Sulmet e tij ndaj deputetëve arabë kujtojnë nxitjen e urrejtjes që i parapriu vrasjes së Rabinit dhe rrezikojnë të shkaktojnë një valë të re dhune. Politika nuk është për njerëzit me zemër të dobët dhe debati e mospajtimi janë pjesë përbërëse të saj. Një numër politikanësh besojnë se qëllimi justifikon mjetet, por shumica e dinë kur po u afrohen vijave të kuqe dhe kur duhet të ndalen.
Por jo Benjamin Netanyahu, kryeministri aktual i Izraelit. Reagimi i tij i neveritshëm ndaj suksesit të partive arabe në zgjedhjet e përgjithshme të muajit të kaluar nxori në pah anët e tij më të errëta raciste. Disa mund të argumentojnë se kjo është thjesht një tjetër taktikë cinike në përpjekjet e tij për të penguar rivalët politikë që të formojnë një qeveri. Por pak rëndësi ka nëse kjo pasqyron natyrën e tij të vërtetë apo nëse ai është, në thelb, thjesht një politikan cinik që qeveris përmes përçarjes.
Ai është kryeministër dhe fjalët e sjellja e tij kanë rëndësi. Kur ai legjitimon dhe normalizon një gjuhë të tillë, e nxjerr nga shishja xhindin e racizmit. Disa segmente të mbështetësve të tij mund ta interpretojnë këtë si leje për t'iu drejtuar dhunës së vërtetë dhe historia njeh precedentë të tillë.
Të akuzosh të 19 anëtarët e zgjedhur të Knessetit (deputetët), që përfaqësojnë kryesisht qytetarët palestinezë të Izraelit, si individualisht ashtu edhe kolektivisht, se janë mbështetës të terrorizmit dhe terroristë, ndërsa anëtarët e partive hebraike/sioniste që janë të gatshëm të formojnë një koalicion me ta t'i paraqesësh, në thelb, si bashkëpunëtorë të atyre që mbështesin terrorizmin kundër hebrenjve dhe kërkojnë shkatërrimin e “shtetit hebre”, do të thotë t'i kthesh ata në objektiva të ligjshëm sulmesh. Duke vepruar kështu, Netanyahu po abuzon me mbrojtjen që i garanton imuniteti parlamentar, duke ngritur akuza që nuk përmbajnë asnjë grimcë të vërtete.
Nëse ka dikush që duhet ta dijë më mirë, të mësojë nga gabimet e së kaluarës dhe të shprehë pendesë të thellë për një sjellje të tillë, ai është Benjamin Netanyahu. Askush nuk lidhet më ngushtë se Netanyahu me atmosferën e nxitjes së urrejtjes që i parapriu vrasjes së kryeministrit izraelit Yitzhak Rabin, më 4 nëntor 1995.
Rabin u bë objektivi kryesor i urrejtjes së së djathtës izraelite pasi nënshkroi Marrëveshjet e Oslos – me fjalë të tjera, sepse tregoi guximin për të kërkuar një përfundim paqësor të konfliktit mes izraelitëve dhe palestinezëve. E djathta fetare-mesianike, përfshirë disa rabinë, nxori kundër Rabinit një vendim të njohur si din rodef (ligji për ndjekësin), duke e akuzuar atë se po “u dorëzonte johebrenjve pjesë të Tokës së Izraelit”.
Yigal Amir, i cili më vonë vrau Rabinin, e përdori këtë vendim për të justifikuar krimin e tij të rëndë. Amir e tërhoqi këmbëzën, por edhe ata që organizuan dhe ushqyen fushatën e urrejtjes kundër Rabinit mbajnë një përgjegjësi të konsiderueshme, të paktën morale.
Netanyahu, i cili në atë kohë ishte kryetar i partisë Likud dhe udhëheqës i opozitës, jo vetëm që nuk e dënoi këtë sjellje, por mori pjesë në një protestë famëkeqe në Jerusalem, gjatë së cilës protestuesit e paraqitën Rabinin me uniformë naziste. E veja e Rabinit, Leah, kujtoi më vonë: “Jo shumë kohë më parë pati një tubim të Likudit në Jerusalem. Ata e paraqitën figurën e Yitzhakut, bashkëshortit tim, me uniformën e një udhëheqësi nazist dhe zoti Netanyahu ishte aty. Më vonë ai foli kundër kësaj, por ishte aty dhe nuk e ndaloi”.
