Kroacia ka ndaluar dy ngarkesa me produkte bujqësore me origjinë nga Shqipëria, pasi kontrollet laboratorike kanë evidentuar nivele të larta aflatoksinash në fiqtë e thatë dhe mbetje pesticidesh në specat e kuq, mbi kufijtë e lejuar nga legjislacioni evropian.
Sipas të dhënave të publikuara më 26 tetor në Sistemin Evropian të Alarmit të Shpejtë për Ushqimin dhe Ushqimin për Kafshët (RASFF), të dyja rastet janë konstatuar gjatë kontrolleve kufitare në Kroaci.
Probleme serioze me sigurinë e fiqve të thatë
Analizat e një ngarkese me fiq të thatë shqiptarë kanë zbuluar një përqendrim të aflatoksinave totale prej 47,5 mikrogramësh për kilogram, ndërkohë që kufiri maksimal i lejuar është 10 mikrogramë për kilogram. Kjo do të thotë se niveli i konstatuar është 4,75 herë më i lartë se norma e lejuar.
Përveç aflatoksinave totale, në të njëjtën ngarkesë është evidentuar edhe aflatoksina B1, një substancë toksike e prodhuar nga disa lloje myku, e klasifikuar si kancerogjene për njerëzit dhe e lidhur veçanërisht me rrezikun e kancerit të mëlçisë.
Sipas rezultateve laboratorike, përqendrimi i aflatoksinës B1 ka arritur në 36,9 mikrogramë për kilogram, kundrejt kufirit maksimal prej 6 mikrogramësh për kilogram. Pra, niveli i zbuluar është mbi gjashtë herë më i lartë se norma e lejuar.
Për shkak të këtyre rezultateve, autoritetet kroate kanë vendosur asgjësimin e ngarkesës me fiq të thatë.
Edhe specat e kuq rezultojnë me pesticide mbi normë
Një tjetër rast i raportuar në RASFF lidhet me një ngarkesë me speca të kuq nga Shqipëria, ku analizat kanë evidentuar mbetje të pesticidit chlorfenapyr, një substancë që përdoret për kontrollin e insekteve dhe dëmtuesve të bimëve.
Përqendrimi i zbuluar ka qenë 0,052 miligramë për kilogram, ndërsa kufiri maksimal i lejuar është 0,01 miligramë për kilogram. Sipas këtyre të dhënave, niveli i pesticidit ka rezultuar 5,2 herë mbi normën e lejuar, ose 420% më i lartë se kufiri maksimal.
Megjithatë, për këtë ngarkesë nuk ka një informacion të qartë publik mbi masën përfundimtare të marrë nga autoritetet kroate.
Çfarë masash janë marrë në Shqipëri?
Përtej bllokimit të produkteve në kufirin kroat, mbetet e paqartë nëse Autoriteti Kombëtar i Ushqimit ka kryer verifikime përkatëse në Shqipëri, nëse janë identifikuar subjektet përgjegjëse dhe nëse janë ndërmarrë masa për të parandaluar përsëritjen e rasteve të tilla.
Po ashtu, mungon një sqarim publik mbi gjurmueshmërinë e produkteve dhe masat e marra për ngarkesën me speca të kuq.
Rastet ngrenë pikëpyetje mbi efektivitetin e kontrolleve të sigurisë ushqimore dhe mënyrën se si monitorohen produktet bujqësore përpara se të dalin në treg.
Nëse kontrollet kufitare në Bashkimin Evropian zbulojnë nivele të tilla të aflatoksinave dhe pesticideve, pyetja që mbetet është: çfarë garancish kanë konsumatorët shqiptarë se produktet e të njëjtit lloj që tregtohen në tregun vendas përmbushin standardet e sigurisë ushqimore?