"Efekti i natës së parë" u njoh që në vitin 1964 dhe që atëherë ka qenë një temë e rëndësishme për mjekët dhe shkencëtarët që merren me kërkimin e gjumit. Nëse keni vështirësi të flini natën e parë në një hotel, apartament të ri ose në ndonjë hapësirë të panjohur, nuk jeni vetëm. Ky fenomen është aq i zakonshëm saqë ka një emër shkencor - "efekti i natës së parë".Lexo edhe:Miratohet ilaçi i ri për kancerin e pankreasit, rrit ndjeshëm mbijetesën e pacientëve Ky fenomen nuk është problem vetëm për udhëtarët, por edhe për shkencëtarët dhe mjekët që studiojnë gjumin . Nëse mjeku dyshon për një çrregullim të gjumit , ai mund të rekomandojë që pacienti të kalojë natën në një laborator ku gjumi i tij do të monitorohet. Megjithatë, rezultatet mund të jenë të ndryshme pikërisht sepse personi fle në një mjedis të panjohur, raporton IFL Science. Efekti i natës së parë u njoh për herë të parë në vitin 1964, dhe që atëherë ka qenë një temë e rëndësishme e kërkimit të gjumit, pikërisht për shkak të aftësisë së tij për të ndikuar në rezultatet e testeve. Hulumtimet e vitit 2024 treguan se ky efekt mund të ndodhë edhe në një mjedis të njohur. Në një eksperiment, pjesëmarrësit kaluan dy netë jo të njëpasnjëshme në një laborator gjumi dhe në shtëpitë e tyre. Për shkak të kësaj, studimet e gjumit shpesh u japin pjesëmarrësve një kohë të caktuar për t'u përshtatur përpara se të fillojë mbledhja e të dhënave. Truri mbetet në "roje nate" Por pse flemë më keq natën e parë në një vend të panjohur? Ahmad Majeli nga Universiteti i Pitsburgut shpjegoi për AP se truri ynë mbetet në një gjendje vigjilence të shtuar në një mjedis të ri. "Nuk ka rëndësi nëse je në hotel apo në savanë. Truri yt ende nuk e ka marrë informacionin se ai vend është plotësisht i sigurt", shpjegoi ai. Shumica e njerëzve e përjetojnë këtë fenomen në një farë mase, edhe nëse nuk janë të vetëdijshëm për të. Dikush mund të humbasë vetëm disa minuta gjumë, ndërsa të tjerët nuk mund të flenë për orë të tëra. Nëse shkaku i pagjumësisë është thjesht shqetësimi për shkak të një mjedisi të panjohur, problemi duhet të zhduket shpejt ndërsa personi mësohet me vendin e ri. Kjo është arsyeja pse flasim për "efektin e natës së parë", jo për javën e parë. Njëra gjysmë e trurit fle "më lehtë" Hulumtimi nga shkencëtarët e Universitetit Brown në vitin 2016 solli rezultate veçanërisht interesante. Skanimet e trurit të 35 vullnetarëve të shëndetshëm treguan se gjatë natës së parë në një vend të ri, të dy hemisferat e trurit nuk flinin po aq thellë. Ana e majtë e trurit ishte dukshëm "më pak e përgjumur" sesa e djathta. Një mënyrë e ngjashme gjumi ekziston te disa zogj dhe gjitarë detarë, siç janë delfinët, të cilët mund ta pushojnë njërën gjysmë të trurit ndërsa gjysma tjetër mbetet më aktive. Studiuesit e kanë përshkruar këtë fenomen tek njerëzit si një lloj "roje nate" - një mekanizëm me anë të të cilit truri mbetet më vigjilent ndërsa flemë në një mjedis të panjohur. Si të bini në gjumë më lehtë në një vend të ri Edhe pse truri përpiqet të na mbrojë në këtë mënyrë, kjo nuk është veçanërisht e dobishme kur duam të pushojmë në ditën e parë të pushimeve ose në një ngjarje të rëndësishme biznesi. Zakonet e zakonshme për një gjumë më të mirë mund të ndihmojnë. Para se të shkoni në shtrat, duhet të zvogëloni përdorimin e pajisjeve elektronike dhe të lini kohë të mjaftueshme për relaksim. Meditimi ose një banjë e ngrohtë gjithashtu mund të ndihmojnë. Shpesh përmendet një temperaturë e përshtatshme në dhomën e gjumit midis 16 dhe 18 gradë Celsius, megjithëse rekomandimet ndryshojnë. Aromat dhe tingujt e njohur mund ta bëjnë gjithashtu një mjedis të ri më të këndshëm. Për disa, muzika e preferuar ose tingujt qetësues mund të ndihmojnë, dhe një nga autorët e një studimi të vitit 2016 madje sugjeroi të merrnin jastëkun tuaj gjatë udhëtimit. Nëse diçka e rëndësishme ju pret të nesërmen, zgjidhja më e mirë mund të jetë të arrini një ditë më parë dhe t'i jepni trurit tuaj kohë të mësohet me mjedisin e ri. Siç e shpjegoi Majeli: nëse e nesërmja është e rëndësishme për ty, eja një natë më parë në mënyrë që, kur të ketë më shumë rëndësi, të mund të flesh si në shtëpi.
