Edi Rama / Shqipëria nuk mund ta lidhë të ardhmen europiane me egon dhe mbijetesën politike të një njeriu. Integrimi kërkon një marrëveshje kombëtare, institucione funksionale dhe një ekip teknik që përfaqëson vendin, jo partinë në pushtet... Edi Rama e ka vënë në zjarr tiganin. Peshku vazhdon të notojë në det.
Kryeministri e përsërit vitin 2030 si datën e anëtarësimit të Shqipërisë në Bashkimin Europian. Propaganda qeveritare e trajton këtë objektiv si një kontratë të firmosur, si një proces që kërkon vetëm durim dhe si një sukses që mban emrin e Ramës. As Bashkimi Europian dhe as 27 shtetet anëtare nuk e kanë garantuar një datë të tillë.
Financial Times shkruan më 7 gusht 2026 se Shqipëria dhe Mali i Zi kanë shënuar përparim në krahasim me vendet e tjera të Ballkanit Perëndimor. Por gazeta evidenton edhe hendekun mes retorikës së zgjerimit dhe gatishmërisë reale të vendeve anëtare për të pranuar anëtarë të rinj.
Edhe Mali i Zi, i cili kryeson procesin, mbetet shumë larg anëtarësimit.
Kjo do të thotë se viti 2030 përfaqëson një mundësi politike, jo një afat juridik. Rama mund ta shpallë si objektiv. Ai nuk mund ta shesë si rezultat të sigurt.
Anëtarësimi nuk varet nga dëshira e një kryeministri dhe as nga marrëdhëniet e tij personale me udhëheqës të huaj. Shqipëria duhet të plotësojë kriteret, të mbyllë kapitujt e negociatave, të provojë funksionimin e institucioneve dhe të marrë miratimin unanim të të gjitha shteteve anëtare.
Më pas, parlamentet kombëtare duhet të ratifikojnë traktatin e anëtarësimit.
Asnjë fotografi, samit apo deklaratë nuk e zëvendëson këtë proces.
Rama e ndërtoi narrativën e vitit 2030 mbi personalizimin e integrimit. Ai përpiqet ta paraqesë Europën si projektin e tij, negociatat si suksesin e tij dhe çdo kritikë ndaj qeverisë si pengesë ndaj rrugës europiane. Kjo logjikë i shërben pushtetit, por nuk i shërben Shqipërisë.
Të dhënat nuk mbështesin triumfalizmin.
Transparency International i dha Shqipërisë 39 pikë nga 100 në Indeksin e Perceptimit të Korrupsionit për vitin 2025, tri pikë më pak se një vit më parë. Indeksi e renditi vendin në vendin e 91-të mes 182 shteteve. Ky rezultat nuk përshkruan një shtet që po mbyll me shpejtësi dosjen e korrupsionit. Ai regjistron një përkeqësim të perceptimit për korrupsionin në sektorin publik.
Komisioni Europian, në raportin për Shqipërinë, pranon rezultatet e SPAK-ut në hetimin e korrupsionit të nivelit të lartë. Në vitin 2024, Gjykata e Posaçme e Apelit dha 24 vendime përfundimtare dhe dënoi 106 persona në çështje korrupsioni, përfshirë 13 dënime në çështje të nivelit të lartë.
Këto rezultate i përkasin drejtësisë së posaçme. Qeveria nuk mund t’i përvetësojë si bilanc të saj, sidomos kur përfaqësuesit e shumicës sulmojnë prokurorët dhe gjyqtarët sapo hetimet prekin nivelet e larta të pushtetit.
I njëjti raport i Komisionit Europian thotë se korrupsioni mbetet i përhapur në sektorët e cenueshëm, në sferën publike dhe private. Komisioni vlerëson se mekanizmat parandalues prodhojnë ndikim të kufizuar, se institucionet bashkëpunojnë dobët me organet ligjzbatuese dhe se Policia e Shtetit mbetet shumë e ekspozuar ndaj korrupsionit.
Pra, SPAK godet disa nga pasojat, ndërsa qeveria nuk ndryshon mekanizmin që i prodhon ato.
Prokurimet publike tregojnë përmasën e problemit. Sipas Komisionit Europian, tregu i prokurimeve publike arriti në vitin 2024 në 16,5 për qind të prodhimit të brendshëm bruto, nga 6,7 për qind që ishte në vitin 2023. Komisioni regjistroi vetëm përparim të kufizuar dhe kërkoi më shumë konkurrencë, kontroll dhe profesionalizëm. Ai ngriti shqetësime edhe për dispozitat që u lejojnë institucioneve qendrore të lidhin marrëveshje konsulence në “fusha me interes strategjik” pa konkurrim të hapur.
Kur qeveria administron përmes tenderëve një pjesë kaq të madhe të ekonomisë, transparenca nuk përbën një çështje teknike. Ajo përcakton ndarjen e pasurisë kombëtare, marrëdhënien mes biznesit dhe politikës, si dhe aftësinë e shtetit për të mbrojtur interesin publik.
