Brukseli Ndërsa Komisioni Evropian përgatit udhërrëfyes të rinj për Malin e Zi, Shqipërinë, Moldavinë dhe Ukrainën, procesi i anëtarësimit po ecën me ritme të ndryshme. Mosmarrëveshjet dypalëshe, zhvillimet politike dhe kërkesat për reforma po ndikojnë në perspektivën evropiane të vendeve kandidate, ndërsa Brukseli përballet me sfidën e ruajtjes së besueshmërisë së politikës së zgjerimit… Udhëheqës nga Ukraina, Shqipëria, Moldavia, Gjeorgjia, Maqedonia e Veriut, Armenia dhe Kroacia, së bashku me përfaqësues të institucioneve të Bashkimit Evropian, po marrin pjesë në edicionin e dytë të Samitit të Zgjerimit të Euronews, që zhvillohet në Bruksel në një moment të rëndësishëm për të ardhmen e integrimit evropian.
Mes pjesëmarrësve janë kryeministri ukrainas Serhii Koretskyi, kryeministri gjeorgjian Irakli Kobakhidze dhe presidenti i Këshillit Evropian, Antonio Costa.
Takimi zhvillohet në një periudhë kur Bashkimi Evropian po përpiqet ta shndërrojë zgjerimin nga një angazhim politik afatgjatë në një proces që prodhon rezultate konkrete. Megjithatë, dallimet mes vendeve që po përparojnë në negociata dhe atyre që përballen me pengesa politike e institucionale po bëhen gjithnjë e më të dukshme.
Sipas Euronews, Komisioni Evropian po përgatit udhërrëfyes të posaçëm për 4 vendet që konsiderohen më të avancuara në procesin e anëtarësimit: Malin e Zi, Shqipërinë, Moldavinë dhe Ukrainën.
Këta udhërrëfyes synojnë të përcaktojnë më qartë hapat që vendet duhet të ndërmarrin për të përfunduar negociatat dhe për t'iu afruar anëtarësimit. Megjithatë, përqendrimi i vëmendjes dhe i burimeve te kandidatët më të avancuar mund të thellojë hendekun me vendet që prej vitesh nuk kanë arritur të kapërcejnë pengesat në rrugën drejt BE-së.
Shqipëria, e dyta më pranë anëtarësimit, përballet me protesta
Shqipëria konsiderohet përgjithësisht vendi i dytë më i avancuar në procesin e anëtarësimit në Bashkimin Evropian, pas Malit të Zi.
Pozicioni i saj mes vendeve kryesuese e vendos Tiranën në grupin për të cilin Komisioni Evropian po përgatit udhërrëfyes të rinj, me synimin për të përcaktuar detyrimet e mbetura përpara përfundimit të negociatave.
Megjithatë, Euronews i kushton vëmendje edhe zhvillimeve të fundit brenda vendit, duke theksuar se Shqipëria është përballur me protesta të mëdha lidhur me punimet përgatitore për ndërtimin e një resorti luksoz në një zonë të mbrojtur.
Projekti është planifikuar nga Jared Kushner, dhëndri i presidentit amerikan Donald Trump.
Sipas medias evropiane, protestat kanë ndikuar në situatën e brendshme të vendit në një kohë kur Shqipëria po përpiqet të ruajë ritmin e negociatave dhe pozicionin e saj mes kandidatëve më të avancuar.
Artikulli nuk përcakton se këto protesta kanë shkaktuar ndonjë pezullim formal të negociatave me Bashkimin Evropian. Megjithatë, përfshirja e tyre në analizën e zgjerimit tregon vëmendjen që zhvillimet e brendshme politike dhe çështjet që lidhen me mbrojtjen e mjedisit marrin në diskutimet për perspektivën evropiane të vendit.
Për Shqipërinë, përfshirja në grupin e katër kandidatëve kryesues përbën një zhvillim të rëndësishëm në procesin e integrimit, ndërsa përfundimi i negociatave mbetet i lidhur me përmbushjen e kërkesave dhe reformave që përcakton Bashkimi Evropian.
Mali i Zi më pranë anëtarësimit, por kujdes nga veto kroate
Mali i Zi vazhdon të konsiderohet vendi më pranë anëtarësimit në Bashkimin Evropian.
Megjithatë, përparimi i Podgoricës po ndikohet nga mosmarrëveshjet dypalëshe me Kroacinë, të cilat lidhen me trashëgiminë e konflikteve të viteve 1990, gjatë shpërbërjes së ish-Jugosllavisë.
Këto çështje historike janë kthyer në një faktor që mund të ndikojë në ecurinë e negociatave, pavarësisht përparimit që Mali i Zi ka shënuar në përmbushjen e kritereve të anëtarësimit.
