Foto ilustruese/ Izraeli voton sot në zgjedhjet që mund t'i japin fund qeverisjes së Benjamin Netanyahut. Përballë tij është ish-shefi i ushtrisë, Gadi Eisenkot, ndërsa pas kësaj përplasjeje qëndrojnë interesat amerikane, lufta me Iranin, çështja palestineze dhe marrëdhëniet me Europën. Rezultati prek edhe Edi Ramën, i cili ka krijuar lidhje të ngushta politike e personale me Netanyahun dhe njerëzit e qeverisë së tij. Largimi i kryeministrit izraelit do ta detyronte Ramën të rishikonte marrëdhëniet që ka ndërtuar në Jeruzalem, në një kohë kur Shqipëria është përfshirë gjithnjë e më shumë në projektet ekonomike dhe të sigurisë me Izraelin. Pas tre vitesh luftërash, krizash politike dhe përplasjesh me një pjesë të aleatëve perëndimorë, Benjamin Netanyahu përballet sot me një prej provave më të vështira të karrierës së tij. Mbi shtatë milionë izraelitë kanë të drejtën e votës në zgjedhjet parlamentare të 27 tetorit, ku kryeministri kërkon të ruajë pushtetin përballë një opozite që synon largimin e tij. Në krye të kësaj përballjeje është Gadi Eisenkot, ish-shefi i Shtabit të Përgjithshëm të ushtrisë, i cili ka dalë në skenë si një prej kundërshtarëve kryesorë të Netanyahut.
Votimi zhvillohet në një Izrael të përçarë thellë. Sulmi i Hamasit më 7 tetor 2023, lufta në Gaza, përballja me Iranin dhe debati mbi përgjegjësitë e qeverisë kanë lënë gjurmë në shoqërinë izraelite. Netanyahu vazhdon ta mbështesë politikën e tij te siguria kombëtare dhe fuqia ushtarake, ndërsa kundërshtarët e akuzojnë se i ka zgjatur konfliktet për të mbajtur pushtetin dhe se ka dëmtuar institucionet demokratike.
Megjithatë, rrëzimi i Netanyahut është shumë më i vështirë sesa humbja e disa mandateve. Kryeministri izraelit ka mbijetuar për vite me radhë falë marrëveshjeve me partitë fetare dhe nacionalistët e skajshëm, të cilët kanë ditur ta kthejnë mbështetjen parlamentare në ndikim mbi vendimet e qeverisë. Edhe këtë herë, beteja e vërtetë mund të zhvillohet pas mbylljes së kutive të votimit, kur të nisë pazari për formimin e shumicës prej 61 deputetësh.
Në këtë lojë, Eisenkot ka vështirësitë e veta. Opozita përfshin politikanë që bashkohen në kundërshtimin ndaj Netanyahut, por që ndahen për çështje të rëndësishme, nga marrëdhëniet me palestinezët te roli i fesë në shtet. Naftali Bennett, Yair Lapid dhe Avigdor Liberman kanë histori dhe synime të ndryshme politike. Edhe partitë arabe mund të marrin një peshë vendimtare në ndarjen e mandateve. Kjo do të thotë se një shumicë kundër Netanyahut nuk përkthehet domosdoshmërisht në një qeveri të qëndrueshme.
Fati i kryeministrit izraelit ndiqet me vëmendje edhe jashtë vendit. Netanyahu ka qenë ndër aleatët më të afërt të Donald Trump, ndërsa marrëdhënia e tyre ka pasur rëndësi të veçantë për politikën amerikane ndaj Iranit dhe Lindjes së Mesme. Një largim i tij do ta detyronte Shtëpinë e Bardhë të ndërtonte marrëdhënie me një qeveri tjetër izraelite, e cila mund të ketë përparësi dhe mënyra të ndryshme veprimi. Mbështetja amerikane për Izraelin, megjithatë, shkon shumë më tej se raporti personal mes dy udhëheqësve.
