Pasi Donald Trump u kthye në Shtëpinë e Bardhë, politika e SHBA-së ndryshoi. Më 25 janar 2025, Trump urdhëroi heqjen e ngrirjes dhe 1,800 Mk-84 mbërritën në Izrael muajin pasardhës. Netanyahu dhe Trump Ajo që u njoftua së fundmi nuk është thjesht një tjetër shitje armësh amerikane për Izraelin. Marrëveshja prej 2.8 miliardë dollarësh që po shtyhet nga administrata Trump pasqyron diçka shumë më të madhe, mënyrën se si Izraeli po i përgatit tani forcat e tij të armatosura jo për një luftë të shkurtër, por për një periudhë të zgjatur operacionesh në fronte të shumëfishta.
Paketa përfshin 20,000 bomba Mk-84 dhe 20,000 të tjera BLU-117, të gjitha në klasën 2,000 paundësh rreth 907 kilogramë si dhe 20,000 koka luftarake I-2000 Penetrator që depërtojnë blindin. Në total, janë 60,000 municione të rënda, në një nga marrëveshjet më të mëdha të këtij lloji në vitet e fundit. Transaksioni i është njoftuar Kongresit, por ende nuk është finalizuar. Është pikërisht kjo shkallë që shpjegon pse çështja është shndërruar tashmë nga një prokurim ushtarak në një çështje politike në Uashington.
Bombat që Izraeli i konsideron të pazëvendësueshmeMk-84 ka qenë një element kryesor i arsenaleve të forcave ajrore amerikane dhe izraelite për dekada të tëra. Në formën e tyre bazë, ato janë bomba konvencionale me rënie të lirë, por ato mund të kombinohen me sisteme udhëzimi për t'u bërë armë precize. BLU-117 është në të njëjtën klasë peshe dhe përdoret kundër objektivave të mëdhenj ose veçanërisht rezistentë. I-2000 ndjek një logjikë të ndryshme, ka një mbulesë më të rëndë, një përmbajtje më të ulët shpërthyese dhe është projektuar për të depërtuar në tokë, shkëmb ose beton të përforcuar para se të shpërthejë.
Kjo është me rëndësi të veçantë për Izraelin. Operacionet në Gaza i kanë sjellë forcat ajrore izraelite ballë për ballë me një rrjet të gjerë nëntokësor tunelesh, qendrash komande dhe objektesh të Hamasit. Në fronte të tjera, objektivat e mundshëm përfshijnë gjithashtu instalime ushtarake nëntokësore ose të fortifikuara. Logjika e komandës izraelite është pra e ndryshme nga ajo e shumë forcave ajrore perëndimore, të cilat vitet e fundit janë zhvendosur drejt bombave më të vogla precize. Për Izraelin, vetëm precizioni nuk e zgjidh problemin kur objektivi është disa metra nën tokë ose i mbrojtur nga sasi të mëdha betoni. Një armë e udhëzuar mund të godasë pikën e zgjedhur me precizion të madh. Megjithatë, për të shkatërruar një instalim të thellë nëntokësor, nevojitet gjithashtu masë, fuqi shpërthyese dhe kapacitet depërtimi.
Nga luftërat e shkurtra te rezervat shumëvjeçare
Për dekada të tëra, doktrina e mbrojtjes izraelite bazohej në një supozim themelor, luftërat duhet të jenë të shkurtra. Madhësia e vogël e vendit, nevoja për të mobilizuar shpejt rezervat dhe implikimet ekonomike të një mobilizimi të zgjatur e çuan Izraelin të ndiqte operacione ushtarake të shpejta dhe me intensitet të lartë. Periudha pas 7 tetorit 2023 e ndryshoi këtë ekuacion dhe të dhënat në mënyrë dramatike. Operacionet në Gaza, konflikti me Hezbollahun, sulmet në Siri, operacionet kundër Huthëve dhe përballja e drejtpërdrejtë me Iranin krijuan një cikël aktiviteti lufte shumë më të gjatë në kohëzgjatje dhe shtrirje gjeografike sesa ishin projektuar rezervat e mëparshme të vendit. Konsumi i municioneve ajrore ishte përkatësisht i madh. Sipas të dhënave të qeverisë amerikane të cituara nga New York Times, në vitin 2025, Izraeli bleu pothuajse tetë herë më shumë bomba të këtij lloji nga Shtetet e Bashkuara sesa në të gjithë periudhën 2012-2015.
