Foto Pamfleti / Izraeli drejt zgjedhjeve që mund të tronditin Lindjen e Mesme: Netanyahu përballë sfidës së madhe, sondazhet paralajmërojnë bllokim... Tetë ditë përpara zgjedhjeve parlamentare të 27 tetorit, Izraeli po përjeton një nga garat më të ndërlikuara politike të viteve të fundit. Benjamin Netanyahu përballet me sfidën e ish-shefit të ushtrisë, Gadi Eisenkot, ndërsa sondazhet tregojnë një vend të ndarë dhe një parlament ku formimi i shumicës qeverisëse mund të rezultojë jashtëzakonisht i vështirë. Lufta në Gaza, përplasjet me Iranin, marrëdhëniet me Uashingtonin dhe pakënaqësia e brendshme e kanë shndërruar këtë proces zgjedhor në një provë me pasoja që shkojnë shumë përtej kufijve të Izraelit. Netanyahu përballë një Izraeli të ndryshuar nga lufta
Më 27 tetor, izraelitët do të votojnë për përbërjen e Knessetit të 26-të, parlamentit me 120 vende. Për të formuar një qeveri nevojiten të paktën 61 mandate. Por këtë herë, pyetja kryesore nuk është thjesht se cila parti do të marrë më shumë vota. Është nëse ndonjëri prej blloqeve politike do të arrijë të ndërtojë një shumicë funksionale.
Zgjedhjet zhvillohen në një atmosferë të rënduar nga pasojat e sulmit të Hamasit të 7 tetorit 2023, lufta shkatërrimtare në Gaza, konfliktet rajonale dhe debatet mbi përgjegjësinë politike e ushtarake për dështimet e sigurisë.
Netanyahu, politikani që ka dominuar skenën izraelite për dekada, kërkon të ruajë pushtetin duke mbështetur fushatën te siguria kombëtare dhe përvoja e tij në përballjen me kërcënimet rajonale.
Por kundërshtarët e tij kërkojnë që zgjedhjet të shërbejnë edhe si një proces llogaridhënieje për vendimet e qeverisë dhe për ngjarjet që çuan në krizën më të rëndë të sigurisë në historinë e afërt të vendit.
Sipas një analize të Parlamentit Europian, të publikuar më 15 tetor, zgjedhjet zhvillohen gjithashtu nën hijen e procesit gjyqësor ndaj Netanyahut për korrupsion dhe urdhërarrestit të Gjykatës Penale Ndërkombëtare. Netanyahu i kundërshton akuzat ndaj tij. Katër sondazhe të publikuara nga Maariv, Channel 13, Kan dhe Channel 12, të analizuara më 18 tetor nga The Jerusalem Post, e vendosin partinë Yashar të Eisenkotit përpara Likudit. Megjithatë, mesatarja e tyre jep rreth 51 mandate për secilin prej dy blloqeve kryesore hebraike, duke lënë partitë arabe dhe formacionet më të vogla në një pozicion potencialisht vendimtar.
Ekzistojnë edhe dallime të mëdha midis instituteve. Sondazhi i Channel 14, i publikuar më 14 tetor, i projekton Likudit 29 mandate, ndërsa ai i Channel 13, në të njëjtën datë, vetëm 18. Kjo tregon se rezultati varet ndjeshëm nga metodologjia, pjesëmarrja e pritshme dhe mënyra se si shpërndahen votat midis partive të vogla.
Në sistemin izraelit, një parti mund të dalë e para në vota dhe përsëri të mos jetë në gjendje të formojë qeverinë. Pikërisht këtu qëndron nyja e këtyre zgjedhjeve: mandatet e një partie nuk janë e njëjta gjë me shumicën e një koalicioni.
Gadi Eisenkot, gjenerali që sfidon Netanyahun
Ish-shefi i Shtabit të Përgjithshëm të ushtrisë izraelite dhe drejtuesi i partisë së qendrës Yashar është shndërruar në figurën kryesore të opozitës. Ai kërkon të lidhë përvojën ushtarake me premtimet për përgjegjshmëri institucionale dhe ndryshim në qeverisje.