Në të njëjtën kohë, Komisioni Evropian ka propozuar mekanizma të rinj mbrojtës institucionalë për shtetet që do t'i bashkohen Unionit në të ardhmen.
Institucionet evropiane po diskutojnë këto masa në kuadër të përgatitjes së traktatit të anëtarësimit të Malit të Zi.
Sipas Euronews, ky traktat pritet të shërbejë si model për mënyrën se si Bashkimi Evropian do të trajtojë anëtarësimet e ardhshme.
Kjo do të thotë se negociatat me Malin e Zi kanë rëndësi jo vetëm për Podgoricën, por edhe për përcaktimin e kushteve institucionale që mund të zbatohen ndaj vendeve të tjera kandidate.
Gjatë samitit, kryeministri kroat Andrej Plenković ngriti një tjetër shqetësim që lidhet me të ardhmen politike të Bashkimit Evropian.
Ai paralajmëroi se zgjedhjet e ardhshme presidenciale në Francë mund të rrezikojnë procesin e zgjerimit, nëse forcat euroskeptike shënojnë rritjen që parashikojnë projeksionet politike.
Paralajmërimi i tij nxjerr në pah faktin se zgjerimi nuk varet vetëm nga përmbushja e kushteve prej vendeve kandidate, por edhe nga zhvillimet politike brenda vetë shteteve anëtare të BE-së.
Ukraina, përparimin formal pas ndryshimit të qeverisë në Hungari
Ukraina ka filluar të shënojë përparim formal në procesin e anëtarësimit në Bashkimin Evropian, pas ndryshimit të qeverisë në Hungari.
Ky zhvillim ka krijuar mundësi të reja për avancimin e negociatave të Kievit, ndërsa pritshmëritë mbeten që Ukraina të hapë të gjithë grupkapitujt negociues përpara përfundimit të vitit.
Megjithatë, përparimi politik nuk i ka eliminuar çështjet e vështira që pritet të shoqërojnë negociatat.
Një prej tyre është bujqësia, sektor që ka rëndësi të veçantë si për ekonominë ukrainase, ashtu edhe për tregun e përbashkët evropian.
Integrimi i prodhimit bujqësor ukrainas në tregun e BE-së pritet të jetë një nga temat kryesore të diskutimeve, për shkak të ndikimit të mundshëm mbi konkurrencën dhe prodhuesit evropianë.
Në një intervistë për Euronews, kryeministri ukrainas Serhii Koretskyi kundërshtoi vendosjen e kufizimeve të përhershme ndaj eksporteve bujqësore ukrainase pas anëtarësimit.
Ai argumentoi se Bashkimi Evropian duhet të përdorë masa të përkohshme dhe të përshtatshme, në vend të kufizimeve afatgjata.
Qëndrimi i tij pasqyron përpjekjen e Kievit për të siguruar që anëtarësimi në BE të shoqërohet me qasje të plotë në tregun evropian, duke pranuar njëkohësisht mundësinë e masave kalimtare.
Çështja e bujqësisë pritet të mbetet një element i rëndësishëm i negociatave, ndërsa Ukraina përpiqet të përshpejtojë procesin e integrimit.
Moldavia përparon shpejt
Moldavia është një tjetër vend që po shënon përparim të shpejtë në procesin e integrimit evropian.
Sipas Euronews, ritmi i reformave dhe i negociatave ka qenë aq i lartë, sa Komisionit Evropian i është dashur të rishpërndajë burimet e brendshme për të ndjekur zhvillimet në Kishinau.
Moldavia është pranë mbylljes së një kapitulli negociues që e ka hapur vetëm së fundmi.
Ky zhvillim e vendos vendin mes kandidatëve që po avancojnë më shpejt dhe shpjegon përfshirjen e tij në grupin për të cilin Brukseli po përgatit udhërrëfyes të posaçëm.
Përparimi i Moldavisë është veçanërisht i rëndësishëm në kuadër të politikës së zgjerimit drejt vendeve të Evropës Lindore, ku Bashkimi Evropian po përpiqet të forcojë marrëdhëniet politike dhe institucionale me fqinjët e tij.
Megjithatë, ashtu si për kandidatët e tjerë, përfundimi i procesit mbetet i kushtëzuar nga përmbushja e kërkesave të anëtarësimit.
Serbia, ndryshimi i qeverisë krijon pritshmëri
Në Ballkanin Perëndimor, Serbia ka regjistruar një zhvillim politik që ka tërhequr vëmendjen e Brukselit.
