Ilustrim Një kontratë për furnizimin e ushtrisë ukrainase me municione ka përfshirë në hetime disa vende evropiane. Autoritetet po gjurmojnë miliona euro që kaluan përmes kompanive ndërmjetëse në Sllovaki, Çeki dhe Kroaci, ndërsa një pjesë e fondeve dyshohet se përfi në blerjen e një ish-fabrike eksplozivësh në Bosnjë dhe Hercegovinë… Një kontratë me vlerë rreth 35 milionë euro për furnizimin e ushtrisë ukrainase me 100 mijë predha mortajash është kthyer në objekt të një hetimi ndërkombëtar, pasi kompanitë e përfshira dorëzuan vetëm 3 mijë predha.
Hetuesit po ndjekin gjurmët e miliona eurove që kaluan përmes një rrjeti kompanish dhe ndërmjetësish në disa vende evropiane. Hetimet përfshijnë tërheqje të mëdha parash në dorë në Pragë, transaksione financiare në Kroaci dhe blerjen e diskutueshme të aseteve të një ish-fabrike municionesh në Bosnjë dhe Hercegovinë.
Sipas dokumenteve gjyqësore ukrainase dhe raportimeve të medias EUalive, autoritetet po shqyrtojnë gjithashtu mënyrën se si Ministria ukrainase e Mbrojtjes autorizoi parapagimin e pothuajse të gjithë vlerës së kontratës, pa marrë garanci të mjaftueshme për dorëzimin e municioneve.
Kontrata e vitit 2022 dhe parapagimi prej 97%
Ministria ukrainase e Mbrojtjes nënshkroi marrëveshjen më 11 tetor 2022, në një periudhë kur Kievi kërkonte me urgjencë furnizime ushtarake për të përballuar pushtimin rus.
Autoritetet ia dhanë kontratën kompanisë ukrainase Lviv Arsenal, ndërsa kompania sllovake Sevotech mori rolin e ndërmjetësit.
Një nga personat kryesorë të përfshirë në marrëveshje ishte Oleksiy Khoroshaev, ish-drejtues i lartë në një kompani shtetërore ukrainase të tregtisë së armëve, i cili vepronte nga Çekia.
Sipas pronarit të Sevotech, Ján Hodermarský, Khoroshaev pritej të blinte pothuajse gjysmën e aksioneve të kompanisë dhe kishte marrë praktikisht drejtimin e marrëveshjes.
Kontrata parashikonte një parapagim deri në 97% të vlerës së përgjithshme. Më 17 nëntor 2022, autoritetet ukrainase transferuan rreth 1.34 miliardë hryvnia në llogaritë e Lviv Arsenal. Megjithatë, furnizuesit nuk përmbushën detyrimet e kontratës.
Dokumentet gjyqësore tregojnë se hetuesit ukrainas po shqyrtojnë vendimet që mundësuan transferimin e shumës dhe përgjegjësinë e zyrtarëve që miratuan pagesën.
Nga Praga në Kroaci: Gjurmët e 11.3 milionë eurove
Një pjesë e rëndësishme e hetimit përqendrohet te kompania kroate WDG Promet, në pronësi të Matias Zubak, djalit të tregtarit të armëve Zvonko Zubak.
Në dhjetor 2022, Sevotech transferoi rreth 11.34 milionë euro te WDG Promet për blerjen e municioneve.
Gjatë muajve pasues, persona të përfshirë në transaksione të lidhura me kompaninë tërhoqën në para të gatshme pothuajse 138 milionë korona çeke, ekuivalente me rreth 5.7 milionë euro në atë periudhë.
Tërheqjet u kryen përmes institucionit financiar çek Podnikatelská družstevní záložna (PDZ), me seli në Pragë.
Zvonko Zubak mohon se i ka marrë paratë dhe pretendon se dikush ka falsifikuar nënshkrimet që i atribuohen atij. Një ish-arkëtare e institucionit financiar ka kundërshtuar versionin e tij.
Gjykatat ende nuk kanë përcaktuar se kush i mori përfundimisht fondet.
