Pastrimi i parave përmes tregtisë së veprave të artit, arit dhe gurëve të çmuar mund të kufizohet duke forcuar kontrollet mbi origjinën e fondeve, duke rritur transparencën e transaksioneve dhe duke verifikuar identitetin e blerësve dhe shitësve. Bashkimi Evropian synon të përmirësojë mbikëqyrjen e këtij sektori përmes masave kundër pastrimit të parave, regjistrimit të shitjeve dhe bashkëpunimit me autoritetet ligjzbatuese. Këto masa synojnë të pengojnë përdorimin e tregtisë së ligjshme të artit dhe metaleve të çmuara për të fshehur të ardhurat nga aktivitetet kriminale... Procesverbalet e një takimi të zhvilluar në janar 2026 tregojnë se Komisioni Evropian, në vlerësimin e ardhshëm mbikombëtar të rrezikut, do ta ulë nivelin e kërcënimit nga pastrimi i parave dhe financimi i terrorizmit në tregtinë e artit dhe antikiteteve nga “i lartë” në “i moderuar”, krahasuar me vlerësimin e vitit 2022.
Sipas procesverbalit, një nivel i moderuar kërcënimi nënkupton se sektori ka nevojë për masa për zbutjen e rrezikut, ndërgjegjësim më të madh dhe mbikëqyrje më të fortë rregullatore.
Në vlerësimin e mëparshëm, Komisioni kishte rekomanduar masa të posaçme për të trajtuar nivelin e lartë të rrezikut, përfshirë hartimin e udhëzimeve për sektorin e artit dhe antikiteteve mbi përmbushjen e detyrimeve kundër pastrimit të parave, krijimin e regjistrave të shitjeve ose ngritjen e njësive policore të specializuara për vjedhjen e veprave të artit.
Grabitjet në muzetë evropianë kanë nxjerrë në pah dobësitë e sigurisë, ndërsa hajdutët po synojnë gjithnjë e më shumë bizhuteri, ar dhe gurë të çmuar, të cilët mund të shiten më lehtë sesa pikturat e famshme.
Në tetor 2025, hajdutët përdorën një platformë ngritëse të montuar mbi një kamion për të hyrë me forcë në Muzeun e Luvrit, në mes të ditës, dhe vodhën tetë bizhuteri mbretërore të shekullit XIX. Që atëherë, autoritetet kanë arrestuar disa të dyshuar. Ndër objektivat e tjera të grabitjeve të fundit përfshihen Muzeu Renoir në Francë dhe Muzeu i Arteve të Aplikuara në Vjenë.
Drejtoria e Komisionit Evropian për tregjet financiare rekomandoi uljen e nivelit të rrezikut, duke argumentuar se ekzistojnë “prova të kufizuara në BE” që lidhin vjedhje të tilla me pastrimin e parave ose financimin e terrorizmit. Megjithatë, sipas procesverbalit, ajo pranoi se sektori vazhdon të ketë “dobësi për shkak të mungesës së transparencës dhe anonimitetit”.
Një ekspert i tregut të artit tha se edhe klasifikimi i rrezikut si i moderuar ishte tepër i lartë.
Një nga mënyrat e shfrytëzimit të tregut të artit për pastrimin e parave lidhet me vlerësimin subjektiv të veprave dhe mundësinë e deklarimit të çmimeve shumë më të larta se vlera e tyre reale. Një ekspert, në një shembull të cituar nga RICS Modus, shpjegon se si një transaksion i veprave të artit mund të përdoret për të fshehur të ardhurat nga trafiku i drogës.
“Nëse unë ju jap një vepër të vogël të Monet me vlerë 500 mijë dollarë, së bashku me 2.5 milionë dollarë kokainë, dhe ju më jepni 3 milionë dollarë, e gjithë shuma regjistrohet si pagesë për veprën e Monet. Gjithçka kryhet përmes kompanive fiktive, si një shitje e ligjshme e artit. Në dokumente nuk ka asgjë që ngre dyshime. Nëse një kompani amerikane blen këtë vepër arti, autoritetit amerikan të taksave, IRS, nuk i intereson. Në fund të fundit, të paguash shumë për një vepër arti nuk përbën krim”, shpjegon ai.
Sipas tij, kjo formë e pastrimit të parave funksionon pjesërisht për shkak të luhatjeve të mëdha në vlerësimin e veprave të artit, veçanërisht kur ato mbajnë firmën e artistëve të njohur. Kjo u mundëson palëve të vendosin çmime të fryra pa ngjallur domosdoshmërisht dyshime.
Një tjetër faktor është mungesa e transparencës në tregun e artit. Blerësit dhe shitësit shpesh kërkojnë të ruajnë anonimitetin, ndërsa galeritë dhe shtëpitë e ankandeve ndërmjetësojnë negociatat.
Megjithëse shumë koleksionistë kërkojnë privatësi për arsye të ligjshme, përfshirë sigurinë personale, kjo praktikë mund të lehtësojë edhe transaksione të paligjshme.
Një hetim i Senatit amerikan në vitin 2020 e përshkroi tregun e artit si “industrinë më të madhe të ligjshme dhe të parregulluar në Shtetet e Bashkuara”. Hetimi evidentoi se konfidencialiteti në këtë sektor u kishte mundësuar miliarderëve rusë Arkady dhe Boris Rotenberg të shpenzonin 18 milionë dollarë për vepra arti, pavarësisht sanksioneve amerikane ndaj tyre.
