Protestat në Serbi Fondacioni për të drejtat digjitale Share thotë se të paktën 14 pjesëtarë të shoqërisë civile u vunë në shënjestër; qeveria e Aleksandar Vuçiçit mohon se ka përgjuar studentët Të paktën 14 pjesëtarë të shoqërisë civile në Serbi u vunë në shënjestër të programeve të avancuara të përgjimit në fillim të këtij viti, në atë që Fondacioni Share për të drejtat digjitale e cilësoi si valën më të madhe të dokumentuar deri tani të këtij lloji të mbikëqyrjes në vend, raporton The Guardian.
Rastet u zbuluan në gusht, pasi Apple njoftoi përdorues në 110 vende se mund të kishin qenë objektiv i programeve komerciale të spiunazhit.
Citizen Lab, organizatë që kryen analiza forenzike të sulmeve me programe përgjimi, publikoi të mërkurën një analizë që tregon se të paktën një person në Serbi ishte vënë në shënjestër të Pegasus, programit të zhvilluar nga NSO Group. Sipas Citizen Lab, një infektim i suksesshëm do t'i jepte sulmuesit qasje të plotë në pajisje.
Fondacioni Share tha se mes personave të shënjestruar kishte edhe anëtarë të lëvizjes studentore serbe, e cila që prej vitit 2024 është shndërruar në një nga sfidat kryesore politike për qeverinë e presidentit Aleksandar Vuçiç. Lëvizja mori hov nga protestat mbarëkombëtare që pasuan shembjen e një strukture në stacionin hekurudhor të Novi Sadit dhe është bërë një nga lëvizjet studentore më të mëdha në Evropë.
Vuçiç ndodhet në pushtet prej më shumë se një dekade. Kritikët e tij e akuzojnë se gjatë kësaj periudhe ka dobësuar institucionet dhe e ka afruar Serbinë me Moskën.
Megjithatë, nuk ka prova se qeveria e Vuçiçit ishte përgjegjëse për sulmin me Pegasus ndaj studentit të identifikuar nga hetimi. Programe të tjera përgjimi që, sipas Share, janë përdorur kundër studentëve, përfshirë NoviSpy, janë lidhur më parë me autoritetet serbe.
Kryetarja e parlamentit dhe një nga figurat kryesore të Partisë Progresive Serbe në pushtet, Ana Brnabiç, mohoi të mërkurën në një intervistë për Euronews Serbia se studentët ishin përgjuar. “Absolutisht jo. Nuk besoj asnjë fjalë nga ato që kanë thënë studentët dhe Share”, deklaroi ajo.
Share ngriti dyshimin se koha e sulmeve, gjatë zgjedhjeve lokale të marsit, mund të ketë shërbyer si një provë përpara zgjedhjeve të parakohshme të parashikuara për tetor. Ky është një interpretim i organizatës dhe jo një fakt i provuar.
“Kjo është vala më e madhe e dokumentuar e mbikëqyrjes në Serbi deri tani”, tha Andrijana Ristiç, këshilltare për politikat në Share. Sipas saj, organizata dyshon se zgjedhjet lokale mund të jenë përdorur për të testuar aftësitë e programeve të përgjimit dhe nivelin e presionit që mund të ushtrohej ndaj studentëve dhe opozitës.
John Scott-Railton, studiues i lartë në Citizen Lab, tha se gjetjet forenzike dhe njoftimet e fundit të Apple tregojnë se lëvizja paqësore prodemokratike në Serbi po vihet në shënjestër me programe komerciale përgjimi përpara cikleve të rëndësishme zgjedhore të vitit 2026.
Një nga studentet e shënjestruara, Milica Popoviç, tha se mundësia që dikush të kishte hyrë në hapësirën e saj private pa dijeninë e saj e kishte bërë të ndihej e ekspozuar. Ajo shtoi se incidenti nuk do ta pengonte atë dhe lëvizjen studentore të vazhdonin aktivitetin e tyre.
“Nëse synimi i tyre ishte të na frikësonin ose të na bënin të ndalonim, kjo nuk do të funksionojë”, tha Popović.
NSO Group, kompania që prodhon Pegasus, u themelua në Izrael dhe kishte lidhje të ngushta me sektorin ushtarak të vendit. Pegasus është përdorur në raste të dokumentuara për të vënë në shënjestër gazetarë, aktivistë të të drejtave të njeriut dhe kundërshtarë politikë.
Sipas The Guardian, NSO Group tani është nën pronësi amerikane dhe po kërkon mundësi për të hyrë në tregun e SHBA-së, përfshirë përpjekjet për t'u hequr nga lista e zezë e Departamentit amerikan të Tregtisë. Rastet e fundit mund të shtojnë pikëpyetjet mbi përpjekjet e kompanisë për t'u paraqitur si ofruese e një forme “etike” të teknologjisë së përgjimit.
Një gjykatë amerikane e ka ndaluar në mënyrë të përhershme NSO Group të shënjestrojë përdoruesit e WhatsApp dhe produktet e Meta-s. Nuk është e qartë nëse sulmi më i fundit me Pegasus në Serbi është kryer përmes WhatsApp-it.
“Sot, Pegasus vazhdon të përdoret për të sulmuar njerëz që angazhohen për demokracinë. NSO ka premtuar reforma për një dekadë, por programi i saj vazhdon të jetë instrument i represionit politik”, tha Scott-Railton.
The Guardian tha se i është drejtuar NSO Group për koment. /Përshtati Pamfleti/ serbi pergjime protesta Lini një Përgjigje Anuloje përgjigjen Rajoni dhe Bota Përplasja me Iranin, Trump: Kam shpëtuar Britaninë nga një sulm bëthamor 4 Shtator 2026, 08:1708:17Rajoni dhe Bota "Do t'i vrisnim menjëherë"/ Netanyahu akuza kreut të ushtrisë: Nëse do të më kishin zgjuar, Hamasi nuk do ta kishte kryer masakrën e 7 tetorit 4 Shtator 2026, 08:0808:08Rajoni dhe Bota Tensionet SHBA-Iran, Vance: Nuk jemi në luftë 4 Shtator 2026, 08:0208:02Rajoni dhe Bota Dinastia Kim përgatit pasardhësen? Vajza 13-vjeçare e Kim Jong Un drejt pushtetit 4 Shtator 2026, 07:5407:54Rajoni dhe Bota “Më ndihmo, të lutem!”/ Fjalët e fundit të 47-vjeçares, ish-partneri e hodhi nga ura bashkë me veten në Itali 4 Shtator 2026, 07:3107:31Rajoni dhe Bota Netanyahu: Përmbysja e regjimit iranian, objektivi kryesor i Izraelit 3 Shtator 2026, 22:4022:40Rajoni dhe Bota