Shkencëtarët kanë gjetur një mënyrë për të kultivuar spirulinë që prodhon vitaminë B12 biologjikisht aktive në nivele të ngjashme me ato që gjenden te mishi i viçit. Zbulimi mund të hapë rrugën për një burim shumë më të qëndrueshëm të kësaj lënde ushqyese thelbësore. Studimi, i publikuar në revistën shkencore Discover Food, u drejtua nga Dr. Asaf Tzachor, themelues dhe drejtor akademik i Programit Aviram për Qëndrueshmërinë dhe Klimën në Universitetin Reichman, së bashku me studiues nga Islanda, Danimarka dhe Austria.Lexo edhe:Terapia kundër kancerit ndihmon në shërimin e artritit reumatoid të rëndë Duke përdorur bioteknologji të avancuar dhe kushte drite të kontrolluara me kujdes, ekipi prodhoi biomasë spiruline të pasur me lëndë ushqyese dhe neutrale ndaj karbonit, e cila përmban vitaminë B12 aktive. Sipas studiuesve, kjo është hera e parë që është raportuar prania e vitaminës B12 biologjikisht aktive në spirulinë. Një problem global me vitaminën B12 Vitamina B12 është një mikronutrient thelbësor që luan rol në disa procese të rëndësishme të organizmit, përfshirë formimin e qelizave të kuqe të gjakut dhe funksionimin normal të sistemit nervor. Vlerësohet se më shumë se një miliard njerëz në mbarë botën kanë nivele të ulëta të kësaj vitamine. Për shumë njerëz, mishi dhe produktet e qumështit janë burime të rëndësishme ushqimore të vitaminës B12. Sipas studiuesve, marrja e rekomanduar është 2.4 µg në ditë. Megjithatë, prodhimi i ushqimeve me origjinë shtazore në shkallën e nevojshme për të përmbushur kërkesën globale ka edhe kosto mjedisore. Kjo ka nxitur kërkimin për alternativa më të qëndrueshme. Spirulina, një algë blu-jeshile (Arthrospira platensis), është promovuar shpesh si një alternativë e tillë, pasi është e pasur me lëndë ushqyese dhe mund të kultivohet me një ndikim relativisht të vogël në mjedis. Por ekziston një pengesë e rëndësishme. Spirulina tradicionale përmban pjesën më të madhe të vitaminës B12 në formën e pseudo-vitaminës B12. Edhe pse kjo substancë është kimikisht e ngjashme me vitaminën B12 që i nevojitet njeriut, ajo nuk është e disponueshme biologjikisht për organizmin. Me fjalë të tjera, trupi i njeriut nuk mund ta përdorë atë në mënyrë efektive. Ky kufizim ka bërë që spirulina konvencionale të mos mund të shërbejë si një zëvendësues i besueshëm për vitaminën B12 me origjinë shtazore. Përdorimi i dritës për të ndryshuar vlerat ushqyese të spirulinës Për të zgjidhur këtë problem, studiues nga Universiteti Reichman, Universiteti i Burimeve Natyrore dhe Shkencave të Jetës në Vjenë, Qendra Akademike Ruppin, Instituti Teknologjik Danez dhe MATIS në Islandë zhvilluan një studim eksplorues mbi një platformë bioteknologjike të zhvilluar nga VAXA Technologies në Islandë. Ekipi analizoi projektimin inxhinierik të sistemit, inputet e tij, si energjia, si dhe përbërjen ushqyese të biomasës së prodhuar. Një nga veçoritë kryesore të kësaj teknologjie është menaxhimi fotonik, pra përdorimi i kushteve të modifikuara të dritës. Duke ndryshuar mjedisin e dritës në të cilin rritet spirulina, studiuesit arritën të nxisin prodhimin e vitaminës B12 biologjikisht aktive. Spirulina e kultivuar përmbante gjithashtu përbërës të tjerë bioaktivë që lidhen me veti antioksiduese, anti-inflamatore dhe përforcuese të sistemit imunitar. Më e rëndësishmja, biomasa neutrale ndaj karbonit që rezultoi nga procesi përmbante 1.64 µg vitaminë B12 aktive për 100 gramë, krahasuar me 0.7–1.5 μg për 100 gramë te mishi i viçit. Dr. Asaf Tzachor shpjegon: “Gjetjet tregojnë se spirulina e kontrolluar fotosintetikisht mund të prodhojë nivele të dëshirueshme të vitaminës B12 aktive, duke ofruar një alternativë të qëndrueshme ndaj ushqimeve tradicionale me origjinë shtazore.” A mund të prodhojë spirulina vitaminë B12 në shkallë të gjerë? Studiuesit analizuan gjithashtu se çfarë mund të ndodhte nëse kjo teknologji do të zgjerohej shumë përtej kapacitetit të saj aktual. Në një nga skenarët e shqyrtuar, rialokimi i energjisë elektrike që aktualisht përdoret nga industria e rëndë në Islandë do të mundësonte prodhimin e 277,950 tonëve biomasë spiruline në vit. Studiuesit vlerësojnë se kjo sasi do të përmbante rreth 4555 gramë vitaminë B12 aktive në vit. Sipas llogaritjeve të tyre, kjo sasi do të mund të siguronte marrjen e rekomanduar ditore (RDA) të vitaminës B12 për më shumë se 13.8 milionë fëmijë të moshës 1–3 vjeç. Skenarë më ambiciozë të prodhimit mund të siguronin potencialisht sasi të mjaftueshme të vitaminës B12 për të përmbushur RDA-në për më shumë se 26.5 milionë fëmijë të moshës 1–3 vjeç dhe më shumë se 50 milionë fëmijë të moshës 0–6 muajsh. Këto shifra janë parashikime të bazuara në skenarë të mundshëm të rritjes së prodhimit dhe jo në nivelet aktuale të prodhimit. Megjithatë, ato ilustrojnë potencialin ushqyes që studiuesit shohin te kjo teknologji. Një burim më i qëndrueshëm i një vitamine thelbësore Nëse kjo qasje mund të zgjerohet me sukses, spirulina e kontrolluar fotosintetikisht mund të ofrojë një mënyrë tjetër për të trajtuar mungesën e vitaminës B12, duke reduktuar njëkohësisht një pjesë të varësisë nga prodhimi i mishit dhe produkteve të qumështit. Studimi tregon gjithashtu se si bioteknologjia mund të ndryshojë vetitë ushqyese të mikroorganizmave dhe burimeve të tjera ushqimore me rritje të shpejtë. Në vend që thjesht të kultivojnë spirulinë konvencionale, studiuesit po ndryshojnë kushtet në të cilat ajo rritet, me qëllim nxitjen e prodhimit të përbërësve specifikë që janë të dobishëm për njerëzit. Gjetjet përfaqësojnë një hap drejt zhvillimit të burimeve më të qëndrueshme të lëndëve ushqyese thelbësore. Megjithatë, do të nevojiten kërkime të mëtejshme dhe prodhim në shkallë më të gjerë për të përcaktuar se si kjo teknologji mund të integrohet në sistemet reale ushqimore. Universiteti Reichman dhe Fondacioni Aviram themeluan Programin Aviram për Qëndrueshmërinë dhe Klimën në përgjigje të sfidave në rritje që lidhen me mjedisin dhe shëndetin publik në mbarë botën. Programi trajnon studentë nga një sërë disiplinash për të zhvilluar strategji për përballimin e mungesës së burimeve, ndryshimeve klimatike dhe ngjarjeve ekstreme të motit, si dhe krizave të ushqimit, ujit dhe energjisë./ScienceDaily