Sipas Euronews, ndryshimi i fundit i qeverisë në vendin më të madh të rajonit ka krijuar shpresa për një rifillim të marrëdhënieve me Bashkimin Evropian.
Institucionet evropiane shohin mundësinë që ky ndryshim të sjellë një angazhim të ri në procesin e zgjerimit dhe të përmirësojë bashkëpunimin mes Beogradit dhe Brukselit.
Megjithatë, këto pritshmëri nuk përbëjnë ende një rezultat konkret në negociatat e anëtarësimit.
Ecuria e mëtejshme do të varet nga zhvillimet politike dhe nga hapat që autoritetet serbe do të ndërmarrin në marrëdhëniet me institucionet evropiane.
Maqedonia e Veriut, Bosnjë-Hercegovina dhe Kosova mbeten
Ndryshe nga vendet që po përparojnë më shpejt, Maqedonia e Veriut, Bosnjë-Hercegovina dhe Kosova vazhdojnë të përballen me pengesa në rrugën drejt Bashkimit Evropian.
Sipas Euronews, proceset e tyre të integrimit kanë ngecur dhe këto vende po humbasin gradualisht mundësinë për të përfituar nga një pjesë e financimeve rajonale të BE-së.
Brukseli po shqyrton orientimin e një pjese të këtyre fondeve drejt vendeve që kanë shënuar përparim më të madh në procesin e anëtarësimit.
Një qasje e tillë mund të zgjerojë më tej dallimet mes vendeve të Ballkanit Perëndimor, duke favorizuar kandidatët që kanë përmbushur më shumë kushte dhe duke kufizuar mbështetjen për ata që mbeten pas.
Për Maqedoninë e Veriut, një nga pengesat kryesore vazhdon të jetë mosmarrëveshja me Bullgarinë.
Presidentja Gordana Siljanovska-Davkova deklaroi për Euronews se Sofja po mban peng perspektivën evropiane të vendit të saj.
Bullgaria kërkon ndryshime në Kushtetutën e Maqedonisë së Veriut për njohjen e pakicës bullgare.
Kjo kërkesë vazhdon të jetë një çështje qendrore në marrëdhëniet mes dy vendeve dhe në përpjekjet e Shkupit për të avancuar në procesin e anëtarësimit.
Rasti i Maqedonisë së Veriut tregon se mosmarrëveshjet dypalëshe mund të ndikojnë drejtpërdrejt në perspektivën evropiane të një vendi, edhe kur ai ka një histori të gjatë angazhimi në procesin e integrimit.
Gjeorgjia, kandidate vetëm në letër
Në rajonin e Kaukazit, Gjeorgjia po përballet me një situatë të ndryshme nga ajo e vendeve që po përparojnë drejt anëtarësimit.
Procesi i integrimit të saj në Bashkimin Evropian praktikisht ka ndaluar, për shkak të shqetësimeve që lidhen me regresin demokratik dhe ndryshimin e orientimit diplomatik drejt Rusisë.
Komisionerja evropiane për Zgjerimin, Marta Kos, e përshkroi muajin e kaluar Gjeorgjinë si një vend që gëzon statusin e kandidatit vetëm në letër.
Ky vlerësim pasqyron shqetësimet e institucioneve evropiane për drejtimin politik që ka marrë Tbilisi dhe për mospërputhjen mes statusit formal të vendit dhe zhvillimeve të tij të brendshme.
Pavarësisht pjesëmarrjes së kryeministrit Irakli Kobakhidze në samitin e Brukselit, Euronews e paraqet Gjeorgjinë si një prej vendeve ku perspektiva e anëtarësimit mbetet e bllokuar.
Armenia shqyrton kërkesën për anëtarësim
Armenia, ndryshe nga Gjeorgjia, ende nuk ka statusin formal të vendit kandidat për anëtarësim në Bashkimin Evropian.
Megjithatë, autoritetet armene po shqyrtojnë mundësinë e paraqitjes së një kërkese zyrtare për t'iu bashkuar bllokut.
Pas konfliktit me Azerbajxhanin, Armenia ka ndërmarrë disa hapa për forcimin e marrëdhënieve me Bashkimin Evropian.
Këto zhvillime lidhen edhe me përpjekjet e Jerevanit për të zvogëluar varësinë politike dhe strategjike nga Rusia.
Afrimi me institucionet evropiane përfaqëson një drejtim të rëndësishëm të politikës së jashtme armene, megjithëse vendi ende nuk ka hyrë në procesin formal të negociatave të anëtarësimit.
