Nga e majta, kryeministri britanik Andy Burnham, presidenti ukrainas Volodymyr Zelenskyy, kancelari gjerman Friedrich Merz, presidenti francez Emmanuel Macron dhe të dërguarit e presidentit amerikan Donald Trump, Jared Kushner dhe Steve Witkoff, shfaqen në një takim të aleatëve evropianë të Ukrainës në Berlin, Gjermani I dërguari amerikan Jared Kushner thotë se Rusia është e gatshme të pranojë garanci sigurie për Ukrainën sipas modelit të Nenit 5 të NATO-s. Shtetet e Bashkuara kanë paraqitur një propozim të ri për garantimin e sigurisë së Ukrainës pas përfundimit të luftës me Rusinë. Propozimi parashikon një mekanizëm mbrojtjeje të ngjashëm me Nenin 5 të Traktatit të Atlantikut të Veriut, i cili përcakton parimin e mbrojtjes kolektive të vendeve anëtare të NATO-s.
Gjatë një takimi me udhëheqësit evropianë në Berlin, të enjten, i dërguari i presidentit amerikan Donald Trump dhe dhëndri i tij, Jared Kushner, deklaroi se beson që Moska është e gatshme ta pranojë këtë koncept.
“Besoj se kemi arritur që rusët të ndihen të qetë me konceptin sipas të cilit çdo garanci sigurie për Ukrainën do të mbështetej në Nenin 5”, deklaroi Kushner.
Ai shtoi se Trump mbetet i hapur ndaj një marrëveshjeje të tillë, me kusht që ajo t'u shërbejë interesave amerikane dhe të jetë pjesë e një pakete më të gjerë sigurie.
Deklaratat e Kushnerit erdhën disa orë pas samitit trepalësh në Shenzhen të Kinës, ku morën pjesë presidenti amerikan Donald Trump, presidenti rus Vladimir Putin dhe presidenti kinez Xi Jinping.Megjithatë, qëndrimet publike të Moskës tregojnë se palët vazhdojnë të kenë dallime thelbësore lidhur me arkitekturën e ardhshme të sigurisë së Ukrainës.
Evropa kërkon rol më të madh në negociata
Në takimin e Berlinit morën pjesë përfaqësues të të ashtuquajturit “Koalicioni i Vullnetit”, një grup prej afro 40 vendesh që mbështesin Ukrainën.
Kushner dhe i dërguari tjetër amerikan, Steve Witkoff, u përpoqën t'i siguronin udhëheqësit evropianë se administrata Trump synon t'i përfshijë ata në përpjekjet për përfundimin e luftës.“Trump dëshiron të arrijë një marrëveshje me Evropën në krah”, deklaroi Kushner.Ai theksoi se pjesëmarrja evropiane në negociata është thelbësore për arritjen e një zgjidhjeje.
Vendet evropiane kanë shprehur pakënaqësi për rolin e kufizuar të Bashkimit Evropian në bisedimet që Uashingtoni ka zhvilluar me Moskën dhe Kievin që prej rikthimit të Trump në Shtëpinë e Bardhë, në janar 2025.
Presidenti francez Emmanuel Macron kërkoi gjithashtu rihapjen e diskutimit për anëtarësimin e Ukrainës në NATO.
“Përballë qëndrimit maksimalist të Rusisë, besoj se duhet ta rihapim çështjen e anëtarësimit të Ukrainës në NATO”, deklaroi Macron.
Çfarë parashikon Neni 5 i NATO-s?
Neni 5 përbën bazën e mbrojtjes kolektive të NATO-s. Sipas këtij parimi, një sulm i armatosur kundër një vendi anëtar konsiderohet sulm kundër të gjithë anëtarëve të Aleancës.Megjithatë, zbatimi i tij nuk nënkupton ndërhyrje ushtarake automatike.
Vendet anëtare duhet të zhvillojnë konsultime dhe të marrin një vendim politik për aktivizimin e nenit. Më pas, secili shtet përcakton masat që i konsideron të nevojshme për të ndihmuar aleatin e sulmuar.
