Shkencëtarët kanë zbuluar modele të veçanta të aktivitetit të trurit, të cilat mund të shpjegojnë pse disa fëmijë kanë vështirësi të vazhdueshme me matematikën dhe me përshtatjen e strategjive të tyre për zgjidhjen e problemeve. Për disa fëmijë, të mësuarit e matematikës është shumë më i vështirë sesa për shokët dhe shoqet e tyre të klasës. Edhe kur ushtrohen dhe marrin udhëzimet e nevojshme, ata mund të vazhdojnë të kenë vështirësi me probleme që fëmijët e tjerë të së njëjtës moshë mund t'i zgjidhin më lehtë. Studiuesit po zbulojnë tani të dhëna që ndihmojnë në shpjegimin e arsyeve pse këto vështirësi vazhdojnë dhe përgjigjet mund të lidhen me më shumë sesa thjesht me të kuptuarit e numrave.Lexo edhe:ADHD rrit me 70% rrezikun e vdekjes? Studimi zbulon lidhjen me vetëvrasjet, aksidentet dhe sëmundjet Një shpjegim i mundshëm qëndron te ndryshimet në mënyrën se si truri përzgjedh dhe menaxhon strategjitë për zgjidhjen e problemeve. Një studim i ri nga Universiteti Stanford sugjeron se fëmijët që kanë vështirësi të vazhdueshme me matematikën mund të hasin probleme në përshtatjen e mënyrës së tyre të të vepruarit kur përballen me sfida të ndryshme matematikore. Studiuesit identifikuan gjithashtu modele të veçanta të aktivitetit të trurit që lidhen me këto vështirësi. Gjetjet, të publikuara në revistën JNeurosci, vijnë nga një studim i drejtuar nga Oliver Lasnick dhe kolegët e tij në Universitetin Stanford. Puna e tyre u përqendrua te fëmijët me një çrregullim që shkakton vështirësi të vazhdueshme në zgjidhjen e problemeve matematikore, i njohur si diskalkulia zhvillimore. Megjithëse ky çrregullim njihet prej vitesh, shkencëtarët ende po përpiqen të kuptojnë proceset specifike të të menduarit dhe mekanizmat e trurit që ndikojnë në shfaqjen e tij. Pse disa fëmijë kanë vështirësi me strategjitë matematikore Për të studiuar këto sfida, ekipi i Universitetit Stanford analizoi 68 fëmijë të moshës 8 deri në 10 vjeç. Ata shqyrtuan mënyrën se si fëmijët iu qasën problemeve matematikore, sa efektivisht përdorën strategji të ndryshme dhe se si aktiviteti i trurit të tyre lidhej me rezultatet e arritura. Zgjidhja e një problemi matematikor shpesh kërkon më shumë sesa njohjen e numrave ose mbajtjen mend të veprimeve aritmetike. Fëmijët duhet gjithashtu të vendosin se cila mënyrë do të funksionojë më mirë. Për shembull, një fëmijë mund të numërojë veçmas numrat për të gjetur një përgjigje ose të përdorë një metodë më efikase, të bazuar në një marrëdhënie matematikore që e njeh tashmë. Ndërsa problemet bëhen më të vështira, aftësia për të kuptuar se kur nevojitet një strategji tjetër bëhet gjithnjë e më e rëndësishme. Studiuesit zbuluan se fëmijët me diskalkuli zhvillimore ishin përgjithësisht më pak efektivë në përdorimin e strategjive të ndryshme matematikore krahasuar me fëmijët që nuk e kishin këtë çrregullim. Atyre u duhej më shumë kohë për të kaluar nga një metodë në tjetrën dhe reagonin më pak kur ndryshonte niveli i vështirësisë së një problemi. Një tjetër ndryshim i rëndësishëm lidhej me aftësinë për të mësuar të përzgjidhnin strategji më të mira me kalimin e kohës. Ndërsa fëmijët e tjerë bëheshin më efektivë në përzgjedhjen e mënyrave të përshtatshme për zgjidhjen e problemeve, fëmijët me diskalkuli zhvillimore nuk shfaqnin të njëjtin përmirësim. Kjo sugjeron se vështirësitë e tyre mund të lidhen jo