Në fund të vitit 2024, Banka Kombëtare Çeke i hoqi licencën PDZ-së për shkelje serioze të rregullave financiare, përfshirë mangësi në mekanizmat kundër pastrimit të parave.
Megjithatë, ky vendim nuk provon automatikisht se tërheqjet e lidhura me kontratën ukrainase përbënin veprimtari të paligjshme. Qendra Kombëtare Çeke për Luftën kundër Krimit të Organizuar (NCOZ) po heton se kush i autorizoi dhe administroi pagesat, si dhe nëse transaksionet përputheshin me detyrimet tregtare të kompanive. Bosnjë dhe Hercegovinë: Dyshime për përdorimin e fondeve ukrainase në blerjen e fabrikës Vitezit
Një tjetër drejtim i hetimeve lidhet me qytetin Vitez, në Bosnjën qendrore, ku ndodhet ish-fabrika e eksplozivëve dhe municioneve Vitezit.
Sipas provave që po shqyrtojnë hetuesit ukrainas, rreth 5.5 milionë euro nga fondet që mori WDG Promet mund të jenë përdorur për blerjen e aseteve të kësaj fabrike.
Vitezit kishte qenë një nga prodhuesit kryesorë të eksplozivëve dhe materialeve shtytëse në ish-Jugosllavi. Pas një periudhe të gjatë vështirësish financiare, kompania hyri në procedurë falimentimi në vitin 2019.
Shitja e mëvonshme e objekteve dhe pajisjeve të saj shkaktoi mosmarrëveshje ligjore dhe akuza për parregullsi. Gjykatat kanë urdhëruar gjithashtu ngrirjen e fondeve të lidhura me transaksionin.
Në këtë çështje përfshihet edhe Tomislav Zubak, vëllai i Matias Zubak dhe një tjetër djalë i Zvonko Zubak, i cili kishte administruar aktivitetet e WDG në Vitez.
Në shtator 2026, autoritetet gjyqësore në Bosnjë dhe Hercegovinë nisën gjykimin ndaj tij dhe tre të pandehurve të tjerë, përfshirë ish-administratorin e falimentimit të fabrikës.
Akuzat lidhen me përvetësimin e dyshuar të paligjshëm të aseteve, pastrimin e parave dhe shkeljen e legjislacionit për armët.
Gjykata nuk ka dhënë ende një vendim përfundimtar mbi fajësinë e të pandehurve.
WDG Promet kundërshton pretendimet se ka përdorur në mënyrë të paligjshme fondet ukrainase. Matias Zubak këmbëngul se blerja e Vitezit ishte e ligjshme dhe pretendon se interesa politike qëndrojnë pas procedurave gjyqësore.
Lidhja e mundshme mes kontratës ukrainase të municioneve dhe shitjes së aseteve të industrisë së mbrojtjes në Bosnjë dhe Hercegovinë i jep çështjes një dimension më të gjerë rajonal.
Hetuesit po përpiqen të përcaktojnë nëse kompanitë i përdorën fondet e destinuara për furnizimin e Ukrainës me municione në një transaksion tjetër tregtar dhe kush i autorizoi këto veprime.
Pesë të pandehur në Ukrainë, ndërsa Khoroshaev kundërshton ekstradimin
Në Ukrainë, pesë persona po përballen me proces gjyqësor, mes tyre ish-zyrtarë të Ministrisë së Mbrojtjes dhe përfaqësues të kompanive të përfshira në kontratën e furnizimit.
Prokuroria i akuzon për përvetësim të fondeve shtetërore në kuadër të një grupi të organizuar. Nëse gjykata i shpall fajtorë, ata rrezikojnë dënime nga shtatë deri në dymbëdhjetë vjet burg.
Oleksiy Khoroshaev nuk është pjesë e këtij procesi gjyqësor.
Autoritetet çeke e arrestuan atë në shtator 2024, me kërkesë të Ukrainës. Ai përballet me akuza për përvetësim dhe organizim të pjesës ndërkombëtare të skemës së dyshuar.
