Udhëzimet për shtimin në peshë gjatë shtatzënisë duhet të mbajnë në ekuilibër shëndetin e nënës dhe të foshnjës. Foshnja ka nevojë të rritet, nëna duhet të ruajë shëndetin e saj dhe sasia e rekomanduar e peshës që duhet të shtojë varet nga pesha që kishte në fillim të shtatzënisë.Lexo edhe:Mjeku: Si ndryshimi i dietës dhe gjumit më bëri më të lumtur se kurrë në të 60-at Shumica e rekomandimeve të deritanishme janë përqendruar te foshnjat, përfshirë peshën e tyre në lindje dhe mundësinë që ato të lindin para kohe. Disa nga problemet më serioze me të cilat përballen nënat gjatë lindjes nuk janë përfshirë në këto llogaritje. Një ekip studiuesish kanadezë e ka shqyrtuar tani këtë boshllëk, duke përdorur të dhënat e më shumë se një milion lindjeve. Nënat që shtuan më shumë peshë sesa rekomandohet patën norma më të larta të komplikacioneve të rënda, pavarësisht nëse e nisën shtatzëninë nën peshën normale apo me obezitet. Rezultatet u japin studiuesve arsye për t’i rishikuar rekomandimet, por nuk përcaktojnë saktësisht se sa peshë duhet të shtojë çdo individ. Edhe shtimi i peshës nën kufijtë e rekomanduar shoqërohej me rreziqe për disa grupe. Edhe nëna ka rëndësi Studimi u drejtua nga Sahar Khademioore, kandidate për doktoraturë në metodologjinë e kërkimit shëndetësor në Universitetin McMaster. Laura Anderson, profesoreshë e asociuar në Departamentin e Metodave të Kërkimit Shëndetësor, Evidencës dhe Ndikimit në Universitetin McMaster, ishte autorja kryesore e studimit. “Prej kohësh e dimë se pesha e një personi para shtatzënisë është një faktor rreziku”, tha Khademioore. “Donim të dinim nëse sasia e peshës së shtuar gjatë shtatzënisë ndikon gjithashtu në rrezikun e komplikacioneve.” Për këtë studim, ekipi u përqendrua te urgjencat mjekësore: gjakderdhja e rëndë, çrregullimet e rrezikshme të tensionit të gjakut dhe sëmundjet aq serioze sa kërkojnë trajtim në kujdesin intensiv. Disa raste janë aq të rënda sa mund t’i kushtojnë nënës jetën. Mjekët i quajnë këto probleme sëmundshmëri të rëndë amtare. Përkufizimi i përdorur në Kanada përfshin 13 gjendje shëndetësore. Në këto të dhëna, gjakderdhja e rëndë ishte më e shpeshta, e ndjekur nga preeklampsia e rëndë dhe dy çrregullime të lidhura me të. Një dekadë lindjesh Të dhënat përfshinin 1 035 927 shtatzëni me një foshnjë, të përfunduara me lindje në spitalet e Ontarios nga prilli i vitit 2012 deri në mars të vitit 2022. Informacioni nga regjistri provincial i lindjeve lidhte çdo shtatzëni me të dhënat spitalore. Pesha dhe gjatësia e secilës nënë para shtatzënisë u përdorën për ta klasifikuar atë sipas kategorisë së indeksit të masës trupore (IMT). Ekipi i përdori këto kategori për të krahasuar shtimin në peshë me kufijtë e rekomanduar. Tejkalimi i kufijve ishte i zakonshëm: rreth 53% e shtatzënive përfshinin shtim në peshë më të madh se ai i rekomanduar. Rreth 19% përfshinin shtim më të vogël, ndërsa afërsisht 29% e grave qëndruan brenda kufijve të rekomanduar. Një komplikacion i rëndë ndodhi në 15 119 shtatzëni, ose rreth 15 raste për çdo 1 000 lindje. Në shumicën e shtatzënive nuk u shfaqën komplikacione të tilla. Shifrat që tregojnë rrezikun Shprehja “rrezik më i lartë” nuk tregon diçka që lexuesit kanë nevojë ta dinë: sa shpesh ndodhte në të vërtetë problemi. Në këtë studim, rreth 12 në çdo 1 000 lindje shoqëroheshin me një komplikacion të rëndë kur shtimi në peshë qëndronte brenda kufijve të rekomanduar. Te nënat që shtuan më shumë peshë, numri ishte rreth 16 në 1 000 lindje. Kjo përfaqëson një diferencë prej afërsisht katër rastesh për çdo 1 000 lindje, megjithëse këto të dhëna nuk mund të vërtetojnë se pesha shtesë i shkaktoi ato raste. Natyrisht, personat në të dyja grupet ndryshonin edhe në aspekte të tjera. Pasi morën parasysh moshën, të ardhurat, duhanpirjen, lindjet e mëparshme dhe faktorë të tjerë, studiuesit gjetën përsëri një lidhje midis shtimit të tepërt në peshë dhe komplikacioneve në të gjashtë kategoritë e peshës fillestare sipas IMT-së. Rritja e rrezikut ishte më e vogël te nënat që e nisën shtatzëninë me mbipeshë, rreth 16%, dhe më e madhe te ato që e nisën nën peshën normale, rreth 33%. Një rritje prej 33% do të thotë se rreziku ishte rreth një të tretën më i lartë krahasuar me grupin e përdorur për krahasim, jo se një e treta e nënave patën komplikacione. Shtimi më i vogël nuk ishte domosdoshmërisht më i mirë Do të ishte e lehtë që këto rezultate të interpretoheshin sikur mbajtja e shtimit në peshë në nivelin më të ulët të mundshëm të ishte zgjidhja. Megjithatë, pjesa tjetër e rezultateve nuk e mbështet këtë