KE përgatit udhërrëfyesit, por rrezikon të thellojë ndarjen mes kandidatëve
Një nga çështjet kryesore që shoqëron samitin është strategjia e Komisionit Evropian për të përshpejtuar anëtarësimin e vendeve më të avancuara.
Brukseli po përgatit udhërrëfyes për Malin e Zi, Shqipërinë, Moldavinë dhe Ukrainën, duke synuar të përcaktojë qartë reformat dhe detyrimet që duhet të përmbushin përpara përfundimit të procesit.
Kjo qasje mund të ndihmojë në përshpejtimin e negociatave për vendet që kanë bërë përparim të konsiderueshëm.
Megjithatë, Euronews paralajmëron se ajo mund të krijojë një hendek gjithnjë e më të madh mes kandidatëve kryesues dhe vendeve që përballen me bllokime afatgjata.
Maqedonia e Veriut dhe Gjeorgjia janë dy prej shembujve më të qartë të kësaj situate.
Në Ballkanin Perëndimor, riorientimi i mundshëm i fondeve evropiane drejt vendeve më të avancuara e bën edhe më të rëndësishëm këtë dallim.
Për pasojë, Bashkimi Evropian përballet me nevojën për të ruajtur ekuilibrin mes shpërblimit të përparimit të kandidatëve dhe mbështetjes së vendeve që ende nuk kanë arritur të kapërcejnë pengesat politike dhe institucionale.
BE-ja kërkon rezultate konkrete nga politika e zgjerimit
Dhjetë vjet pas referendumit për largimin e Mbretërisë së Bashkuar nga Bashkimi Evropian, zgjerimi është kthyer në një nga elementet kryesore të marrëdhënieve të jashtme të Unionit.
Gjatë viteve të fundit, Brukseli ka rritur rëndësinë që i kushton perspektivës së anëtarësimit për vendet fqinje, duke e përdorur atë si një instrument për forcimin e lidhjeve politike, ekonomike dhe institucionale.
Kjo politikë synon t'i afrojë vendet kandidate me strukturat evropiane dhe të zgjerojë ndikimin e BE-së në rajonet përreth tij.
Megjithatë, zhvillimet e fundit tregojnë se procesi nuk ecën në mënyrë të njëtrajtshme.
Mali i Zi përballet me mosmarrëveshje historike me Kroacinë, Shqipëria me protesta të lidhura me një projekt turistik, Ukraina me çështje të ndjeshme ekonomike, ndërsa Moldavia po përparon me ritme të shpejta.
Në të njëjtën kohë, Maqedonia e Veriut, Bosnjë-Hercegovina dhe Kosova vazhdojnë të përballen me ngecje, ndërsa procesi i Gjeorgjisë praktikisht ka ndaluar.
Zhvillimet politike brenda vetë Bashkimit Evropian, përfshirë zgjedhjet e ardhshme presidenciale në Francë dhe rritjen e mundshme të forcave euroskeptike, përbëjnë një tjetër faktor që mund të ndikojë në të ardhmen e zgjerimit.
Në këtë kontekst, samiti i dytë i Euronews në Bruksel zhvillohet në një periudhë kur Bashkimi Evropian duhet të tregojë se ambiciet e tij për zgjerimin mund të shndërrohen në hapa konkretë drejt anëtarësimit.
Për vendet kandidate, përfshirë Shqipërinë, rëndësi vendimtare do të ketë jo vetëm ruajtja e ritmit të reformave, por edhe aftësia e institucioneve evropiane dhe e shteteve anëtare për ta çuar procesin drejt përfundimit. /Përshtati Pamfleti/ zgjerimi be shqiperia kroacia protesta Lini një Përgjigje Anuloje përgjigjen Politike Revolta e Erion Veliajt në PS-në e Tiranës: A mund të provokojë një “luftë civile”? 3 Nëntor 2026, 16:4616:46Politike Rama paralajmëron Europën: Mos prisni që Serbia e re ta njohë Kosovën 3 Nëntor 2026, 16:3716:37Politike “Marrëveshja me Melonin pas 2030?”/ Rama replikon me gazetaren: Doni titull për “motrën time” në Romë, por s’jua jap! 3 Nëntor 2026, 14:0014:00Politike Rama deliron në Bruksel: Britanikët janë pas nesh, duhet të presin për në BE 3 Nëntor 2026, 13:4813:48Politike “Po më provokon?”/ Rama përplaset me gazetaren për protestat: Kur do ta lë detyrën 3 Nëntor 2026, 13:4013:40Politike "Rilindja është sekt brutal”, Salianji shpërthen ndaj socialistëve: Për pushtet vrasin dhe burgosin njëri-tjetrin 3 Nëntor 2026, 13:3613:36Politike