Ndryshimi mund të ndihej edhe në marrëdhëniet me Europën. Lufta në Gaza, zgjerimi i vendbanimeve izraelite në territoret palestineze dhe përplasjet për të drejtën ndërkombëtare kanë krijuar tensione të forta mes Netanyahut dhe disa qeverive europiane. Një kabinet i ri mund të hapte rrugën për bisedime më të lehta me Brukselin, Parisin dhe kryeqytete të tjera, megjithëse mosmarrëveshjet nuk do të zhdukeshin me largimin e një njeriu.
Eisenkot vjen nga drejtimi i ushtrisë dhe mbështet një politikë të fortë sigurie. Ai nuk përfaqëson një shkëputje të plotë nga qëndrimet izraelite ndaj Iranit apo Hamasit. Ndryshimi që kërkon lidhet më shumë me mënyrën e qeverisjes, marrëdhëniet me aleatët dhe përgjegjësinë e institucioneve për vendimet e marra gjatë luftës. Prandaj, një fitore e opozitës nuk do të sillte menjëherë paqe në Gaza, tërheqje nga Bregu Perëndimor apo pajtim me Teheranin.
Për vendet arabe, rëndësi do të ketë sidomos qëndrimi i qeverisë së ardhshme ndaj palestinezëve. Arabia Saudite dhe shtetet e tjera të rajonit i kanë lidhur marrëdhëniet me Izraelin me çështje të sigurisë dhe me perspektivën e një zgjidhjeje politike për Palestinën. Nëse qeveria e re ndryshon qëndrim në këto fusha, mund të krijohen mundësi të tjera për marrëveshje. Në të kundërt, tensionet do të vazhdojnë edhe pa Netanyahun në krye.
Në Tiranë, ndërkohë, zgjedhjet izraelite kanë një kuptim të veçantë për Edi Ramën. Kryeministri shqiptar ka investuar politikisht në marrëdhënien me Netanyahun, duke krijuar një afërsi personale që është shfaqur hapur në takimet dhe deklaratat e tyre.
Më 26 janar të këtij viti, Rama u prit në Jeruzalem nga Netanyahu, zhvilloi një takim kokë më kokë dhe mbajti një fjalim në parlamentin izraelit. Në daljen e përbashkët, Netanyahu e cilësoi Ramën mik të madh të popullit hebre dhe të shtetit të Izraelit, duke shtuar se ishte edhe mik i tij personal. Pritja e posaçme në Knesset, ku Rama foli para deputetëve izraelitë, tregoi rëndësinë që të dy udhëheqësit i jepnin kësaj marrëdhënieje.
Kjo afërsi ka edhe një anë tjetër që meriton vëmendje. Rama e ka ndërtuar një pjesë të marrëdhënies me Izraelin përmes lidhjeve të drejtpërdrejta me Netanyahun dhe drejtuesit e kabinetit të tij. Një ndryshim pushteti do t'i hiqte nga qeveria njerëzit me të cilët ka pasur komunikim dhe bashkëpunim politik. Për kryeministrin shqiptar, do të ishte një humbje e mundshme ndikimi personal, edhe nëse marrëdhëniet mes dy vendeve vazhdojnë normalisht.
Pikërisht këtu nis edhe pjesa më interesante e historisë. Rama ka ditur të ndërtojë marrëdhënie personale me udhëheqës të ndryshëm ndërkombëtarë, shpesh duke i paraqitur këto lidhje si sukses të politikës së tij të jashtme. Rasti i Netanyahut tregon edhe rrezikun e kësaj mënyre të vepruari. Kur marrëdhëniet mes dy vendeve lidhen fort me miqësinë e dy kryeministrave, ndryshimi i njërës qeveri mund ta dobësojë përkohësisht ndikimin e palës tjetër.
