Gjatë shekullit të kaluar, kondicioneri ka kaluar nga një luks në një domosdoshmëri në një pjesë të madhe të Shteteve të Bashkuara. Ndërsa verat bëhen gjithnjë e më të nxehta për shkak të ndryshimeve klimatike, kjo teknologji që shpëton jetë i mbron njerëzit nga mbinxehja. Në të njëjtën kohë, teknologjia e kondicionimit të ajrit kontribuon edhe vetë në ndryshimet klimatike, duke krijuar atë që UNICEF e ka quajtur "dilema e ftohjes". Por kush e shpiku fillimisht kondicionerin? Dhe pse? Historia nis në mesin e shekullit XIX me John Gorrie, një mjek në Florida që besonte se pajisjet ftohëse mund të kishin përfitime shëndetësore. Disa dekada më vonë, Willis Carrier do të hynte në histori si babai i kondicionerit modern.Lexo edhe:A ju relakson vërtet macja juaj - rezultatet e një studimi të ri mund t'ju habisin Kush ishte John Gorrie? Në fillim të viteve 1840, mjeku John Gorrie nga Florida ndërtoi një pajisje ftohëse që frynte ajër mbi kova me akull dhe e drejtonte atë në dhomat e pacientëve me ethe të verdha për t'i mbajtur të freskët. Më vonë ai zhvilloi edhe një makinë për prodhimin e akullit për këtë pajisje, në mënyrë që të mos kishte më nevojë të paguante për importimin e akullit. Makina e tij për prodhimin e akullit u patentua në vitin 1851. Megjithëse Gorrie nuk arriti kurrë t'i prodhonte dhe t'i shiste në shkallë të gjerë pajisjet e tij për ftohjen e ajrit ose prodhimin e akullit, këto shpikje të hershme hapën rrugën për zhvillimin e kondicionerit dhe frigoriferit modern. Përparimi i madh i radhës në këtë fushë erdhi në fillim të shekullit XX, kur një inxhinier u përpoq të ndihmonte një kompani shtypi të shmangte njollosjen e faqeve gjatë verës. Kush ishte Willis Carrier? Në vitin 1902, inxhinieri Willis Carrier filloi punën për krijimin e një pajisjeje për kompaninë Sackett & Wilhelms Lithographing and Printing Company. Kjo kompani, me seli në Brooklyn të Nju Jorkut, kishte vënë re se në ditët e nxehta dhe me lagështi të verës, faqet e shtypura dilnin të çrregulluara dhe boja përhapej. Asaj i duhej një mënyrë për t'i mbrojtur produktet nga lagështia. Për ta zgjidhur këtë problem, Carrier zhvilloi një makinë që mund të ftohte dhe të ulte lagështinë e ajrit në një dhomë duke kaluar ajrin mbi tuba të mbushur me ujë të ftohtë. Ai mori patentën për këtë shpikje në vitin 1906 dhe më vonë themeloi kompaninë Carrier Engineering Corporation. Si ndikuan modelet e reja në përhapjen e kondicionerëve? Në fillim të viteve 1920, Carrier zhvilloi një kondicioner me kompresor centrifugale, të njohur si chiller, i cili u bë shumë i popullarizuar në kinematë e kohës. Shumë shpejt edhe teatro, ambiente argëtimi, biznese dhe vende pune filluan të instalonin sisteme të ngjashme. Në vitet 1928 dhe 1929, kompania e Carrier instaloi sistemet e para të kondicionimit të ajrit në Dhomën e Përfaqësuesve dhe Senatin e Shteteve të Bashkuara. Kondicionerët e dritares, të shpikur nga H.H. Schultz dhe J.Q. Sherman, dolën në treg në vitin 1932. Një vit më vonë, Carrier prezantoi një model të ri me njësi kondensimi dhe ventilatori të drejtuar me rrip, kontrolle mekanike dhe spiral avullimi. Elementët bazë të këtij projekti përdoren ende në shumë kondicionerë modernë. Kondicionerët e parë ishin tepër të mëdhenj dhe shumë të shtrenjtë për shumicën e familjeve. Megjithatë, gjatë dekadave që pasuan, inxhinierët zhvilluan sisteme më të vogla dhe më të përshtatshme për shtëpi dhe apartamente. Sot, më shumë se 90% e familjeve në Shtetet e Bashkuara kanë të instaluar një sistem kondicionimi të ajrit.