vetëm me kryerjen e llogaritjeve, por edhe me vendosjen se si duhet t'i qasen një problemi që në fillim. Aktiviteti i trurit zbulon të dhëna të reja për vështirësitë në matematikë Studiuesit shqyrtuan gjithashtu modelet e aktivitetit të trurit për të kuptuar më mirë se çfarë mund të ndodhë pas këtyre dallimeve në sjellje. Ata zbuluan se aktiviteti në një sistem të caktuar të trurit ndryshonte midis fëmijëve me diskalkuli zhvillimore dhe atyre që ishin më të aftë në përzgjedhjen dhe përdorimin e strategjive matematikore. Këto modele nervore nuk ishin thjesht ndryshime të palidhura me njëra-tjetrën. Ato mund të parashikonin gjithashtu se sa efektivisht numëronin fëmijët dhe sa mirë kalonin nga një strategji në tjetrën gjatë zgjidhjes së problemeve. Gjetjet nxjerrin në pah rëndësinë e mundshme të disa aftësive mendore që shkojnë përtej vetë matematikës. Këtu përfshihen vëmendja, kujtesa dhe fleksibiliteti njohës, që është aftësia për të përshtatur të menduarit ose sjelljen kur rrethanat ndryshojnë. Këto aftësi janë pjesë e asaj që studiuesit e quajnë shpesh funksione ekzekutive. Këto procese mendore i ndihmojnë njerëzit të organizojnë informacionin, të qëndrojnë të përqendruar në një detyrë, të mbajnë mend detajet e rëndësishme dhe të ndryshojnë planet kur një mënyrë veprimi nuk funksionon. Në matematikë, ato mund ta ndihmojnë një fëmijë të ndjekë numrat, të krahasojë zgjidhjet e mundshme dhe të kuptojë se kur duhet të provojë një metodë tjetër. Gjetjet e Universitetit Stanford sugjerojnë se vështirësitë që lidhen me këto procese mund të kontribuojnë në zhvillimin e diskalkulisë. Ndryshimet në aktivitetin e trurit mund të ndihmojnë gjithashtu në shpjegimin e arsyeve pse disa fëmijë kanë vështirësi të vazhdueshme në përzgjedhjen dhe ndryshimin e strategjive për zgjidhjen e problemeve. Megjithatë, lidhjet e vërejtura nuk vërtetojnë se ndryshimet në aktivitetin e trurit janë shkaku i drejtpërdrejtë i këtij çrregullimi. Ato ofrojnë prova të reja mbi proceset njohëse dhe nervore që lidhen me këto vështirësi matematikore. Të kuptuarit e arsyeve pse vështirësitë në matematikë ndryshojnë nga një fëmijë te tjetri Një përfundim i rëndësishëm është se diskalkulia zhvillimore nuk duket se përfshin një problem të vetëm dhe të thjeshtë, të përbashkët për çdo fëmijë që e ka këtë çrregullim. Përkundrazi, fëmijë të ndryshëm mund të përjetojnë vështirësi që lidhen me disa procese mendore, të cilat ndikojnë te njëri-tjetri. Siç shpjegon Lasnick: "Është e rëndësishme të theksohet se ky studim nënvizon gjithashtu ndryshueshmërinë individuale që vërehet te diskalkulia, duke treguar më tej se ky çrregullim pasqyron çrregullime të funksionimit njohës dhe nervor në disa procese të ndryshme." Duke lidhur sjelljen matematikore të fëmijëve me ndryshimet e matshme në aktivitetin e trurit, ky studim ofron një pamje më të detajuar të arsyeve pse matematika mund të jetë vazhdimisht sfiduese për disa nxënës. Gjetjet theksojnë gjithashtu rëndësinë e vlerësimit përtej faktit nëse një fëmijë arrin apo jo përgjigjen e saktë. Të kuptuarit e mënyrës se si fëmijët përzgjedhin strategjitë, përshtaten me problemet më të vështira dhe menaxhojnë kërkesat mendore të matematikës mund t'i ndihmojë studiuesit, në të ardhmen, të zhvillojnë mënyra më të mira për të identifikuar dhe mbështetur fëmijët me diskalkuli zhvillimore./ScienceDaily