Khoroshaev i mohon akuzat. Sipas avokatit të tij, përgjegjësinë për administrimin e parave e kishin partnerët tregtarë kroatë.
Ai po kundërshton ekstradimin drejt Ukrainës dhe ka paraqitur kërkesë për azil në Çeki.
Ndërkohë, autoritetet ukrainase kanë identifikuar edhe Matias Zubak si të dyshuar dhe po e kërkojnë ndërkombëtarisht në kuadër të një procedure tjetër.
Në korrik 2026, autoritetet gjyqësore në Zagreb e morën në pyetje si të dyshuar, pas një kërkese ukrainase për ndihmë juridike. Zubak i mohoi akuzat.
Hetuesit kanë identifikuar gjithashtu transaksione financiare që përfshijnë kompani në Slloveni dhe Bullgari.
Megjithatë, informacionet e publikuara deri tani nuk përcaktojnë rolin e saktë të këtyre kompanive dhe as ndonjë përgjegjësi të mundshme penale. Përfshirja e tyre në dokumentet financiare nuk përbën, në vetvete, provë për shkelje ligjore.
Kontratat ushtarake dhe kontrolli i ndërmjetësve
Sipas EUalive, kompania Sevotech ishte përfshirë më parë edhe në një kontratë tjetër problematike për furnizimin e Ukrainës me 17 mijë komplete jelekësh antiplumb dhe helmetash.
Edhe në atë rast, furnizuesit nuk kishin dorëzuar një pjesë të konsiderueshme të pajisjeve të kontraktuara.
Përfshirja e së njëjtës kompani në dy marrëveshje me probleme furnizimi ngre pikëpyetje për procedurat e përzgjedhjes së ndërmjetësve dhe verifikimin e kapaciteteve të tyre.
Pushtimi rus e detyroi Ukrainën të siguronte me urgjencë sasi të mëdha pajisjesh dhe municionesh, duke rritur mbështetjen te ndërmjetësit tregtarë.
Megjithatë, në rastin e kontratës për 100 mijë predha mortajash, parapagimi i pothuajse të gjithë shumës nuk garantoi dorëzimin e mallrave.
Hetimet në Ukrainë, Çeki, Kroaci dhe Bosnjë e Hercegovinë synojnë të përcaktojnë rrugën e fondeve, përfituesit përfundimtarë dhe përgjegjësitë individuale.
Dy çështje mbeten në qendër të hetimeve: mënyra se si autoritetet ukrainase miratuan parapagimin e 97% të kontratës përpara dorëzimit të municioneve dhe identiteti i personave që kontrolluan përfundimisht fondet që nuk u përdorën për qëllimin e parashikuar.
Proceset gjyqësore vijojnë dhe autoritetet ende nuk kanë përcaktuar përfundimisht përgjegjësinë penale të personave të përfshirë. /Përshtati Pamfleti/ armet ukraina skandali ballkani Lini një Përgjigje Anuloje përgjigjen Rajoni dhe Bota Greva e transportit publik në Itali, paralizohet qarkullimi në Milano dhe Venecia 13 Nëntor 2026, 15:4315:43Rajoni dhe Bota Kremlini kusht Evropës: Mund të marrë pjesë në bisedimet për Ukrainën nëse tregon gatishmëri për paqe 13 Nëntor 2026, 15:4315:43Rajoni dhe Bota Turqia përgatitet për epokën pas Erdogan, gazetari amerikan: Ka nisur beteja për pasardhësin 13 Nëntor 2026, 15:2515:25Rajoni dhe Bota I dënuar me vdekje në Iran, kampioni i boksit nderohet me çmimin ndërkombëtar për të drejtat e njeriut 13 Nëntor 2026, 14:3614:36Rajoni dhe Bota Kambanë alarmi për NATO-n: Aleanca blen avionë luftarakë, por rrezikon të mbetet pa karburant në rast lufte 13 Nëntor 2026, 14:0414:04Rajoni dhe Bota Incident në aeroportin e Londrës, avioni godet pistën gjatë uljes dhe ngrihet sërish në ajër (Video) 13 Nëntor 2026, 13:2313:23Rajoni dhe Bota