Ndryshe nga një opozitë tradicionale e majtë, Eisenkot nuk propozon një shkëputje rrënjësore nga doktrina izraelite e sigurisë. Ai ka një histori të gjatë në drejtimin e ushtrisë dhe mban qëndrime të forta për mbrojtjen e vendit.
Kjo e bën përplasjen me Netanyahun veçanërisht interesante: të dy mbështesin një politikë të ashpër sigurie ndaj kërcënimeve rajonale, por dallojnë në qasjen ndaj institucioneve, aleancave politike dhe administrimit të krizave.
Në një profil të publikuar më 15 tetor, The Guardian vëren se Eisenkot mbetet i paqartë për disa çështje themelore, përfshirë zgjidhjen me dy shtete dhe zgjerimin e vendbanimeve izraelite në Bregun Perëndimor.
Kjo ngre një pyetje me rëndësi ndërkombëtare: nëse ndryshon kryeministri, deri në çfarë mase do të ndryshojë edhe politika e Izraelit ndaj palestinezëve?
Trump hyn në fushatë: mbështetja e Uashingtonit për Netanyahun
Një zhvillim i rëndësishëm erdhi më 18 tetor, kur presidenti amerikan Donald Trump deklaroi publikisht mbështetjen për rizgjedhjen e Netanyahut.
Sipas Associated Press, kjo mbështetje erdhi pas disa muajsh marrëdhëniesh të tensionuara mes dy udhëheqësve për strategjinë ndaj Iranit dhe armëpushimin në Gaza.
Trump e paraqiti Netanyahun si partner të rëndësishëm në përballjen me Republikën Islamike të Iranit, duke e lidhur drejtpërdrejt vazhdimësinë e bashkëpunimit të tyre me drejtimin e ardhshëm politik të Izraelit.
Por mbështetja amerikane nuk i zgjidh automatikisht problemet e aritmetikës parlamentare. Edhe nëse ajo ndikon në mobilizimin e elektoratit, Netanyahu ka nevojë për partnerë që së bashku të arrijnë 61 mandate.
Nga ana tjetër, marrëdhëniet SHBA–Izrael janë më të gjera se marrëdhëniet personale mes dy udhëheqësve. Ato mbështeten te bashkëpunimi ushtarak, interesat strategjike dhe institucione të qëndrueshme në të dy vendet.
Vota arabe, faktori që mund të ndryshojë llogaritë
Një nga paradokset më të mëdha të këtyre zgjedhjeve lidhet me qytetarët arabë të Izraelit, të cilët përbëjnë rreth një të pestën e popullsisë.
Pjesëmarrja e tyre mund të ndikojë ndjeshëm shpërndarjen e mandateve, por partitë kryesore hebraike të opozitës kanë shprehur kundërshtim ndaj formimit të një koalicioni me partitë arabe.
Mansour Abbas, drejtuesi i Ra'am, ka treguar gatishmëri për bashkëpunim politik dhe ka përvojën e pjesëmarrjes në një koalicion qeveritar në vitin 2021.
Associated Press raportoi më 16 tetor se refuzimi i bashkëpunimit me partitë arabe nga udhëheqësit kryesorë politikë mund të prodhojë një situatë ku ekziston një shumicë numerike kundër Netanyahut, por jo një shumicë e gatshme të qeverisë së bashku.
Kjo është një nga kontradiktat qendrore të sistemit politik izraelit: një shumicë kundër një kryeministri nuk përkthehet domosdoshmërisht në një shumicë për një qeveri të re.
Gaza dhe Irani, dy frontet që rëndojnë mbi kutitë e votimit
Zgjedhjet nuk mund të shkëputen nga pasojat humanitare dhe diplomatike të luftës në Gaza.
Megjithëse armëpushimi ka lehtësuar disa aspekte të krizës, UNICEF paralajmëroi më 16 tetor se përmirësimet në ushqyerjen e fëmijëve mbeten të brishta. Sipas agjencisë së OKB-së, rreth 800 mijë fëmijë vazhdojnë të jenë të zhvendosur dhe shumë prej tyre jetojnë në strehime të pasigurta.
Për qeverinë izraelite, çështjet e sigurisë, çarmatimi i Hamasit dhe parandalimi i sulmeve të ardhshme mbeten prioritete të deklaruara. Për organizatat humanitare dhe një pjesë të bashkësisë ndërkombëtare, sigurimi i ndihmave, mbrojtja e civilëve dhe krijimi i një perspektive politike për palestinezët janë po aq urgjente.
