Përse udhëheqësit autoritarë e shfaqin hapur përbuzjen ndaj ligjit dhe pse mbështetësit e tyre jo vetëm ua falin këtë sjellje, por i adhurojnë pikërisht për të? Tragjedia e situatës sonë të vështirë politike bashkëkohore nuk qëndron në faktin se udhëheqësit tanë e shkelin ligjin, por në faktin se ata duhet ta shkelin atë publikisht për të na treguar se kush e ka vërtet pushtetin.
Moralistët liberalë na thonë vazhdimisht se autoritarizmi përfaqëson një kthim te bindja primitive dhe e verbër, një mungesë të thjeshtë të kulturës demokratike. Por ky është një gabim i thellë dhe katastrofik!
Jo, mekanizmi i pushtetit autoritar modern është pafundësisht më i keq dhe, nëse ma lejoni këtë shprehje, thellësisht i turpshëm. Për ta kuptuar këtë karakter të turpshëm të pushtetit, duhet t'i kthehemi një figure të analizuar në mënyrë brilante nga kolegia ime Alenka Zupanpçiç: Kreonit, personazhit të tragjedisë Antigona të Sofokliut.
Teoria tradicionale politike e sheh Kreonin si mishërimin e ligjit shtetëror, si burokratin e ftohtë që mbron rendin publik përballë ligjeve hyjnore dhe të pashkruara që përfaqëson Antigona.
Por shikoni më nga afër se çfarë bën në të vërtetë Kreoni. Ai nuk mjaftohet thjesht me ndëshkimin e një tradhtari. Ai nxjerr një dekret që ndalon varrimin e Polinikut, duke e lënë trupin e tij të pajetë të shqyhet nga qentë dhe zogjtë. E kështu me radhë, e kështu me radhë. Dhe pikërisht këtu ndodh kthesa vendimtare.
Të lësh një trup të kalbet nuk është një ndëshkim i zakonshëm ligjor. Është një teprim pervers dhe patologjik. Është një akt mizorie të pastër, që shkon shumë përtej asaj që do të ishte e nevojshme për ruajtjen e stabilitetit të shtetit.
Këtu shohim natyrën e vërtetë të Mjeshtrit: vetë ligji nuk është kurrë thjesht një tekst neutral dhe objektiv, i shkruar në letër. Ligji kërkon gjithmonë një shtesë të fshehtë dhe të turpshme, një tepricë dhune që i kapërcen kufijtë e tij, për të funksionuar realisht.
Kjo na çon drejtpërdrejt në thelbin e problemit të sotëm.
Udhëheqësi autoritar modern, mendoni për Trumpin, mendoni për Putinin, mendoni për të gjithë këta populistë të së djathtës, nuk sn përmes autoritetit dinjitoz të monarkut tradicional. Këta udhëheqës sjnë përmes vulgaritetit, përmes ekspozimit të hapur të sekreteve më të pista të pushtetit.
Kur një udhëheqës mburret publikisht se ka shkelur rregullat, kur tallet me njerëzit më të pambrojtur ose kur shkel hapur themelet etike të shtetit, e majta liberale reagon me një tmerr krejtësisht të parashikueshëm: "Zoti im, shikojeni këtë skandal! Me siguri, tani njerëzit do ta kuptojnë se kush është ai në të vërtetë!"
Por ata nuk e kuptojnë aspak thelbin psikoanalitik të çështjes! Mbështetësit nuk e tolerojnë sjelljen e turpshme të udhëheqësit pavarësisht përkushtimit të tyre ndaj ligjit. Përkundrazi, ata e duan udhëheqësin pikërisht për shkak të kësaj sjelljeje.
Shfaqja publike e shkeljes së ligjit vepron si një ftesë perverse drejtuar turmës. Udhëheqësi u thotë në mënyrë të nënkuptuar mbështetësve të tij: "Shikoni, unë mund ta shkel ligjin pa u ndëshkuar. Kjo do të thotë se edhe ju, duke u identifikuar me mua, mund t'i çlironi frustrimet tuaja më të errëta dhe më të shtypura."
Kjo është një kënaqësi kolektive, e fshehtë dhe e turpshme, ajo që Jacques Lacan e quante jouissance, një kënaqësi e tepruar që shkon përtej përjetimit të zakonshëm të kënaqësisë.
Por këtu duhet të shtrojmë një pyetje thellësisht të pakëndshme: përse njerëzit e dëshirojnë këtë?
E vërteta e dhimbshme është se qeniet njerëzore nuk e dëshirojnë natyrshëm lirinë. Liria është e vështirë. Liria dhemb! Liria kërkon që njeriu të marrë përgjegjësi të plotë për jetën e tij, për zgjedhjet e tij dhe për dështimet strukturore të shoqërisë ku jeton.
Është pafundësisht më e lehtë dhe pafundësisht më ngushëlluese t'ia dorëzosh këtë liri të frikshme një Mjeshtri. Duke iu nënshtruar një figure autoritare që vepron hapur sipas prirjeve të veta patologjike, njerëzit blejnë një lloj qetësie shpirtërore perverse. Udhëheqësi bëhet ai që merr mbi vete fajin. Sjellja e tij e turpshme është pikërisht mekanizmi që e çliron individin nga barra e të qenit i lirë. Dhe ky është kurthi në të cilin kemi rënë.
Ne nuk mund ta mposhtim këtë fenomen duke kërkuar thjesht një rikthim te "mirësjellja" apo te "normat liberale". Sepse ishin pikërisht këto norma që krijuan boshllëkun të cilin më pas e mbushi Mjeshtri autoritar.
Nëse duam t'i shpëtojmë këtij cikli, duhet të gjejmë një mënyrë për t'u përballur me ankthin e tmerrshëm që sjell liria e vërtetë, pa u mbështetur te spektaklet e turpshme të pushtetit për të na shpëtuar nga vetja jonë.autorizmi udhëheqja 1 Komente R Remi 25 Tetor 2026, 17:20 Mos rastësisht nëna e kētij shizofreni ka pas diçka me Enver Hoxhēn. Përgjigjjuni Lini një Përgjigje Anuloje përgjigjen Forum Miti i tetëqind mijë votave dhe revolta e bulevardeve! 25 Tetor 2026, 14:4814:48Forum Nga Olsian Çela te Klodian Braho, prokurorë të shtetit apo zagarë të Ramës? 25 Tetor 2026, 13:3013:30Forum Sfidat e Evropës në një botë të përfshirë nga krizat 25 Tetor 2026, 12:4312:43Forum Zjarri që shihet dhe ai që djeg çdo ditë taksat tona... 24 Tetor 2026, 18:2018:20Forum Administrata nuk është kompani private e Edi Ramës 24 Tetor 2026, 16:3416:34Forum Doktor, bëja “bam” një herë në pleqëri! 24 Tetor 2026, 11:4011:40Forum