Këto masa mund të përfshijnë mbështetje ushtarake, ndihmë logjistike ose forma të tjera bashkëpunimi.
NATO e ka aktivizuar Nenin 5 vetëm një herë në historinë e saj, pas sulmeve terroriste të 11 shtatorit 2001 kundër Shteteve të Bashkuara.
Për Ukrainën, një mekanizëm i ngjashëm do të synonte të pengonte agresione të ardhshme ruse, por ende nuk ka një marrëveshje që përcakton detyrimet konkrete të vendeve garantuese.
Zelenskyy kërkon angazhime konkrete nga SHBA-ja
Presidenti ukrainas Volodymyr Zelenskyy ka theksuar vazhdimisht se garancitë e sigurisë për vendin e tij duhet të mbështeten para së gjithash në angazhimin amerikan.
Pas takimit të Berlinit, ai pranoi se palët ende nuk kanë një kuptim të përbashkët për mënyrën se si do të funksiononin garancitë e ngjashme me Nenin 5.Zelenskyy ngriti pyetjen nëse një marrëveshje e tillë do të përfshinte vendosjen e trupave amerikane dhe evropiane në territorin ukrainas.
“Për mua, gjëja më e rëndësishme është mënyra se si vendet do të reagojnë ndaj agresionit”, deklaroi presidenti ukrainas.
Ukraina aplikoi për anëtarësim në NATO në shtator 2022, disa muaj pas fillimit të pushtimit rus në shkallë të gjerë.
Megjithëse disa vende, përfshirë Poloninë dhe Lituaninë, mbështesin fuqimisht anëtarësimin e Kievit, Aleanca mbetet e ndarë për pranimin e Ukrainës gjatë një konflikti aktiv.
Administrata Trump ka mbajtur një qëndrim më rezervuar ndaj kësaj perspektive, ndërsa presidenti amerikan i ka kërkuar më parë Kievit të heqë dorë nga synimi për anëtarësim.
Moska kundërshton çdo formë anëtarësimi në NATO
Pavarësisht deklaratave të Kushnerit, zyrtarët rusë kanë përsëritur kundërshtimin ndaj zgjerimit të NATO-s në Ukrainë.
Zëvendësministri i Jashtëm rus Sergei Ryabkov deklaroi se çdo formë “kuazi-anëtarësimi” e Kievit në Aleancë është plotësisht e papranueshme për Moskën.
Edhe presidenti Putin, pas samitit në Shenzhen, theksoi se diskutimet për sigurinë pas luftës duhet të marrin parasysh interesat e të dyja vendeve.
“Ne e pranojmë se Ukraina ka të drejtë për siguri, ashtu si edhe Rusia. Por askush nuk dëshiron të diskutojë për sigurinë e Rusisë”, deklaroi Putin.
Presidenti rus përsëriti pretendimin e tij se Moska kishte marrë garanci për mospërhapjen e NATO-s drejt lindjes pas shpërbërjes së Bashkimit Sovjetik.
Ai e cilësoi perspektivën e anëtarësimit të Ukrainës në NATO si të papranueshme për Rusinë.Këto deklarata nxjerrin në pah dallimin mes vlerësimit të Kushnerit për gatishmërinë ruse dhe qëndrimit që Kremlini vazhdon të mbrojë publikisht.
Ekspertët dyshojnë në besueshmërinë e garancive
Analistët e sigurisë ndërkombëtare vlerësojnë se një marrëveshje e bazuar në modelin e Nenit 5 do të kërkonte angazhime politike dhe ushtarake që Uashingtoni dhe aleatët evropianë ende nuk i kanë përcaktuar.
Harry Nedelcu, drejtor i lartë për gjeopolitikën në kompaninë këshilluese Rasmussen Global dhe ish-pjesëtar i stafit të planifikimit të politikave të Sekretarit të Përgjithshëm të NATO-s, evidentoi mospërputhje në strategjinë amerikane.