Sundimi i ligjit paraqet të njëjtën kontradiktë. World Justice Project regjistroi një përmirësim prej 1,2 për qind në vitin 2025, por e renditi Shqipërinë në vendin e 87-të mes 143 vendeve dhe në vendin e nëntë mes 15 vendeve të Europës Lindore dhe Azisë Qendrore. Ky përmirësim i kufizuar nuk e vendos Shqipërinë pranë standardeve juridike të vendeve të Bashkimit Europian.
Komisioni Europian evidenton polarizimin politik, mungesën e dialogut real, kontrollin e kufizuar të parlamentit mbi ekzekutivin dhe politizimin e emërimeve në institucionet kushtetuese e të pavarura. Ai kërkon ndarje të qartë mes ekzekutivit dhe gjyqësorit. Freedom House vazhdon ta klasifikojë Shqipërinë si vend “pjesërisht të lirë” dhe i cilëson korrupsionin dhe ryshfetin probleme madhore.
Këto nuk përbëjnë hollësi që mund t’i mbulojë propaganda. Këto janë kriteret mbi të cilat Brukseli do të marrë vendimin përfundimtar.
Shqipëria nuk mund të bëhet kolateral i basteve politike të Edi Ramës. Kryeministri e ka lidhur datën 2030 me mandatin, imazhin dhe trashëgiminë e tij personale. Nëse procesi dështon ose shtyhet, Rama do të gjejë kundërshtarë për të fajësuar. Shqipëria do të paguajë koston politike, ekonomike dhe shoqërore.
Një shtet serioz nuk e ndërton strategjinë kombëtare mbi egon e një drejtuesi. Ai krijon institucione që vazhdojnë punën edhe kur ndryshon qeveria.
Shqipërisë i duhet një marrëveshje transversale për integrimin europian. Kjo marrëveshje duhet të përfshijë shumicën dhe opozitën, institucionet e drejtësisë, administratën publike, universitetet, sipërmarrjen, diasporën, shoqërinë civile dhe median. Askush nuk duhet ta përdorë procesin për të mbrojtur pushtetin, për të bllokuar drejtësinë apo për të përjashtuar kundërshtarin.
Vendi duhet të krijojë një ekip kombëtar negociator me juristë, ekonomistë, diplomatë, specialistë të administratës, ekspertë të mjedisit, teknologjisë, bujqësisë dhe financave. Ky ekip duhet të mbështetet te merita dhe përvoja, jo te përkatësia partiake. Parlamenti duhet ta kontrollojë punën e tij përmes raportimeve periodike dhe treguesve të matshëm.
Qeveria duhet të publikojë për çdo kapitull detyrimet, afatet, kostot, institucionet përgjegjëse dhe rezultatet. Opozita duhet të paraqesë alternativa dhe ekspertizë, jo vetëm deklarata. Universitetet duhet të prodhojnë analiza. Shoqëria civile dhe media duhet të kontrollojnë zbatimin. Diaspora duhet të sjellë përvojën profesionale që Shqipëria e ka humbur gjatë tri dekadave emigracioni.
Kjo aleancë nuk kërkon zhdukjen e dallimeve politike. Ajo kërkon që partitë të mos e përdorin Europën si armë kundër njëra-tjetrës.
Edi Rama qeveris Shqipërinë që nga viti 2013. Pas trembëdhjetë vitesh, ai nuk mund të paraqitet njëkohësisht si arkitekti i sistemit dhe si shpëtimtari që do ta reformojë atë. Ai kontrollon shumicën parlamentare, administratën dhe pjesën kryesore të vendimmarrjes publike. Për këtë arsye, bilanci i institucioneve, korrupsionit, prokurimeve dhe polarizimit mban përgjegjësinë e tij politike.
Rama mund të ruajë ende numrat në parlament. Por ai e ka mbyllur misionin e tij politik. Ai nuk prodhon më bashkim kombëtar, besim institucional apo energji reformuese. Ai prodhon polarizim, propagandë dhe personalizim të çdo objektivi shtetëror.
Integrimi europian nuk mund të shërbejë si projekti i mandatit të pestë të një kryeministri. Ai duhet të bëhet projekti i një shteti që mendon përtej kryeministrit të radhës.
Peshku mbetet në det. Rama e ka vënë tiganin në zjarr dhe po shpërndan ftesat për darkë.
Shqipëria duhet ta heqë integrimin nga kuzhina e propagandës dhe ta kthejë në duart e institucioneve, ekspertëve dhe qytetarëve. Vetëm atëherë viti 2030 mund të kthehet nga slogan elektoral në objektiv shtetëror./Pamfletipeshku në det tigani në zjarr gjergj zefi Lini një Përgjigje Anuloje përgjigjen Editorial Mesazhi i Heshtur i Gjeneralit Wendt 6 Gusht 2026, 13:3513:35Editorial Disheza e Ramës: Si familja Trump i shembi fasadën ndërkombëtare 5 Gusht 2026, 12:3612:36Editorial Presidenti i Amerikës është "peng" në Teheran 4 Gusht 2026, 10:5610:56Editorial Donald Trump, "Haxhi Pishmani" i Uashingtonit 2 Gusht 2026, 12:4712:47Editorial Kush fshihet pas krizës në Ceuta? 1 Gusht 2026, 12:2512:25Editorial Ceuta, kufiri i ndërgjegjes evropiane 31 Korrik 2026, 11:2211:22Editorial