Trump Pas gjashtë muajsh luftë, udhëheqja iraniane është ndarë mes atyre që kërkojnë një marrëveshje me Uashingtonin dhe konservatorëve që besojnë se Irani duhet të vazhdojë përballjen. Udhëheqësi Suprem, Mojtaba Khamenei, deri tani ka shmangur pozicionimin e qartë. Më shumë se katër dekada më parë, pas muajsh pengesash në luftën kundër Irakut të Saddam Husseinit, mijëra ushtarë të rinj iranianë ndërmorën një ofensivë të befasishme që ndryshoi rrjedhën e konfliktit.
Por në vend që të konsolidonte fitoren, udhëheqësi i atëhershëm suprem, Ajatollah Ruhollah Khomeini, kërkoi më shumë: rrëzimin e Saddam Husseinit, i cili po merrte mbështetje gjithnjë e më të madhe nga Uashingtoni, dhe dërgimin e një mesazhi se çdo luftë kundër Iranit do të kishte një kosto të lartë.
Vendimi e zgjati konfliktin edhe për gjashtë vjet, duke e kthyer atë në një luftë rraskapitëse që vrau qindra mijëra njerëz dhe u bë një nga konfliktet më të përgjakshme në historinë moderne të rajonit.
Sot, Irani përballet sërish me një dilemë të ngjashme: të vazhdojë përballjen apo të arrijë një marrëveshje.
Figura politike që vijnë nga brezi revolucionar vazhdojnë të kenë ndikim të madh në qendrat e pushtetit në Teheran. Për ta, lufta aktuale me SHBA-në dhe Izraelin, ashtu si konflikti me Irakun, është një luftë e imponuar, ku rezultatin nuk e përcakton vetëm fuqia ushtarake, por edhe aftësia për të rezistuar.
Në krahun tjetër, politikanët më pragmatistë shohin një mundësi për të konsoliduar pozicionin e Iranit përmes negociatave, edhe pse bisedimet deri tani kanë shënuar pak përparim.
Pas gjashtë muajsh luftë, kjo situatë ka thelluar ndarjet brenda Republikës Islamike, ndërsa arbitri përfundimtar i sistemit, Udhëheqësi Suprem Mojtaba Khamenei, vazhdon të qëndrojë larg skenës publike.
Dy vizione për mënyrën se si duhet të përfjë lufta
Politikanët iranianë deklarojnë publikisht se vendi ka dalë fitues nga lufta. Megjithatë, ekziston një ndarje e thellë ideologjike mbi atë se çfarë duhet të nënkuptojë kjo fitore dhe si duhet të shfrytëzohet.
Në njërën anë janë pragmatistët dhe teknokratët, të udhëhequr nga presidenti Masoud Pezeshkian, kryetari i Parlamentit Mohammad Bagher Ghalibaf dhe ministri i Jashtëm Abbas Araghchi.
Ata mbështesin arritjen e një marrëveshjeje përfundimtare, duke argumentuar se ekonomia është dëmtuar rëndë nga lufta, bllokada detare amerikane po e rëndon vendin dhe infrastruktura ka pësuar dëme të konsiderueshme.
Sipas tyre, mundësia për ta mbyllur konfliktin nga një pozicion relativisht i favorshëm po zvogëlohet. Ky kamp përfaqëson gjithashtu iranianët që besojnë se përfundimi i konfliktit 47-vjeçar me Uashingtonin do të ndihmonte në zbutjen e problemeve të brendshme dhe në nxjerrjen e Republikës Islamike nga izolimi ndërkombëtar.
“Lufta duhet të përfjë në një moment. Do të ishte më mirë të përfnte sot, ndërsa jemi në një pozicion force dhe dinjiteti dhe e gjithë bota e pranon fitoren tonë.”, deklaroi Pezeshkian këtë muaj. Përballë tyre qëndrojnë konservatorët e linjës së ashpër, politika e të cilëve mbështetet te mosbesimi i thellë ndaj Uashingtonit. Ata besojnë se qëllimi përfundimtar i SHBA-së mbetet dobësimi ose rrëzimi i Republikës Islamike.