Prapa urdhrit të fundit qëndron pra një mësim i tre viteve të fundit: në një luftë të gjatë, nuk mjafton që Izraeli të ketë avionë F-15, F-16 ose F-35. Gjithashtu, duhet të ketë municionin për të përdorur këto avionë për muaj, ndoshta vite pa u varur nga një vendim i ri politik në Uashington sa herë që reduktohen rezervat. Ish-komandantët e forcave ajrore izraelite tani përshkruajnë nevojën për të krijuar rezerva për disa vite. Në këtë kontekst, dhjetëra mijëra bomba të reja nuk janë domosdoshmërisht të destinuara për përdorim të menjëhershëm. Ato përbëjnë një rezervë strategjike kundër një lufte, kohëzgjatja dhe shtrirja gjeografike e së cilës nuk mund të parashikohen.
Gaza ndryshoi edhe debatin në SHBAE njëjta armë që Izraeli e konsideron thelbësore është gjithashtu një armë që ka shkaktuar disa nga konfrontimet e saj më të mëdha me Uashingtonin. Në javët e para të luftës në Gaza, avionët izraelitë përdorën gjerësisht bomba 2,000 paundëshe. Një hetim i New York Times identifikoi më shumë se 200 vende ku ishin përdorur municione të tilla, duke përfshirë zona të Gazës jugore ku civilët ishin zhvendosur. Kundërshtimi nuk ka të bëjë domosdoshmërisht me saktësinë e armës. Ka të bëjë me sasinë e eksplozivëve. Një bombë 2,000 paundëshe mund të synohet me saktësi dhe prapëseprapë të shkaktojë dëme të mëdha në zonën përreth.
Në mjedise urbane me ndërtime të dendura, rrezja e shpërthimit, mbeturinat, shembja e ndërtesave aty pranë dhe efektet dytësore të shpërthimit krijojnë një problem të ndryshëm nga ai i një bombe më të vogël. Mosmarrëveshja kulmoi në maj 2024. Administrata e Joe Biden ngriu një dërgesë prej 1,800 bombash 2,000 paundëshe, pasi Uashingtoni ishte i shqetësuar për përdorimin e tyre në Rafah, ku më shumë se një milion palestinezë të zhvendosur kishin gjetur strehim. Vendimi shkaktoi tensione serioze me qeverinë izraelite. Pasi Donald Trump u kthye në Shtëpinë e Bardhë, politika e SHBA-së ndryshoi. Më 25 janar 2025, Trump urdhëroi heqjen e ngrirjes dhe 1,800 Mk-84 mbërritën në Izrael muajin pasardhës.
Bllokimi i ri në KongresMegjithatë, marrëveshja e sotme tregon se mosmarrëveshja nuk ka mbaruar. Gregory Meeks, demokrati më i lartë në Komitetin e Punëve të Jashtme të Dhomës së Përfaqësuesve, njoftoi më 16 shtator se nuk do ta miratonte shitjen në këtë fazë, duke përmendur "shqetësime serioze dhe të pazgjidhura" në lidhje me përdorimin e mundshëm të municioneve në zonat me popullsi të dendur të Gazës dhe Libanit. Meeks gjithashtu e bëri të qartë se ai mbështet të drejtën e Izraelit për të mbrojtur veten, por dëshiron garanci se armët amerikane do të përdoren në përputhje me ligjin amerikan dhe ndërkombëtar. "Pushimi" nuk përbën një anulim përfundimtar. Është pjesë e procesit informal të mbikëqyrjes së Kongresit të shitjeve të mëdha të armëve amerikane. Edhe pasi një marrëveshje të shpallet zyrtarisht, Kongresi mund të përpiqet ta ndalojë atë me një rezolutë mosmiratimi. Në praktikë, nëse presidenti vë veton ndaj një projektligji, kërkohet një shumicë prej dy të tretash në të dyja dhomat për ta anashkaluar atë diçka që nuk ka ndodhur kurrë në një proces të tillë shitjeje armësh.