Sipas tij, Uashingtoni fillimisht ka diskutuar mundësinë e anëtarësimit të Ukrainës në NATO në këmbim të tërheqjes së forcave ukrainase nga Donbasi, ndërsa tani po propozon garanci të ngjashme me ato të Aleancës.
Nedelcu vlerësoi se Shtetet e Bashkuara synojnë të tregojnë përparim në procesin diplomatik, por theksoi se çdo marrëveshje kërkon edhe miratimin e Rusisë.
Ndërkohë, Eric Ciaramella, studiues i lartë në Carnegie Endowment for International Peace, argumentoi në një analizë të publikuar më 10 nëntor nga instituti britanik Royal United Services Institute (RUSI) se një garanci e ngjashme me Nenin 5 për Ukrainën nuk është veçanërisht realiste.
Sipas tij, është e vështirë të besohet se Shtetet e Bashkuara dhe vendet evropiane do të merrnin përsipër detyrimin për ta mbrojtur drejtpërdrejt Ukrainën nga një sulm i ardhshëm rus.Ciaramella propozoi një alternativë më të zbatueshme: marrëveshje të detyrueshme ligjërisht që do të siguronin furnizime të vazhdueshme me armë, trajnime ushtarake, bashkëpunim në industrinë e mbrojtjes dhe shkëmbim informacioni të inteligjencës për të paktën dhjetë vjet pas përfundimit të luftës.
Edhe Ian Lesser, studiues në German Marshall Fund of the United States, theksoi se besueshmëria e garancive do të varej në masë të madhe nga pjesëmarrja amerikane.Ai kujtoi se edhe vetë Neni 5 i NATO-s kërkon vendimmarrje politike dhe nuk garanton automatikisht ndërhyrje ushtarake.
Garancitë mbeten pjesë e negociatave
Propozimi amerikan tregon se garancitë afatgjata të sigurisë për Ukrainën po zënë një vend të rëndësishëm në diskutimet për përfundimin e luftës.
Megjithatë, Uashingtoni dhe aleatët e tij nuk kanë sqaruar ende se cilat vende do të merrnin përgjegjësi konkrete, çfarë lloj mbështetjeje do të ofronin dhe si do të reagonin ndaj një agresioni të ri rus.
Qëndrimi kundërshtues i Moskës dhe mungesa e një mekanizmi të përcaktuar për zbatimin e garancive mbeten pengesat kryesore.
Për këtë arsye, deklarata e Kushnerit për gatishmërinë e Rusisë nuk përbën ende dëshmi të një marrëveshjeje mes palëve./Përshtati "Pamfleti" nga "Al Jazeera" Lini një Përgjigje Anuloje përgjigjen Rajoni dhe Bota Manipulimet me AI kërcënojnë zgjedhjet në Evropë, TikTok sjell risinë për politikanët 20 Nëntor 2026, 21:4421:44Rajoni dhe Bota “Putini është miku im”/ Pyetja që vuri në siklet Zelenskyn, Macron ndërhyn për të shmangur përplasjen me Trumpin 20 Nëntor 2026, 21:2621:26Rajoni dhe Bota Mister pranë anijes luftarake amerikane, Pentagoni publikon videon e një UFO-je (Video) 20 Nëntor 2026, 20:5320:53Rajoni dhe Bota “Miku im”/ Trump sqaron deklaratën për Putinin: Nuk po flisja në emër të Amerikës, por për veten! 20 Nëntor 2026, 20:0620:06Rajoni dhe Bota Trump ngre pikëpyetje për çarmatimin bërthamor: Nuk e di nëse do të bëhet ndonjëherë realitet 20 Nëntor 2026, 20:0120:01Rajoni dhe Bota Thirrje e fortë nga Letonia: BE të mbyllë dyert për rusët, marrëdhëniet me Moskën nuk mund të kthehen si më parë 20 Nëntor 2026, 19:3319:33Rajoni dhe Bota