Sipas Sanam Vakil, drejtoreshë e programit për Lindjen e Mesme dhe Afrikën e Veriut në institutin Chatham House në Londër, konservatorët besojnë se përvojat e mëparshme me Donald Trump u japin arsye të presin një tjetër prishje të mundshme të marrëveshjes.
“Në mendjen e tyre, duke mos e humbur luftën, ata e kanë fituar atë”, tha Vakil për CNN. Sipas saj, objektivi i tyre nuk është vetëm të sigurojnë kushte më të mira nga Uashingtoni, por edhe të forcojnë pozicionin e tyre në konkurrencën e brendshme politike.
Presioni ndaj Pezeshkianit
Konservatorët e shohin Pezeshkianin si një president të dobët, i cili mori detyrën pas vdekjes së paraardhësit të tij konservator në një aksident me helikopter.
Nënshkrimi i Pezeshkianit përkrah atij të Trump në marrëveshjen e armëpushimit të qershorit e ka dobësuar më tej pozicionin e tij mes kundërshtarëve politikë. Konservatorët e fajësojnë atë për gjendjen e rëndë ekonomike dhe për dështimin e marrëveshjes me Uashingtonin.
Ndarjet kanë arritur deri në atë pikë sa disa konservatorë kanë akuzuar zyrtarët qeveritarë se po e menaxhojnë keq krizën ekonomike me qëllim që të bindin një publik të lodhur nga lufta të pranojë një marrëveshje.
Disa pretendojnë se qeveria ka lejuar ose shkaktuar mungesa karburanti për ta bërë marrëveshjen të pashmangshme, ndërsa të tjerë kanë shkuar deri te akuzat për një përpjekje politike kundër strukturave tradicionale të pushtetit.
“Ekonomikisht, a jemi vërtet në një rrugë pa dalje, apo po paraqitet qëllimisht kështu situata? Gjithçka i është faturuar luftës, ndërkohë që jo çdo problem lidhet me luftën.”, tha deputeti konservator Mohammad-Manan Raisi. Çfarë kërkojnë konservatorët?
Kampi konservator mbështetet te përvoja e marrëveshjeve të mëparshme me SHBA-në. Një nga shembujt kryesorë që përmend është marrëveshja bërthamore e vitit 2015, e arritur gjatë administratës së Barack Obamës dhe nga e cila Trump më pas tërhoqi Shtetet e Bashkuara.
Ata përmendin gjithashtu sulmet amerikane kundër Republikës Islamike gjatë periudhave kur palët po zhvillonin negociata.
Për këtë arsye, konservatorët argumentojnë se mbijetesa e sistemit iranian është garantuar më shumë nga politika e përballjes, rrjeti i grupeve të armatosura aleate në rajon, raketat dhe dronët sesa nga diplomacia e mbështetur prej politikanëve që ata i cilësojnë si të orientuar nga Perëndimi.
“Konservatorët kanë arritur në përfundimin se nuk do të sigurojnë një marrëveshje me Trump”, tha Vakil. Sipas saj, ata mendojnë se mund ta konsumojnë politikisht presidentin amerikan dhe të fitojnë kohë duke zgjatur kostot ekonomike të konfliktit.
Deputeti konservator Kamran Ghazanfari i akuzoi mbështetësit e negociatave se po veprojnë kundër trashëgimisë së ish-Udhëheqësit Suprem, Ajatollah Ali Khamenei, i vrarë në sulmet amerikano-izraelite në fillim të luftës.
“Ata duan ta përgatisin opinionin publik që të pranojë një marrëveshje dhe një paqe poshtëruese”, deklaroi Ghazanfari në Parlament.
Sipas tij, përvoja ka treguar se lëshimet ndaj kundërshtarit nuk sjellin fundin e kërkesave, por krijojnë kërkesa të reja.
Pasiguria rreth Trump forcon skeptikët
Ndërsa pragmatistët iranianë përpiqen të negociojnë me Uashingtonin, deklaratat dhe strategjia e paparashikueshme e Trump kanë forcuar argumentet e kundërshtarëve të një marrëveshjeje.