Ajo nuk ia fali kurrë këtë. Ai nuk kërkoi kurrë falje dhe nuk shprehu pendesë.
Disa muaj më vonë, Netanyahu u zgjodh kryeministër. Ndoshta, në mendjen e tij, kjo fitore zgjedhore e shfajësoi nga çdo përgjegjësi për krijimin e atmosferës që çoi në vrasjen e Rabinit. Ajo mund t'ia ketë përforcuar gjithashtu bindjen se politika përçarëse jep rezultate dhe mund ta çojë atje ku ai ka besuar gjithmonë se e ka vendin: në zyrën e kryeministrit.
Tani, i kapur mes një bindjeje gjithnjë e më të fortë se ka të drejtë të qëndrojë në pushtet dhe frikës se largimi nga detyra mund t'i rrezikojë përpjekjet për të penguar përfundimin e procesit gjyqësor ndaj tij për korrupsion, Netanyahu po e lejon urrejtjen racore të shpërthejë pa asnjë kufizim.
Gjithçka filloi gjatë fushatës zgjedhore, kur ai parashikoi se mundësitë e tij për të formuar qeverinë e ardhshme ishin të pakta. Situata u përshkallëzua ndjeshëm ditën e zgjedhjeve, kur ai iu kthye edhe një herë taktikave të tij të neveritshme të mesazheve të koduara, në një përpjekje të fundit për të mobilizuar mbështetësit. Ai paralajmëroi për rritjen e pjesëmarrjes së votuesve arabë dhe, përmes kësaj, të paktën në mënyrë të tërthortë, vuri në pikëpyetje legjitimitetin e votave të tyre krahasuar me ato të hebrenjve, pasi nuk mund ta pranonte suksesin e tyre.
Por ky ishte vetëm fillimi. Një ditë pas zgjedhjeve, Netanyahu dhe partnerët e tij të së djathtës ekstreme e shtuan intensitetin e akuzave, duke ngritur pretendime për parregullsi në komunitetet arabe, me qëllim përhapjen e narrativës së zgjedhjeve të “vjedhura”.
Por më e keqja ende nuk kishte ardhur. Ditët që duhej të shërbenin për të festuar demokracinë izraelite, me betimin e Knessetit të ri, u kthyen në një tjetër mundësi që Netanyahu të abuzonte me privilegjin e tij parlamentar. Në vend që të mbante një fjalim që mund të ndihmonte në bashkimin e kombit pas një fushate zgjedhore të ashpër, ai nisi një shfaqje të frikshme retorike nacionaliste.
Ai akuzoi Gadi Eisenkotin, të cilin presidenti Isaac Herzog e kishte ngarkuar me formimin e qeverisë pasi gëzonte mbështetjen e shumicës së deputetëve të Knessetit, si dhe partnerët e tij politikë, se po përpiqeshin të krijonin një qeveri të varur nga parti që, sipas Netanyahut, “pajtohen se shteti hebre duhet të shkatërrohet”. Ai vazhdoi duke pretenduar se këto parti ndryshonin vetëm për llojin e shtetit palestinez që dëshironin të shihnin të ngrihej mbi rrënojat e shtetit hebre: “Nëse do të ishte një shtet islamik sipas modelit të Vëllazërisë Myslimane, si Hamasi në Gazë, apo një shtet kombëtar palestinez sipas modelit të Fatahut. Ky është i gjithë dallimi”.
Kjo nuk është asgjë më pak sesa paraqitja e përfaqësuesve politikë arabë si një kolonë e pestë ose si tradhtarë, ndërsa ata që janë të gatshëm të formojnë qeveri me ta paraqiten si bashkëpunëtorë në këtë ambicie të supozuar, ose si njerëz rrezikshëm naivë që nuk arrijnë ta kuptojnë atë.