Ekziston gjithashtu precedent për degën ekzekutive që thërret një emergjencë për të anashkaluar procesin normal të shqyrtimit. Administrata Trump ka përdorur tashmë mekanizma të ngjashëm për shitjen e armëve në Izrael.
Pse koha ka një rëndësi të veçantëShitja nuk ka të bëjë vetëm me nevojat ushtarake të Izraelit, por edhe me pasigurinë politike në Shtetet e Bashkuara. Mbështetja amerikane për Izraelin mbetet thellësisht e ngulitur në marrëdhënien strategjike të dy vendeve, por mosmarrëveshjet mbi Gazën dhe përdorimin e armëve amerikane janë zgjeruar brenda Shteteve të Bashkuara. Reuters vëren se mbështetja për politikën izraelite ka rënë, veçanërisht midis votuesve demokratë, ndërsa kundërshtimi ndaj disa shitjeve të armëve është rritur në Kongres. Për Izraelin, kjo krijon një arsye shtesë për të siguruar stoqe të mëdha tani. Analistët në Izrael dhe Shtetet e Bashkuara përdorin termin "ngarkesë e përparme": për sa kohë që ekziston mundësia politike, sot miratohen blerje që mund të mbulojnë nevojat operacionale për shumë vite që do të vijnë. Kjo nuk do të thotë që Uashingtoni po përgatitet të ndërpresë marrëdhënien ushtarake me Izraelin. Por do të thotë që askush në Jerusalem nuk e merr si të mirëqenë që një marrëveshje e ngjashme do të jetë po aq e lehtë për t'u miratuar përmes sistemit politik amerikan në dy ose katër vjet.
Shumë më tepër se 60,000 bombaKjo është arsyeja pse marrëveshja prej 2.8 miliardë dollarësh ka më shumë rëndësi sesa shifrat e saj. Për forcën ajrore izraelite, është një përpjekje për të ndërtuar rezervat që kërkon një doktrinë e re ushtarake jo luftëra të shkurtra që përfjnë brenda ditësh ose javësh, por operacione të njëpasnjëshme dhe ndoshta paralele në fronte të ndryshme. Për administratën Trump, është një riafirmim i mbështetjes ushtarake amerikane për Izraelin. Për kritikët e marrëveshjes në Kongres, pyetja është e ndryshme, nëse Shtetet e Bashkuara mund të financojnë dhe furnizojnë në një shkallë të tillë një armë, përdorimi i së cilës në zona me popullsi të dendur ka provokuar tashmë reagime kaq të forta. Dhe për Izraelin, përgjigjja qëndron në rezerva, pas tre vitesh luftërash dhe krizash, udhëheqja izraelite nuk dëshiron të gjejë veten përsëri në një moment në të cilin nëse do të vazhdojë të ketë armët e saj më të rënda do të varet nga një betejë e re politike në Uashington.porosia 2.8 miliardë dollarë bomba Lini një Përgjigje Anuloje përgjigjen Rajoni dhe Bota "Jeni një tufë qelbësirash, nuk ka racistë më të madhenj se ju", eurodeputetja greke shpërthen ndaj Von der Leyen (Video) 17 Shtator 2026, 13:5313:53Rajoni dhe Bota Sanksionet e reja amerikane ndaj Rusisë, Kremlini paralajmëron: Do të vështirësojnë përpjekjet për paqe në Ukrainë 17 Shtator 2026, 13:4413:44Rajoni dhe Bota Shefi i NATO-s: Evropa nuk është më e sigurt, përgatituni për një epokë të re lufte 17 Shtator 2026, 13:3813:38Rajoni dhe Bota E rëndë në Itali/ Ministrit të Arsimit i dërgojnë zarf me plumb në zyrë, reagon Meloni 17 Shtator 2026, 12:1612:16Rajoni dhe Bota Ukraina godet në zemër të Rusisë, sulmohen rafineria e naftës dhe aeroporti ushtarak 17 Shtator 2026, 11:4711:47Rajoni dhe Bota Sabotime, plane vrasjeje, sulme me dronë; pse Gjermania është kthyer armikun 'numër 1' të Kremlinit 17 Shtator 2026, 10:0810:08Rajoni dhe Bota