Ndërkohë, përballja me Iranin vazhdon të jetë një element themelor i strategjisë izraelite. Konflikti i vitit 2026 dhe mosmarrëveshjet mes Uashingtonit dhe Tel Avivit mbi mënyrën e përfundimit të tij kanë nxjerrë në pah tensionin midis objektivave ushtarake dhe zgjidhjeve diplomatike.
Për këtë arsye, rezultati i 27 tetorit do të ketë rëndësi edhe për vendet arabe, Bashkimin Europian dhe aktorët ndërkombëtarë të përfshirë në përpjekjet për stabilizimin e Lindjes së Mesme.
Çfarë mund të ndodhë pas 27 tetorit?
Nga sondazhet aktuale dhe konfigurimi i partive dalin tre skenarë institucionalë, pa qenë e mundur të përcaktohet paraprakisht cili do të realizohet.
Vazhdimësia e qeverisjes së Netanyahut
^ Nëse Likudi dhe partnerët e tij arrijnë një shumicë prej 61 mandatesh ose sigurojnë mbështetje shtesë pas votimit, Netanyahu mund të vazhdojë të drejtojë qeverinë.
Një koalicion alternativ
^ Eisenkot dhe forcat e tjera opozitare mund të negociojnë një qeveri të re, nëse arrijnë të kapërcejnë dallimet mes tyre dhe të sigurojnë shumicën parlamentare.
Bllokim politik dhe zgjedhje të tjera
^Nëse asnjë grupim nuk arrin të formojë shumicën, negociatat mund të zgjasin dhe vendi mund të përballet me një tjetër proces zgjedhor.
Parlamenti Europian ka identifikuar pikërisht fragmentimin e opozitës, qëndrimet ndaj partive arabe dhe pragun elektoral prej 3.25% si faktorë që mund të komplikojnë formimin e qeverisë.
Izraeli shkon drejt 27 tetorit me një skenë politike të polarizuar, me institucione nën presion dhe me sfida të mëdha sigurie.
Sondazhet tregojnë një garë të ngushtë, por nuk japin një përgjigje përfundimtare se kush do të jetë në gjendje të formojë qeverinë e ardhshme.
Një ndryshim udhëheqjeje mund të ndikojë mënyrën e administrimit të krizave dhe marrëdhëniet diplomatike. Megjithatë, dallimet midis partive izraelite për sigurinë dhe konfliktin palestinez nuk përkojnë gjithmonë me ndarjen tradicionale mes qeverisë dhe opozitës.
Prandaj, sfida e 27 tetorit nuk përfn me numërimin e votave. Ajo vazhdon me pyetjen se çfarë qeverie mund të krijojë Izraeli dhe çfarë politike do të ndjekë ajo në një rajon që mbetet thellësisht i paqëndrueshëm./Pamfletiizraeli zgjedhje gjenerali eisenkot trump Lini një Përgjigje Anuloje përgjigjen Rajoni dhe Bota Evropa përballet me paralizë politike: Zgjedhjet në ekonomitë e mëdha kërcënojnë të bllokojnë BE-në 19 Tetor 2026, 12:0012:00Rajoni dhe Bota Partia Republikane në udhëkryq: Trump shpërqendron fushatën në prag të zgjedhjeve për Kongresin 19 Tetor 2026, 10:2610:26Rajoni dhe Bota Protestat e dhunshme/ Jep dorëheqjen ministri i Brendshëm, Macron e refuzon 19 Tetor 2026, 10:1010:10Rajoni dhe Bota Shpërthejnë protestat edhe në Milano, protestuesit thyejnë dyqanet dhe plaçkitin biznese; 160 të arrestuar 19 Tetor 2026, 08:0208:02Rajoni dhe Bota Alarm për bombë në avionin e linjës Tel Aviv-Vjenë, piloti bën ulje emergjente në Sofje 19 Tetor 2026, 07:5107:51Rajoni dhe Bota Marine Le Pen sulmon Macronin pas trazirave në Francë: Qeveria ka humbur kontrollin, demokracia është në rrezik 18 Tetor 2026, 22:5522:55Rajoni dhe Bota