Lajme Zone
Jalta e re apo karikaturë e saj: Pse treshja nuk e ndryshon dot rendin botëror?
PolitikëPamfleti

Jalta e re apo karikaturë e saj: Pse treshja nuk e ndryshon dot rendin botëror?

Shumë e quajnë “Jalta e re”, duke e krahasuar me takimin e Stalinit, Franklin D. Rooseveltit dhe Winston Churchillit në shkurt 1945, kur Lufta e Dytë Botërore po i afrohej fundit.

Gazetarët ndjekin takimin e 3 të "fortëve" / Trumpi dhe Putini mbërrijnë në Shenzhen të dobësuar nga luftërat dhe humbjet politike, ndërsa Xi përballet me krizën e brendshme kineze. Tryeza e tre liderëve problematikë prodhon imazh pushteti, jo një rend të ri botëror... Në debatin publik botëror po qarkullon një metaforë për takimin e Shenzhen-it mes Xi Jinpingut, Donald Trumpit dhe Vladimir Putinit.

Shumë e quajnë “Jalta e re”, duke e krahasuar me takimin e Stalinit, Franklin D. Rooseveltit dhe Winston Churchillit në shkurt 1945, kur Lufta e Dytë Botërore po i afrohej fundit.

Takimi i Shenzhen-it, megjithatë, përfaqëson thuajse të kundërtën e Jaltës. Atje u ulën fituesit e luftës për të përcaktuar rendin që do të vinte pas saj. Në Kinë janë mbledhur dy udhëheqës të goditur nga humbje të rënda politike dhe ushtarake, Donald Trumpi në Iran dhe Vladimir Putini në Ukrainë, nën vështrimin e Xi Jinpingut.

Presidenti kinez shfaqet sot si një nga njerëzit më të fuqishëm të botës. Të paktën në pamje të parë, sepse edhe ai përballet me probleme të mëdha ekonomike dhe sociale brenda Kinës.

Ky teatër diplomatik ka një synim strategjik për Shtetet e Bashkuara: ta shkëpusë Rusinë nga varësia e saj ndaj Kinës. Uashingtoni nuk mund ta pranojë lehtë krijimin e një blloku të qëndrueshëm mes dy fuqive të tjera bërthamore.

Ky objektiv nuk ka lidhje me ndarjen e botës. Botën mund ta ndajnë fituesit e një lufte, jo udhëheqësit që mbërrijnë në tryezë të dobësuar nga humbjet.

Putini hyn në Shenzhen i dëmtuar nga lufta në Ukrainë, nga dobësimi i ekonomisë ruse dhe nga varësia në rritje ndaj Kinës. Edhe politikisht, pushteti i tij po përballet me tronditje që bëhen çdo ditë më të dukshme.

Trumpi vjen pas humbjes së luftës në Iran dhe disfatës së rëndë në zgjedhjet e mesmandatit. Kundërshtimi ndaj tij mobilizoi grupe dhe komunitete të ndryshme, duke çuar në Kongres kandidatë arabë, homoseksualë dhe amerikanë autoktonë, të bashkuar politikisht më shumë nga refuzimi i Trumpit sesa nga një platformë e përbashkët.

Në këtë panoramë, metafora e Jaltës bie. Tryeza e Xi Jinpingut nuk ngjan me një samit fituesish, por me një takim të dëshpëruarish.

As Xi nuk hyn në këtë lojë pa barrë. Papunësia, kriza e pasurive të paluajtshme dhe dobësimi i motorit ekonomik kinez kufizojnë pushtetin që ai projekton jashtë vendit.

Këta tre udhëheqës nuk po mblidhen për të ndarë botën. Ata po përpiqen të zgjidhin problemet e veta, me rrezikun që marrëveshja mes tyre t’u hapë probleme më të mëdha popujve dhe vendeve që nuk janë ulur në tryezë.

Legjitimiteti i tyre për të ndarë “tortën” e planetit mbetet i kufizuar. Ata nuk kanë fituar një luftë botërore dhe askush nuk i ka zgjedhur për të përcaktuar fatin e të tjerëve.

Në rastin më të mirë, Shenzhen-i ka mbledhur tre udhëheqës problematikë, secilin të dobësuar brenda vendit të vet. Nuk janë fituesit e rinj të botës. Janë humbës serialë që kërkojnë ta paraqesin hallin e tyre si rend të ri botëror./Pamfleti jalta e re apo karikaturë e saj Lini një Përgjigje Anuloje përgjigjen Dosja e zezë Të fshehtat e celulave shqiptare të “Vëllazërisë Muslimane” në Athinë 18 Nëntor 2026, 15:1715:17Dosja e zezë Historia e zezë e 15 Drejtorëve: QSUT 'Nënë Tereza', rekord korrupsioni, 35% e fondeve të abuzuara çdo vit 18 Nëntor 2026, 10:4110:41Dosja e zezë Pse protestat popullore dështojnë kur bëhen në stilin e Hamas-it? 17 Nëntor 2026, 14:0714:07Dosja e zezë I dënuar për trafik droge, sekuestrohen 29 pasuri të Ilir Shehut dhe gruas së tij; mes tyre kompani farmaceutike 17 Nëntor 2026, 11:5011:50Dosja e zezë Si e ndaluan Niko Peleshi dhe Ervin Mete shitjen e repartit ushtarak që Edi Rama po ia jepte Gjergj Lucës me dokumente false 16 Nëntor 2026, 12:1212:12Dosja e zezë Dosja sekrete e Baton Haxhiut: Pse Ministria e Brendshme kundërshtoi shtetësinë dhe kush ia hapi rrugën në Shqipëri? 15 Nëntor 2026, 16:5816:58Dosja e zezë