Banka Qendrore Evropiane (BQE) ka prezantuar dhjetë propozimet finaliste për dizajnin e gjeneratës së re të kartëmonedhave euro, duke hapur një proces të pazakontë konsultimi publik për pamjen e monedhës së përditshme. Propozimet ndahen në dy tema kryesore – “Kultura Evropiane” dhe “Lumenjtë dhe Zogjtë” dhe sjellin një qasje të re në paraqitjen e figurave historike, peizazheve, hapësirave publike, jetës së egër dhe institucioneve evropiane.
Qytetarët mund të shqyrtojnë të dhjetë konceptet dhe të shprehin preferencat e tyre përmes një sondazhi online, i cili do të jetë i hapur deri më 21 shtator 2026.
Ky projekt do të sjellë ridizajnimin e parë të plotë të kartëmonedhave euro që nga futja e tyre në qarkullim në vitin 2002. Procesi nisi me një konkurs në të gjithë Bashkimin Evropian, ku u paraqitën 1.241 aplikime. Prej tyre, 25 dizajnerë u përzgjodhën për të zhvilluar propozime në njërën ose të dyja temat, duke dorëzuar gjithsej 39 seri të plota, të cilat u vlerësuan në mënyrë anonime nga një juri e pavarur me 21 ekspertë nga fusha të ndryshme.
Tema “Kultura Evropiane” vendos në qendër gjashtë personalitete që kanë lënë gjurmë në historinë e kontinentit. Në kartëmonedha paraqiten sopranoja Maria Callas, kompozitori Ludwig van Beethoven, shkencëtarja Marie Curie, shkrimtari Miguel de Cervantes, artisti dhe shpikësi Leonardo da Vinci, si edhe aktivistja për paqen Bertha von Suttner.
Në anën tjetër të kartëmonedhave shfaqen hapësira ku kultura vazhdon të jetojë, si kori, klasat e mësimit, bibliotekat, ekspozitat dhe sheshet publike.
Tema e dytë, “Lumenjtë dhe Zogjtë”, ndjek rrjedhën e ujit nga burimi malor deri në det, duke lidhur çdo prerje të kartëmonedhës me një specie shpendi dhe një institucion të Bashkimit Evropian.
Në kartëmonedhën 5 euro paraqitet zogu Wallcreeper së bashku me Parlamentin Evropian, ndërsa prerjet e tjera shoqërohen me zogj të ndryshëm dhe institucione si Komisioni Evropian, Banka Qendrore Evropiane, Gjykata e Drejtësisë e BE-së, Këshilli Evropian dhe Gjykata Evropiane e Auditorëve.
Paralelisht, një kompani e pavarur kërkimore do të zhvillojë një studim me një kampion përfaqësues të banorëve të eurozonës. Megjithatë, rezultati i sondazhit nuk do të jetë vendimtar. Ai do të merret në konsideratë së bashku me vlerësimin e jurisë dhe analizat teknike mbi funksionalitetin, sigurinë, aksesueshmërinë dhe lehtësinë e prodhimit.
Kartëmonedhat aktuale euro do të vazhdojnë të jenë të vlefshme dhe do të qarkullojnë paralelisht me serinë e re edhe pas prezantimit të saj.