Kur Netanyahu dhe partnerët e tij politikë këmbëngulin se akuzat e tyre nuk drejtohen kundër popullsisë arabe, ndonëse qytetarët arabë kishin votuar në shifra rekord për pikërisht këto parti vetëm pak ditë më parë, ata ose po shtiren si të pafajshëm, ose po fyejnë inteligjencën si të qytetarëve arabë, ashtu edhe të publikut më të gjerë.
Jo shumë kohë më parë, vetë Netanyahu i ofroi Mansour Abbasit dhe partisë së tij Ra’am mundësinë për t'iu bashkuar qeverisë së tij, kur kjo u shërbente interesave të tij politike. Megjithatë, kur rivalët e tij mendojnë të bëjnë pikërisht të njëjtën gjë, ai nxit pa pikë turpi urrejtje kundër tyre.
Të mos harrojmë se Netanyahu është politikani që legjitimoi të djathtën ekstreme mesianike dhe normalizoi ndarjen e pushtetit me përfaqësuesit e saj në qeveri. Ai emëroi ministër të Sigurisë Kombëtare Itamar Ben-Gvirin, i cili ishte dënuar për nxitje të racizmit dhe mbështetje të një organizate terroriste. Ky është i njëjti Ben-Gvir që u bë fillimisht i njohur duke vjedhur emblemën nga makina e kryeministrit të atëhershëm Yitzhak Rabin, duke e treguar atë në televizion dhe duke deklaruar: “Arritëm deri te makina e tij dhe do të arrijmë edhe tek ai”. Netanyahu mbetet oportunist dhe cinik deri në fund, por tashmë dallimi mes tij dhe Ben-Gvirit, përfaqësuesit të kahanizmit, është bërë pothuajse i padukshëm.
Shenjat paralajmëruese janë aty, të shkruara me shkronja të mëdha në mur. Nxitja e urrejtjes në vitin 1995 ndihmoi në krijimin e atmosferës që çoi në vrasjen e Rabinit. Shkalla dhe intensiteti i nxitjes së sotme mund ta shtyjnë sërish një ekstremist fanatik të tërheqë këmbëzën, këtë herë kundër një politikani arab ose hebre që kërkon të bashkëpunojë me përfaqësuesit politikë arabë.
Kjo mund të nxisë gjithashtu sulme kundër qytetarëve arabë, të cilat potencialisht mund të përshkallëzohen në dhunë të përhapur mes komuniteteve, madje edhe në luftë civile, ndërsa ekstremistët bindin veten se po veprojnë në përputhje me dëshirat e udhëheqësit të tyre për të parandaluar shkatërrimin e supozuar të shtetit hebre.
Izraeli ndodhet në prag të dhunës politike. Dhe Benjamin Netanyahu mban një pjesë shumë të madhe të përgjegjësisë për sjelljen e vendit në këtë pikë./ Përshtati "Pamfleti" nga "AlJazeera" Lini një Përgjigje Anuloje përgjigjen Rajoni dhe Bota Arma, letrat për familjarët dhe dosjet gjyqësore: Çfarë zbuluan hetuesit në vilën e ish-kreut të Policisë italiane 21 Nëntor 2026, 21:0921:09Rajoni dhe Bota Trump paralajmëron Iranin: S’do të lejoj të ketë armë bërthamore, as pas mandatit tim! 21 Nëntor 2026, 20:2520:25Rajoni dhe Bota Britania paralajmëron për tensionet Rusi–NATO: Një gabim i Putinit mund të shkaktojë konflikt 21 Nëntor 2026, 19:5819:58Rajoni dhe Bota Zelensky kërkon anëtarësimin e Ukrainës në NATO: Duam mbrojtje të përhershme, jo garanci dyvjeçare 21 Nëntor 2026, 19:0719:07Rajoni dhe Bota “Duam të jetojmë, jo të mbijetojmë", mijëra francezë protestojnë kundër rritjes së çmimeve 21 Nëntor 2026, 18:3518:35Rajoni dhe Bota Rënia e “El Chapo Isidro”, kush është bosi që sfidoi Joaquín Guzmán dhe u bë ndër më të kërkuarit e FBI-së 21 Nëntor 2026, 18:2618:26Rajoni dhe Bota

