineralesh të tjera në veri. Shumë prej këtyre minierave funksionojnë si vrima të zeza, që prodhojnë pasuri për persona të padukshëm dhe lënë pas punë të rrezikshme, dëme mjedisore dhe pak të ardhura për komunitetet.
Në skena publike shfaqen njerëz që prezantohen si investitorë, megjithëse shpesh lind dyshimi se ata veprojnë si prestanome të interesave më të mëdha.
Një prej tyre doli edhe gjatë vizitës së Sali Berishës në Shtetet e Bashkuara, duke u bërë thirrje tropojanëve të bashkohen dhe të japin besën për mbrojtjen e flamurit. Kjo dalje ngre pyetjen nëse misioni amerikan i Berishës lidhet vetëm me politikën apo edhe me ripozicionimin e grupeve që presin rihapjen e garës për pasuritë minerare.
Njeriu i afërt me Berishën në SHBA, i përmendur prej kohësh si financues i aktiviteteve të Partisë Demokratike, ushtron biznes edhe me kompani kineze dhe aktorë të tregjeve aziatike. Nëse kontratat ekzistuese po afrohen drejt skadimit, lufta për “arin e kohës moderne” sapo ka nisur.
Zvërneci dhe Sazani mund të duken të vegjël përballë vlerës strategjike të mineraleve. Kapitalizmi i shekullit XXI i trajton këto lëndë si përbërës të domosdoshëm të industrisë së re, pa të cilët nuk prodhohen bateritë, sistemet elektronike, mjetet ushtarake dhe rrjetet energjetike.
Kobalti shërben në prodhimin e baterive dhe lidhjeve metalike. Nikeli përdoret në çelik dhe në industri. Platini gjen përdorim në aeronautikë, elektronikë, kimi dhe prodhimin e qelqit. Bakri mbetet i domosdoshëm për energjinë, telekomunikacionin dhe transportin.
Qeveria po e lidh gjithnjë e më fort shfrytëzimin e pasurive strategjike me industrinë e mbrojtjes. KAYO, kompania shtetërore ushtarake, po përdoret si porta kryesore e partneriteteve të reja në këtë sektor. Çdo përfshirje e saj në zonat minerare duhet të mbështetet me vendime publike, kontrata dhe të dhëna mbi partnerët, sepse burimet nëntokësore nuk mund të kalojnë nga një monopol i errët në një tjetër.
Në Cernobbio, Rama deklaroi se Shqipëria po spraps investitorët kinezë dhe po pret Europën. Ai e paraqiti këtë qëndrim si dëshmi të orientimit perëndimor të vendit dhe të mungesës së marrëdhënieve me Rusinë.
Kjo deklaratë përbën një ofertë politike dhe ekonomike. Rama po u thotë investitorëve europianë se Shqipëria ka bakër, nuk ua ka dhënë kinezëve dhe është gati të negociojë.
Pyetja është se kush e ka autorizuar kryeministrin ta shpallë këtë garë, cilat rezerva po ofron, kur skadojnë kontratat ekzistuese dhe çfarë modeli përfitimi do të ketë shteti shqiptar.
Deri tani, operatorë turq kanë pasur prani në sektorin e bakrit në Mirditë dhe Pukë. Nëse këto kontrata po shkojnë drejt skadimit, Rama po përpiqet të luajë rolin e tregtarit të diamanteve, duke ofruar burimet minerare si një aset gjeopolitik për të forcuar marrëdhëniet me Europën.
Në debatin publik kanë qarkulluar edhe pretendime për praninë e ceziumit në zonën e Tropojës. Ky element ka përdorime të veçanta në teknologji, telekomunikacion dhe pajisje matëse, por institucionet shqiptare nuk kanë publikuar të dhëna të verifikueshme për rezerva ekonomike të tij. Pa studime gjeologjike dhe dokumente zyrtare, ky pretendim nuk mund të paraqitet si fakt.
Pikërisht mungesa e informacionit ushqen dyshimet. Kur shteti nuk publikon hartat, rezervat, licencat dhe kontratat, çdo thirrje për “besë” mund të fshehë një interes ekonomik dhe çdo deklaratë patriotike mund të shërbejë si perde për garën mbi nëntokën.
Forumi i Cernobbios, i organizuar nga The European House, Ambrosetti, mbledh drejtues politikë, bankierë, industrialistë dhe përfaqësues të kapitalit europian. Rama nuk e përmendi rastësisht bakrin pikërisht aty. Ai zgjodhi vendin ku deklaratat kthehen në sinjale për tregjet dhe investitorët.
Kutia e Pandorës u hap. Tani qeveria duhet të tregojë çfarë ka brenda saj: sa bakër zotëron Shqipëria, kush e shfrytëzon sot, cilat kontrata po skadojnë, cilët investitorë po presin dhe sa do të përfitojnë shqiptarët.
Pa këto përgjigje, thirrja e Ramës për investitorët europianë nuk përbën strategji kombëtare. Ajo ngjan me njoftimin e një ankandi, ku kryeministri luan njëkohësisht rolin e pronarit, shitësit dhe drejtuesit të garës./Pamfletiedi rama cernobbio kutia e pandorës minerale Lini një Përgjigje Anuloje përgjigjen Politike Ngërçi për pagat e magjistratëve, reagon Rama: Secili institucion në vendin e vet 6 Shtator 2026, 11:5211:52Politike "Ishte një talent politik, por nuk e mbajti dot peshën", Rama: Nuk kam ndërmend të zgjedh pasardhës 6 Shtator 2026, 10:2510:25Politike Rama sulmon SPAK: Nuk jam shitësi i Shqipërisë, askush nuk po e blen ishullin e Sazanit 6 Shtator 2026, 08:5008:50Politike Deputetët rikthehen në Kuvend të hënën, harta territoriale testi i parë për socialistët 6 Shtator 2026, 08:0308:03Politike Zjarrvënie e qëllimshme në Himarë? Blushi hedh akuza të forta ndaj bashkisë 6 Shtator 2026, 07:5007:50Politike Surpriza të “hidhura” për Sali Berishën në SHBA! 6 Shtator 2026, 07:3307:33Politike