ide. Te nënat që e nisën shtatzëninë me peshë normale, shtimi në peshë nën kufijtë e rekomanduar shoqërohej me një rrezik rreth 13% më të lartë. Rritja ishte rreth 19% te ato që e nisën shtatzëninë me mbipeshë, krahasuar me nënat e së njëjtës kategori të IMT-së që shtuan peshë brenda kufijve të rekomanduar. Grupet e tjera nuk treguan rritje të qartë të rrezikut, megjithëse disa vlerësime ishin tepër të pasigurta për të nxjerrë një përfundim të prerë. Gjithashtu, kur studiuesit e përsëritën analizën duke përfshirë vetëm lindjet në afat të plotë, lidhja me shtimin e ulët në peshë u zhduk. Ky verifikim dobësoi gjithashtu lidhjet me shtimin e tepërt në peshë. Ato mbetën të pranishme te grupet që e nisën shtatzëninë nën peshën normale ose me peshë normale, si dhe te grupi me shkallën më të lehtë të obezitetit. Sëmundjet e ndryshuan pamjen e përgjithshme Shtimi në peshë ishte vetëm një pjesë e historisë për nënat që e nisën shtatzëninë me diabet, tension të lartë kronik të gjakut, sëmundje të zemrës, astmë ose një sëmundje tjetër të mushkërive. Edhe kur shtimi në peshë qëndronte brenda kufijve të rekomanduar, ato përballeshin me një rrezik afërsisht dy herë më të lartë për komplikacione të rënda sesa nënat pa këto gjendje shëndetësore. Rreziqet më të larta u shfaqën kur një sëmundje ekzistuese dhe shtimi në peshë jashtë kufijve të rekomanduar ndodhnin njëkohësisht. Merrni si shembull nënat që e nisën shtatzëninë me peshë normale. Ato që kishin një nga këto gjendje shëndetësore dhe shtuan tepër peshë përballeshin me një rrezik pothuajse tri herë më të lartë sesa nënat pa këto sëmundje që shtuan peshë brenda kufijve të rekomanduar. Autorët thanë se nënat që përballen me të dy këta faktorë rreziku mund të kenë nevojë për monitorim më të afërt. Ata sugjeruan gjithashtu që rekomandimet për shtimin në peshë të marrin parasysh edhe gjendjet shëndetësore, krahas indeksit të masës trupore në fillim të shtatzënisë. Nuk ka objektiva të rinj javorë Duke shqyrtuar shtimin javor në peshë gjatë dy tremujorëve të fundit të shtatzënisë, studiuesit gjetën se rreziku i vlerësuar më i ulët lidhej me një shtim prej rreth 0,9 paundësh, ose 0,4 kilogramësh, në javë te personat pa obezitet. Ritmi i shtimit në peshë i lidhur me rrezikun më të ulët zvogëlohej në kategoritë më të rënda të obezitetit, duke arritur rreth 0,2 paundë, ose 0,1 kilogramë, në javë në kategorinë më të rëndë. Shtimi i shpejtë në peshë vazhdonte të shoqërohej me më shumë komplikacione. Autorët theksuan se këto shifra janë të përafërta. Ato nuk përbëjnë objektiva të rinj dhe mund të mos ofrojnë ekuilibrin më të mirë për rezultate të tjera që ndikojnë te nënat dhe foshnjat. “Meqenëse shtimi në peshë është diçka që potencialisht mund të trajtohet, të kuptuarit e lidhjes së tij me komplikacionet e rënda na jep mundësinë të mbështesim më mirë shëndetin e nënave”, tha Khademioore. Lëngjet e ndërlikojnë përgjigjen Ka një arsye pse studiuesit nuk mund të thonë thjesht se shtimi në peshë i shkaktoi këto probleme. Preeklampsia dhe çrregullimet e lidhura me tensionin e gjakut mund të bëjnë që trupi të mbajë lëngje të tepërta, të cilat shtojnë peshën e matur në momentin e lindjes. Prandaj, në disa shtatzëni, sëmundja mund të shpjegojë një pjesë të shtimit në peshë. Përjashtimi i këtyre çrregullimeve nga analiza dobësoi lidhjet me shtimin e tepërt në peshë në të gjitha grupet. Të dhënat kishin edhe kufizime të tjera: ato mbulonin vetëm qëndrimin në spital gjatë lindjes dhe disa nëna mund ta kishin raportuar vetë peshën e tyre në fillim të shtatzënisë. Raportimet e pasakta mund të bënin që dikush të klasifikohej në një kategori më të ulët të IMT-së sesa ajo që do të tregonte pesha e saj reale. Ekipi i analizoi të 13 komplikacionet së bashku, sepse shumica ishin tepër të rralla për t'u shqyrtuar veçmas, pavarësisht se mund të kishin shkaqe të ndryshme. Studimet që matin peshën përpara shfaqjes së problemeve me tensionin e gjakut mund të ndihmojnë për të kuptuar më qartë se cili proces ndodh i pari. Nevojitet më shumë mbështetje Anderson bëri thirrje për mbështetje që shkon përtej konsultave individuale, veçanërisht duke pasur parasysh numrin e madh të shtatzënive në të cilat shtimi në peshë tejkaloi kufijtë e rekomanduar. “Gjetjet tona ofrojnë prova të rëndësishme për mjekët dhe politikëbërësit, por mbështetja për një shtim të shëndetshëm në peshë do të kërkojë më shumë sesa këshillimi individual”, tha Anderson. “Na nevojiten gjithashtu strategji më të gjera, në nivel popullate, që krijojnë mjedise mbështetëse për shtatzëni të shëndetshme.”/Earth.com