Jean-Yves Goriou, drejtues i njësisë kundër krimit të organizuar në Europol, agjencia e BE-së për zbatimin e ligjit, tha se një “kulturë fshehtësie” dhe mungesa e kujdesit për verifikimin e burimit të fondeve e bëjnë tregun e artit veçanërisht të përshtatshëm për pastrimin e parave.
“Do të thosha se pothuajse pas çdo vjedhjeje të një vepre arti fshihet një skemë pastrimi parash”, tha ai.
Julian Radcliffe, kryetar i Art Loss Register, një bazë të dhënash për veprat e artit dhe antikitetet e vjedhura, tha se grabitjet e muzeve ka të ngjarë të kenë edhe një element të pastrimit të parave, por ky nuk është qëllimi kryesor i tyre.
“Megjithëse ekzistojnë lidhje mes bandave të drogës që kanë nevojë për mënyra për të pastruar para dhe kriminelëve që merren me vepra arti të vjedhura, nuk mendoj se ata mund të shesin mjaftueshëm vepra të tilla për të pasur një ndikim të vërtetë”, tha Radcliffe, raporton "FT". Ai tha se nuk mund të përcaktohet nëse numri i grabitjeve të muzeve është rritur vitet e fundit, por shtoi se padyshim që ka pasur më shumë raste të profilit të lartë dhe objekte të vjedhura me vlerë më të madhe.
Bizhuteritë janë kthyer në objektiva gjithnjë e më të preferuara për hajdutët, pasi metalet e çmuara mund të shkrihen dhe gurët e çmuar mund të priten sërish.
Pikturat janë më të vështira për t'u shitur, por, sipas Iniciativës Globale kundër Krimit të Organizuar Transnacional, ato mund të përdoren si “instrumente strategjike, garanci, mjete presioni ose monedhë shkëmbimi në botën kriminale”.
Në gusht, hajdutët hynë me forcë në një muze në Sicili për të vjedhur vepra të piktorit të Rilindjes Antonello da Messina. Ndërsa në fillim të shtatorit, dy piktura të Renoir u vodhën nga një muze francez, pasi hajdutët thyen një dritare. Veprat u gjetën një muaj më vonë.
Një raport i Europolit mbi “vjedhjet në muze”, i publikuar më herët këtë vit, konstatoi se grabitje të tilla po “bëhen gjithnjë e më agresive” dhe se përzgjedhja e objektivave “sugjeron kërkesë të fortë në tregun kriminal dhe lehtësi në rishitjen e paligjshme”.
Ekspertët e tregut të artit pranë Komisionit Evropian pranuan se tregu dytësor i artit, ku veprat rishiten, është “veçanërisht i ekspozuar ndaj shfrytëzimit kriminal” përmes “pastrimit të të ardhurave nga krimi i kryer jashtë vendit” në transaksionet e artit dhe antikiteteve.
Sa i përket financimit të terrorizmit, procesverbali evidenton “dobësitë” e sektorit, përfshirë “privatësinë dhe diskrecionin në transaksione” dhe “fragmentimin e juridiksioneve”, të cilat “lehtësojnë flukset e paligjshme financiare”.
Vlerësimi i mëparshëm i rrezikut nga Komisioni Evropian kishte vënë në dukje se një “karakteristikë e veçantë” e tregut të artit është se “tregtia e ligjshme dhe ajo e paligjshme ndonjëherë ndërthuren”.
Kufizimi i pastrimit të parave përmes tregtisë së veprave të artit, arit dhe gurëve të çmuar kërkon kontrolle më të forta mbi origjinën e fondeve, identifikimin e blerësve dhe shitësve, regjistrimin e transaksioneve dhe mbikëqyrjen e tregut. Këto masa synojnë të pengojnë përdorimin e shitjeve të ligjshme për të fshehur të ardhurat nga veprimtaritë kriminale.patrimi i parave be Lini një Përgjigje Anuloje përgjigjen Rajoni dhe Bota Izraeli në ngërç politik, presidenti Herzog u bën sërish thirrje partive të shmangin zgjedhjet e reja 1 Nëntor 2026, 16:0316:03Rajoni dhe Bota Zelensky publikon bilancin e tetorit: 54 mijë ushtarë rusë të humbur dhe 96 km² të çliruar 1 Nëntor 2026, 15:3615:36Rajoni dhe Bota Papa Leoni XIV thirrje për paqe në Ukrainë: Armëpushimi në Oleshky të hapë rrugën për dialog 1 Nëntor 2026, 14:3014:30Rajoni dhe Bota Zgjedhjet që mund të ndryshojnë presidencën Trump, a po afrohet një valë demokrate? 1 Nëntor 2026, 13:3513:35Rajoni dhe Bota Trump kërcënon me luftë, Irani paralajmëron: Këtë herë konflikti nuk do të përfjë sipas kushteve tuaja 1 Nëntor 2026, 13:2313:23Rajoni dhe Bota Dy vite nga tragjedia që tronditi Serbinë, ngjarja që i hapi rrugë rrëzimit të Vuçiç (Video) 1 Nëntor 2026, 12:4012:40Rajoni dhe Bota