“Trump nuk po ndihmon. Ai thotë se dëshiron ta bëjë Iranin sërish të madh dhe më pas e kërcënon Iranin në postimin tjetër. Kjo ushqen paranojën brenda sistemit iranian”, tha Vakil.
Konservatorët, të cilët kanë ndikim në media, televizionet shtetërore, grupe protestuesish dhe pjesë të strukturave ushtarake, dyshojnë se Trump mund ta përdorë diplomacinë si përgatitje për një tjetër fushatë ushtarake.
Sipas Vakil, perceptimi i tyre është se sa herë që kanë ndjekur rrugën diplomatike me Trump, ai i ka tradhtuar.
Në këtë përplasje, Mojtaba Khamenei deri tani ka shmangur mbështetjen e hapur për njërin kamp. Ai duket i vetëdijshëm se zgjedhja e një pale në debatin mbi negociatat me një administratë amerikane të paparashikueshme mund ta dëmtojë autoritetin e tij në një kohë kur ai po përpiqet të konsolidojë legjitimitetin.
Të premten, Khamenei vlerësoi punën e qeverisë nën presion, por u kërkoi zyrtarëve të adresojnë dobësitë e vendit pa i theksuar vazhdimisht ato në publik. Ai paralajmëroi se një gjë e tillë mund të inkurajojë kundërshtarët e Iranit dhe të demoralizojë aleatët e tij.
Ndërkohë, konservatorët vazhdojnë fushatën kundër një marrëveshjeje me Uashingtonin.
“Imami ynë i martirizuar, Ali Khamenei, i paralajmëroi dhjetëra herë. Si është e mundur që ende nuk e kuptojnë?”, tha Ghazanfari për kundërshtarët e tij politikë.
Përplasja brenda Teheranit tashmë shkon përtej çështjes së negociatave. Ajo lidhet me dy vizione të ndryshme për mënyrën se si Republika Islamike duhet të garantojë mbijetesën e saj: përmes një marrëveshjeje që do të ulte presionin ekonomik dhe izolimin ndërkombëtar, apo përmes vazhdimit të rezistencës derisa Uashingtoni të detyrohet të ndryshojë kurs./Përshtati “Pamfleti”, nga “CNN” 2 Komente F Faik Hushi. 30 Gusht 2026, 14:37 Ata që kërkojnë marrveshje me washingtonin, duan të shesin dinjitetin dhe lirinë e Iranit. Irani duhet të vazhdojë i vendosur përballjen sepse Amerika nuk e mposht dot Iranin. Këtë e ka treguar koha. Trampi nuk pranon asnjë lloj marrvedhje nqs nuk është në interes të Amerikës dhe në dëm të shtetit Iranjan. Këtë lloj marrveshjeje ( në dëm të Iranit ) Irani kurrë nuk duhet të dakortësohet. Duhet të vazhdojë luftën për mbrojtjen e dinjitetit kombëtar, për mbrojtjen e lirisë së popullit të vet si dhe për mbrojtjen e territorit iranjan. Përgjigjjuni Lini një Përgjigje Anuloje përgjigjen Rajoni dhe Bota Përmbytjet në Nepal/ Rritet numri i viktimave, mbi 3 mijë persona ende të zhdukur 30 Gusht 2026, 09:0309:03Rajoni dhe Bota Khamenei thirrje myslimanëve: Të bashkohemi dhe të njohim armikun tonë të vërtetë 30 Gusht 2026, 08:4708:47Rajoni dhe Bota Të shtëna me armë në pistën e garave me kuaj në Zvicër, një viktimë dhe 5 të plagosur 30 Gusht 2026, 08:2708:27Rajoni dhe Bota Sulm me dron në Rusi, përfshihet nga flakët një rafineri nafte në rajonin e Leningradit 30 Gusht 2026, 08:1008:10Rajoni dhe Bota Pakti i ri që ndryshon ekuilibrat! 29 Gusht 2026, 22:1022:10Rajoni dhe Bota Front i ri përplasjeje, Ankaraja sfidon planin e Athinës! 29 Gusht 2026, 21:1021:10Rajoni dhe Bota