Pesha e kësaj marrëdhënieje nuk kufizohet te politika. Shqipëria dhe Izraeli kanë zgjeruar bashkëpunimin në teknologji, energji, siguri kibernetike dhe sektorë të tjerë ekonomikë. Pas sulmeve kibernetike të vitit 2022, të cilat Tirana ia atribuoi Iranit, mbështetja izraelite mori rëndësi të veçantë. Kësaj i shtohen interesat për investime dhe projekte të reja, ku vendimet e qeverive mund të ndikojnë drejtpërdrejt në ecurinë e marrëveshjeve. Harta e re e Shqipërisë/ 100 mijë hektarë tokë në shitje? Plani izraelit për kibucët dhe 4 ligjet e Edi Ramës
21 Tetor, 18:11 Nëse Netanyahu largohet, kontratat dhe investimet ekzistuese nuk preken automatikisht. Biznesmenët izraelitë nuk i lidhin të gjitha vendimet e tyre me fatin e një kryeministri. Megjithatë, projektet që kërkojnë miratime, garanci apo mbështetje politike nga qeveria izraelite mund të rishikohen sipas përparësive të kabinetit të ri. Për të kuptuar se çfarë mund të humbasë realisht Rama, do të duhej të shihej se cilat marrëveshje varen nga institucionet dhe cilat janë mbështetur te kontaktet e tij personale. Rrjeti izraelit i bizneseve të errëta nën mbrojtjen e Edi Ramës
19 Shtator, 16:23 Aleancë përtej gjeografisë: Çfarë e lidh Izraelin me Shqipërinë?
30 Korrik, 21:35 Një çështje tjetër është raporti me Iranin. Shqipëria i ndërpreu marrëdhëniet diplomatike me Teheranin në vitin 2022, ndërsa Rama ka forcuar bashkëpunimin me Izraelin në fushën e sigurisë. Një qeveri e re izraelite mund të ndryshojë mënyrën e përballjes me Iranin, megjithëse qëndrimet e forta ndaj regjimit iranian kanë mbështetje edhe jashtë kampit të Netanyahut. Për Shqipërinë, rëndësi ka që marrëdhëniet e sigurisë të mos varen vetëm nga miqësitë e përkohshme politike.
Në fund, votimi i sotëm do të tregojë sa mbështetje ruan Netanyahu pas tre vitesh luftë dhe nëse kundërshtarët e tij kanë mundësi të formojnë një qeveri tjetër. Sondazhet dhe rezultatet e para mund të japin një drejtim, por koalicionet do të përcaktojnë se kush do ta marrë pushtetin.
Për Amerikën, Europën dhe Lindjen e Mesme, çështja është se çfarë politike do të ndjekë Izraeli pas zgjedhjeve. Për Ramën, pyetja është më konkrete. Nëse Netanyahu humbet pushtetin, sa vlen miqësia që kryeministri shqiptar ka kultivuar me të dhe çfarë mbetet nga ndikimi i saj në marrëdhëniet mes dy vendeve?
Përgjigjja do të shihet te njerëzit që do të marrin pushtetin në Tel Aviv, te marrëveshjet që do të vijojnë dhe te dera që Edi Rama do të gjejë të hapur pas zgjedhjeve. /Pamfletinetanyahu eisenkot izrael votimet 2026 Lini një Përgjigje Anuloje përgjigjen Politike Tabaku: Protestat kanë treguar krizën e besimit te institucionet, kërkohet qeveri teknike 27 Tetor 2026, 10:5910:59Politike Debate në Komision, PD braktis mbledhjen: Të mos miratohet paketa e masave ndëshkuese për protestuesit 27 Tetor 2026, 10:1610:16Politike Rama vijon show-n para Kryeministrisë, shtron sofrën e gurtë për dialog 27 Tetor 2026, 08:0608:06Politike Efekti domino nga Serbia në Shqipëri! 27 Tetor 2026, 07:4607:46Politike Autokratët po bien njëri pas tjetrit! 26 Tetor 2026, 22:2022:20Politike Kush qëndron pas protestës në Shqipëri? 26 Tetor 2026, 21:1821:18Politike